“ตื่นเช้ามาเจอเลือดในจมูก เสมหะเขียว แต่ไม่เจ็บคอ” สัญญาณเตือนจากอากาศหนาวที่คุณไม่ควรมองข้าม

เคยไหมครับ? ในช่วงที่อากาศเย็นลง หรือเปิดแอร์นอนเย็นจัด ตื่นเช้ามาแล้วพบว่ามีคราบเลือดแห้งๆ ติดในจมูก หรือสั่งน้ำมูกแล้วมีเลือดปนออกมาเล็กน้อย แถมยังมีเสมหะสีเขียวข้นในลำคอ แต่แปลกที่ “ไม่รู้สึกเจ็บคอเลย” อาการเหล่านี้ไม่ได้เกิดขึ้นลอยๆ แต่เป็นกลไกการตอบสนองของร่างกายต่อสภาพอากาศและความชื้นที่เปลี่ยนไป มาดูกันว่าสาเหตุจริงๆ คืออะไร และเราจะดูแลตัวเองอย่างไรครับ

🔍 ถอดรหัส 3 อาการหลัก: เกิดอะไรขึ้นข้างใน?

เพื่อความเข้าใจที่ถูกต้อง เราต้องแยกพิจารณาทีละส่วนครับ เพราะอาการเหล่านี้มีความสัมพันธ์กันอย่างแนบแน่น

1. ทำไมถึงมี “เลือดในจมูก”?

สาเหตุหลัก: อากาศแห้ง (Dry Air) เมื่ออากาศเย็นลง ความชื้นในอากาศจะลดต่ำลงมาก (ทั้งอากาศหนาวตามธรรมชาติ และแอร์ในห้องนอน)

• เยื่อบุโพรงจมูกแห้งแตก: ภายในจมูกเรามีเส้นเลือดฝอยจำนวนมาก เมื่อสูดอากาศแห้งนานๆ ตลอดคืน เยื่อบุจมูกจะแห้ง กร้าน และเปราะบางจนปริแตก (คล้ายปากแตกหน้าหนาว) ทำให้มีเลือดซึมออกมา

• การแคะแกะเกา: บางครั้งความแห้งทำให้เกิดสะเก็ดแข็ง เราอาจเผลอไปแคะหรือขยี้จมูกตอนหลับโดยไม่รู้ตัว ทำให้เลือดออกได้ง่ายขึ้น

2. ทำไม “เสมหะถึงเป็นสีเขียว”?

สาเหตุหลัก: การคั่งค้างของมูก (Stagnation) หรือ ไซนัสอักเสบ (Sinusitis)

• ไม่ใช่แค่การติดเชื้อรุนแรงเสมอไป: หลายคนตกใจเมื่อเห็นสีเขียว แต่ในกรณีที่ไม่มีไข้ สีเขียวอาจเกิดจากเม็ดเลือดขาวที่มาดักจับเชื้อโรคและฝุ่นละออง แล้ว “ตกค้าง” อยู่ในโพรงจมูกหรือไซนัสเป็นเวลานานตลอดทั้งคืน

• ปฏิกิริยาเคมี: เมื่อมูกเหล่านี้สัมผัสกับอากาศและเอนไซม์ในเม็ดเลือดขาวเป็นเวลานาน (เพราะอากาศเย็นทำให้ขนกวักในจมูกทำงานช้าลง) มูกจึงเปลี่ยนจากใสเป็นขุ่น หรือเขียวได้ในตอนเช้า

3. ทำไม “ไม่เจ็บคอ”?

สาเหตุหลัก: ปัญหาอยู่ที่ “จมูก” ไม่ใช่ “คอ”

• อาการนี้เรียกว่า Post-Nasal Drip หรือ น้ำมูกไหลลงคอ

• ต้นตอของเสมหะมาจากโพรงจมูกหรือไซนัสที่ผลิตมูกออกมา แล้วไหลย้อนลงไปเกาะที่คอ ไม่ได้เกิดจากการติดเชื้อที่ต่อมทอนซิลหรือผนังลำคอโดยตรง คุณจึงมีเสมหะให้ต้องกระแอมออก แต่ไม่มีอาการเจ็บคอเวลากลืนน้ำลายครับ

🌡️ สรุปสาเหตุที่เป็นไปได้มากที่สุด

จากอาการทั้งหมด (เลือดออก + เสมหะเขียวตอนเช้า + อากาศหนาว + ไม่เจ็บคอ) มีความเป็นไปได้สูงที่คุณกำลังเผชิญกับ:

1. จมูกอักเสบจากอากาศแห้ง (Rhinitis Sicca): ทำให้จมูกแห้งจนเลือดออก

2. ไซนัสอักเสบเรื้อรัง หรือ ภูมิแพ้อากาศ (Chronic Sinusitis / Allergic Rhinitis): ทำให้น้ำมูกเหนียวข้น ไหลลงคอ และมีการคั่งค้างจนเปลี่ยนสี

🛡️ วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้น (ทำได้ทันที)

คุณสามารถบรรเทาอาการเหล่านี้ได้ด้วยการ “เพิ่มความชุ่มชื้น” ให้ระบบทางเดินหายใจครับ

1. ล้างจมูกด้วยน้ำเกลือ (สำคัญที่สุด):

   • ใช้น้ำเกลือ (Normal Saline 0.9%) ล้างจมูกทุกเช้า เพื่อชะล้างเสมหะเขียวที่คั่งค้าง เลือดแห้ง และเพิ่มความชุ่มชื้นให้โพรงจมูก

2. ปรับสภาพห้องนอน:

   • หากเปิดแอร์ ควรหาแก้วน้ำวางไว้ในห้อง หรือใช้ เครื่องทำความชื้น (Humidifier) เพื่อไม่ให้อากาศแห้งเกินไป

   • ใส่หน้ากากอนามัยชนิดผ้าบางๆ ตอนนอน เพื่อเก็บความชื้นจากลมหายใจตัวเองไว้

3. ดื่มน้ำให้มากกว่าปกติ:

   • การดื่มน้ำอุ่นหลังตื่นนอน จะช่วยละลายเสมหะที่เหนียวข้นให้หลุดออกได้ง่ายขึ้น

4. ป้ายวาสลีน หรือ เจลเพิ่มความชุ่มชื้น:

   • ใช้คอตตอนบัดป้ายปิโตรเลียมเจลลี่บางๆ เคลือบรูจมูกส่วนหน้าก่อนนอน เพื่อป้องกันเส้นเลือดฝอยแตก

⚠️ สัญญาณอันตราย: เมื่อไหร่ควรไปหาหมอ?

หากคุณดูแลตัวเองตามข้างต้นแล้วไม่ดีขึ้น หรือมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย ควรพบแพทย์หู คอ จมูก ครับ:

• มีไข้สูง ปวดศีรษะ หรือปวดบริเวณใบหน้า (โหนกแก้ม หัวคิ้ว)

• เลือดกำเดาไหลไม่หยุด หรือไหลปริมาณมากผิดปกติ

• เสมหะเขียวข้นตลอดทั้งวัน (ไม่ใช่แค่ตอนเช้า) และมีกลิ่นเหม็น

• เสียงเปลี่ยน หรือเริ่มมีอาการเจ็บคอร่วมด้วย

💡 บทส่งท้าย: อาการเลือดซึมและเสมหะเขียวตอนเช้าหน้าหนาว ส่วนใหญ่มักเกิดจาก “ความแห้ง” และ “การระบายอากาศในโพรงจมูกไม่ดี” ครับ การเติมน้ำให้ร่างกายและโพรงจมูกคือวิธีแก้ปัญหาที่ดีที่สุดครับ