ศูนย์เวชศาสตร์จีโนม
Genomic Medicine Center
Genolife Services
ก้าวสู่การดูแลสุขภาพเฉพาะบุคคล ด้วยข้อมูลจาก “รหัสพันธุกรรม” ของคุณ
สุขภาพของแต่ละคนไม่เหมือนกัน แม้จะมีอายุ เพศ หรือพฤติกรรมการใช้ชีวิตใกล้เคียงกัน แต่ความแตกต่างทางพันธุกรรมอาจมีส่วนเกี่ยวข้องกับความเสี่ยงต่อโรค การตอบสนองต่อยา และแนวทางการดูแลสุขภาพที่เหมาะสม
ศูนย์เวชศาสตร์จีโนม (Genomic Medicine Center) โรงพยาบาลกรุงเทพราชสีมา ภายใต้แนวคิด Genolife Services มุ่งนำข้อมูลทางพันธุกรรมมาผสานกับข้อมูลสุขภาพ ประวัติครอบครัว สิ่งแวดล้อม และรูปแบบการใช้ชีวิต เพื่อสนับสนุนการดูแลสุขภาพแบบเฉพาะบุคคล หรือ Precision Medicine
ครอบคลุมตั้งแต่ การประเมินความเสี่ยง การป้องกัน การคัดกรอง การช่วยวินิจฉัย ไปจนถึงการวางแผนการรักษาและการเลือกใช้ยาในกรณีที่เหมาะสม
Genomic Medicine คืออะไร?
Genomic Medicine หรือ เวชศาสตร์จีโนม คือการนำข้อมูลจากสารพันธุกรรมหรือจีโนมของบุคคลมาใช้ประกอบการดูแลสุขภาพ โดยไม่ได้พิจารณาเฉพาะผลตรวจทางพันธุกรรมเพียงอย่างเดียว แต่จะนำมาประกอบกับข้อมูลทางการแพทย์อื่น ๆ เพื่อให้แพทย์สามารถวางแผนการดูแลได้เหมาะสมกับแต่ละบุคคลมากขึ้น
ข้อมูลทางพันธุกรรมอาจช่วยให้แพทย์ค้นพบ ความเสี่ยงบางประการที่อาจเกี่ยวข้องกับโรคทางพันธุกรรม โรคมะเร็งบางชนิด โรคหัวใจและหลอดเลือดบางกลุ่ม โรคทางระบบประสาท รวมถึงความแตกต่างในการตอบสนองต่อยาบางชนิด
เพราะเราเชื่อว่า “คนแต่ละคนไม่เหมือนกัน”
การดูแลสุขภาพจึงไม่จำเป็นต้องเหมือนกัน
ทำไมต้องตรวจ Genomics?
การตรวจทางพันธุกรรมสามารถเป็นอีกหนึ่งข้อมูลสำคัญในการทำความเข้าใจสุขภาพของแต่ละบุคคล โดยเฉพาะเมื่อมีประวัติครอบครัวหรือปัจจัยที่ทำให้สงสัยความเสี่ยงทางพันธุกรรม
- รู้ความเสี่ยง เพื่อวางแผนได้เร็วขึ้น
การตรวจบางประเภทสามารถช่วยประเมินความเสี่ยงต่อโรคที่มีความเกี่ยวข้องกับพันธุกรรม ทำให้สามารถพูดคุยกับแพทย์เกี่ยวกับแนวทางเฝ้าระวังหรือการตรวจคัดกรองที่เหมาะสมได้
- เข้าใจความแตกต่างของแต่ละบุคคล
พันธุกรรมเป็นหนึ่งในปัจจัยที่ทำให้แต่ละคนมีความแตกต่างกัน ข้อมูลจีโนมจึงสามารถนำมาใช้ประกอบการวางแผนสุขภาพเฉพาะบุคคล
- ช่วยประกอบการเลือกใช้ยา
การตรวจ Pharmacogenomics สามารถศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างพันธุกรรมกับการตอบสนองต่อยาบางชนิด เพื่อช่วยให้แพทย์ประกอบการพิจารณาเรื่องชนิดหรือขนาดยาในกรณีที่มีหลักฐานรองรับ
- สนับสนุนการรักษามะเร็งแบบแม่นยำ
ในผู้ป่วยมะเร็งบางราย การตรวจ Comprehensive Genomic Profiling (CGP) สามารถวิเคราะห์ความผิดปกติของยีนหลายชนิดในเซลล์มะเร็ง เพื่อช่วยแพทย์พิจารณาทางเลือกในการรักษาที่สอดคล้องกับลักษณะทางพันธุกรรมของมะเร็งมากขึ้น
บริการด้าน Genomic Medicine
แนวทางการตรวจควรเลือกให้เหมาะกับวัตถุประสงค์และแต่ละบุคคล โดยบริการด้านจีโนมิกส์สามารถครอบคลุมหัวข้อสำคัญ เช่น
1. Genetic Risk Assessment
การประเมินความเสี่ยงทางพันธุกรรม
ประเมินความเสี่ยงของโรคบางชนิดที่อาจเกี่ยวข้องกับพันธุกรรมหรือประวัติครอบครัว เช่น กลุ่มโรคมะเร็งที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม และโรคหัวใจบางชนิด
2. Pharmacogenomics
เภสัชพันธุศาสตร์
ศึกษาว่าความแตกต่างทางพันธุกรรมของแต่ละบุคคลอาจมีผลต่อการตอบสนองต่อยาบางชนิดอย่างไร เพื่อสนับสนุนการใช้ยาอย่างเหมาะสมในผู้ที่เข้าเกณฑ์การตรวจ
3. Cancer Genomics
จีโนมิกส์ด้านมะเร็ง
ตรวจหาความผิดปกติทางพันธุกรรมของเซลล์มะเร็งในกรณีที่เหมาะสม เพื่อช่วยประกอบการวางแผนการรักษาแบบเฉพาะบุคคล
4. Hereditary & Family Disease
โรคทางพันธุกรรมและโรคที่เกี่ยวข้องกับครอบครัว
เหมาะสำหรับผู้ที่มีประวัติครอบครัวของโรคบางชนิด หรือมีอาการที่แพทย์สงสัยว่าอาจเกี่ยวข้องกับพันธุกรรม
5. Reproductive & Carrier Screening
การตรวจด้านพันธุกรรมเพื่อการวางแผนครอบครัว
การตรวจบางประเภทสามารถใช้ประเมินภาวะพาหะของโรคทางพันธุกรรม หรือใช้ประกอบการวางแผนด้านการมีบุตรตามข้อบ่งชี้ทางการแพทย์
6. Cardiovascular Genomics
พันธุศาสตร์ด้านโรคหัวใจและหลอดเลือด
ในผู้ที่มีประวัติครอบครัวหรือมีลักษณะที่สงสัยโรคหัวใจที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม การตรวจทางพันธุกรรมบางชนิดอาจช่วยสนับสนุนการประเมินและวางแผนติดตามที่เหมาะสม
เทคโนโลยีที่อยู่เบื้องหลังการตรวจ
การตรวจทางพันธุกรรมในปัจจุบันสามารถใช้เทคโนโลยี Next-Generation Sequencing (NGS) ซึ่งช่วยให้สามารถวิเคราะห์ลำดับสารพันธุกรรมในหลายตำแหน่งหรือหลายยีนพร้อมกันได้ โดยเลือกใช้วิธีให้เหมาะสมกับวัตถุประสงค์ของการตรวจ
ในบางกรณีอาจมีการตรวจในระดับที่ครอบคลุมมากขึ้น เช่น Whole Exome Sequencing (WES) ซึ่งเป็นการวิเคราะห์บริเวณ Exome ของจีโนม
อย่างไรก็ตาม การตรวจที่ครอบคลุมมากขึ้นไม่ได้หมายความว่าจะเหมาะกับทุกคน แพทย์จึงควรพิจารณาประวัติ อาการ วัตถุประสงค์ และประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับก่อนเลือกการตรวจ
ใครบ้างที่ควรปรึกษาแพทย์เรื่องการตรวจ Genomics?
การตรวจจีโนมไม่ได้หมายความว่าทุกคนจำเป็นต้องตรวจ แต่ควรพิจารณาเป็นรายบุคคล โดยเฉพาะผู้ที่มีลักษณะดังต่อไปนี้
- มีประวัติครอบครัวเป็นโรคทางพันธุกรรม
- มีสมาชิกในครอบครัวหลายคนเป็นมะเร็งบางชนิด
- พบมะเร็งในครอบครัวตั้งแต่อายุค่อนข้างน้อย
- มีโรคหัวใจหรือความผิดปกติบางอย่างที่สงสัยการถ่ายทอดทางพันธุกรรม
- มีอาการหรือภาวะที่แพทย์สงสัยโรคทางพันธุกรรม
- ต้องใช้ยาบางชนิดที่มีแนวทางรองรับการตรวจเภสัชพันธุศาสตร์
- ผู้ป่วยมะเร็งบางรายที่แพทย์เห็นว่าการตรวจจีโนมของเซลล์มะเร็งอาจช่วยในการวางแผนรักษา
ขั้นตอนการตรวจ Genomics
โดยทั่วไปกระบวนการจะประกอบด้วย 3 ขั้นตอนหลัก
01 | Genetic Consultation
พูดคุยกับแพทย์หรือบุคลากรที่มีความรู้ด้านพันธุศาสตร์ เพื่อประเมินประวัติสุขภาพ ประวัติครอบครัว และวัตถุประสงค์ของการตรวจ
02 | Sample Collection & Genetic Analysis
เก็บตัวอย่างตามประเภทของการตรวจ เช่น เลือด น้ำลาย เซลล์จากกระพุ้งแก้ม หรือเนื้อเยื่อในกรณีที่เป็นการตรวจจีโนมของมะเร็ง จากนั้นส่งวิเคราะห์ด้วยเทคนิคที่เหมาะสม
03 | Result Interpretation & Medical Consultation
แพทย์นำผลตรวจมาประกอบกับข้อมูลสุขภาพของผู้รับบริการ พร้อมให้คำแนะนำเกี่ยวกับการดูแลสุขภาพ การตรวจติดตาม หรือแนวทางการรักษาที่เหมาะสม
ระยะเวลารอผลขึ้นอยู่กับชนิดของการตรวจ โดยการตรวจทางพันธุกรรมหลายประเภทอาจใช้เวลาประมาณ 2–6 สัปดาห์ และการตรวจบางประเภทอาจใช้เวลานานกว่านั้น
สิ่งสำคัญที่ควรรู้ก่อนตรวจ
ผลตรวจทางพันธุกรรมไม่ใช่คำทำนายอนาคต
การพบความแปรผันทางพันธุกรรมบางชนิดไม่ได้หมายความว่าจะเกิดโรคอย่างแน่นอน และการไม่พบความผิดปกติจากการตรวจหนึ่งชนิดก็ไม่ได้หมายความว่าจะไม่มีความเสี่ยงต่อโรคทุกชนิด เพราะสุขภาพของมนุษย์ได้รับอิทธิพลจากหลายปัจจัย ทั้งพันธุกรรม อายุ สิ่งแวดล้อม พฤติกรรมการใช้ชีวิต และปัจจัยทางสุขภาพอื่น ๆ
ดังนั้น ผลตรวจควรได้รับการ แปลผลโดยแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญ และนำไปใช้ประกอบการวางแผนสุขภาพอย่างเหมาะสม
จุดเด่นของ Genolife Services
Personalized
ออกแบบการดูแลสุขภาพให้เหมาะกับข้อมูลเฉพาะบุคคล
Predictive
ใช้ข้อมูลทางพันธุกรรมประกอบการประเมินความเสี่ยงของโรคบางประเภท
Preventive
นำข้อมูลความเสี่ยงมาใช้ประกอบการวางแผนป้องกันและเฝ้าระวังอย่างเหมาะสม
Precision
ใช้ข้อมูลทางพันธุกรรมร่วมกับข้อมูลทางการแพทย์ เพื่อสนับสนุนการดูแลแบบแม่นยำ
แนวทาง Genolife Services ของเครือโรงพยาบาลกรุงเทพให้ความสำคัญกับการดูแลแบบองค์รวม การให้คำปรึกษาทางพันธุศาสตร์ เทคโนโลยี NGS และการวิเคราะห์ผลตามแนวทางมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
เพราะ “สุขภาพที่ดี” เริ่มต้นจากการเข้าใจตัวเอง
พันธุกรรมเป็นหนึ่งในข้อมูลสำคัญที่ทำให้เราเข้าใจความแตกต่างของแต่ละคนได้ลึกยิ่งขึ้น
ศูนย์เวชศาสตร์จีโนม (Genomic Medicine Center) โรงพยาบาลกรุงเทพราชสีมา มุ่งสนับสนุนการดูแลสุขภาพที่เชื่อมโยงระหว่าง ข้อมูลพันธุกรรม + สุขภาพ + ประวัติครอบครัว + ไลฟ์สไตล์ + ความเชี่ยวชาญของแพทย์
เพื่อเปลี่ยนข้อมูลทางพันธุกรรมให้กลายเป็นข้อมูลที่มีความหมายต่อการดูแลสุขภาพของคุณ
“รู้จักรหัสพันธุกรรม เข้าใจความเสี่ยง วางแผนสุขภาพได้อย่างเหมาะสม”
Genomic Medicine — อนาคตของการแพทย์ที่เริ่มต้นจากความเป็นคุณ
หมายเหตุ: การตรวจทางพันธุกรรมแต่ละประเภทมีข้อบ่งชี้ ขอบเขต และข้อจำกัดแตกต่างกัน ควรปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญก่อนเข้ารับการตรวจ เพื่อเลือกการตรวจที่เหมาะสมกับสุขภาพและวัตถุประสงค์ของแต่ละบุคคล