ผู้ชายก็เป็นได้! เจาะลึกมะเร็งเต้านมในเพศชาย สาเหตุและสัญญาณเตือนที่ต้องระวัง

หลายคนเชื่อว่ามะเร็งเต้านมเป็นโรคของผู้หญิงเท่านั้น แต่ความจริงคือ ผู้ชายก็เป็นมะเร็งเต้านมได้ แม้พบได้น้อยกว่ามาก คือคิดเป็นไม่ถึง 1% ของมะเร็งเต้านมทั้งหมด เพราะผู้ชายก็มีเนื้อเยื่อเต้านมเช่นกัน

ปัญหาสำคัญคือ ผู้ชายส่วนใหญ่ไม่ทันคิดว่าตัวเองจะเป็นโรคนี้ จึงมักมาพบแพทย์ช้าและพบในระยะที่ลุกลามแล้ว

ผู้ชายเป็นมะเร็งเต้านมได้จริงหรือไม่?

ได้จริง ผู้ชายมีต่อมและท่อน้ำนมในปริมาณเล็กน้อยบริเวณหลังหัวนม ซึ่งสามารถกลายเป็นมะเร็งได้ ชนิดที่พบบ่อยที่สุดคือ มะเร็งท่อน้ำนมชนิดลุกลาม (Invasive Ductal Carcinoma) และส่วนใหญ่เป็นชนิดที่มีตัวรับฮอร์โมน (ER-positive) มากกว่าในผู้หญิง ซึ่งมีผลต่อแนวทางการรักษา

แม้โอกาสเกิดต่ำ แต่เพราะผู้ชายมีเนื้อเต้านมน้อย มะเร็งจึงลุกลามไปถึงหัวนม ผิวหนัง และผนังทรวงอกได้เร็วกว่า การรู้เท่าทันจึงสำคัญไม่แพ้ในผู้หญิง

สาเหตุและปัจจัยเสี่ยงในผู้ชาย

ปัจจัยที่เพิ่มความเสี่ยงมะเร็งเต้านมในเพศชาย ได้แก่:

• การกลายพันธุ์ของยีน BRCA2 (และ BRCA1) เป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญที่สุดอย่างหนึ่ง
• ประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งเต้านม ทั้งฝ่ายชายและฝ่ายหญิง
• กลุ่มอาการไคลน์เฟลเตอร์ (Klinefelter Syndrome) ซึ่งมีระดับฮอร์โมนเพศชายต่ำและเอสโตรเจนสูง
• ภาวะเอสโตรเจนสูง เช่น โรคอ้วน โรคตับแข็ง หรือการใช้ฮอร์โมนบางชนิด
• อายุมากขึ้น มักพบในช่วงอายุ 60 – 70 ปี
• เคยฉายรังสีบริเวณทรวงอก หรือมีภาวะอัณฑะผิดปกติบางชนิด

สัญญาณเตือนที่ผู้ชายต้องสังเกต

เนื่องจากเนื้อเต้านมในผู้ชายมีน้อย ก้อนหรือความผิดปกติจึงมักสังเกตได้ง่ายกว่า แต่กลับถูกมองข้ามบ่อย สัญญาณที่ควรระวัง ได้แก่

• คลำพบก้อนแข็ง มักอยู่ใต้หรือรอบหัวนม และมักไม่เจ็บ
• หัวนมบุ๋มเข้าด้านใน หรือมีของเหลว/เลือดผิดปกติไหลออกมา
• ผิวหนังบริเวณเต้านมบุ๋ม ย่น แดง หรือเป็นแผล
• คลำพบต่อมน้ำเหลืองโตบริเวณรักแร้

ก้อนที่เต้านมในผู้ชายส่วนใหญ่เป็นภาวะ เต้านมโตในเพศชาย (Gynecomastia) ซึ่งไม่ใช่มะเร็ง แต่ทุกก้อนควรได้รับการตรวจวินิจฉัยจากแพทย์เพื่อความแน่ใจ

การวินิจฉัยมะเร็งเต้านมในผู้ชาย

ขั้นตอนการวินิจฉัยคล้ายกับในผู้หญิง โดยแพทย์จะประเมินอย่างเป็นระบบ:

1. การตรวจร่างกายและซักประวัติ

แพทย์คลำตรวจก้อน เต้านม และต่อมน้ำเหลือง พร้อมซักประวัติครอบครัวและปัจจัยเสี่ยง

2. แมมโมแกรมและอัลตราซาวด์

ผู้ชายสามารถตรวจแมมโมแกรมได้เช่นกัน ร่วมกับอัลตราซาวด์เพื่อประเมินลักษณะก้อนและแยกจากภาวะเต้านมโตที่ไม่ใช่มะเร็ง

3. การเจาะชิ้นเนื้อ (Biopsy)

เป็นวิธียืนยันการวินิจฉัย พร้อมตรวจชนิดย่อย ตัวรับฮอร์โมน (ER/PR) และ HER2 เพื่อวางแผนการรักษา

4. การตรวจยีนทางพันธุกรรม

แนวทางสากลแนะนำให้ ผู้ชายทุกคนที่เป็นมะเร็งเต้านมควรได้รับการตรวจยีน BRCA เพราะสัมพันธ์กับ BRCA2 สูง และมีผลต่อการรักษาและการดูแลครอบครัว

แนวทางการรักษามะเร็งเต้านมในเพศชาย

หลักการรักษาคล้ายในผู้หญิง โดยทีมสหสาขาวิชาชีพวางแผนเฉพาะบุคคล

การผ่าตัด (Surgery)

ส่วนใหญ่ใช้การผ่าตัดเต้านมออก (Mastectomy) ร่วมกับการประเมินต่อมน้ำเหลือง เนื่องจากเนื้อเต้านมในผู้ชายมีน้อย

การรักษาด้วยฮอร์โมน (Hormone Therapy)

เนื่องจากมะเร็งเต้านมในผู้ชายส่วนใหญ่มีตัวรับฮอร์โมน (ER+) ยา Tamoxifen จึงเป็นแกนสำคัญในการลดการกลับเป็นซ้ำ

เคมีบำบัดและการฉายรังสี

ใช้ตามชนิด ระยะ และความเสี่ยง เพื่อทำลายเซลล์มะเร็งทั่วร่างกายและบริเวณที่ผ่าตัด

การรักษาแบบพุ่งเป้า (Targeted Therapy)

ใช้ในรายที่ผลตรวจพบ HER2 เป็นบวก เช่นเดียวกับแนวทางในผู้หญิง

ทำไมผู้ชายมักตรวจพบช้า และจะป้องกันอย่างไร?

สาเหตุหลักที่ผู้ชายมักได้รับการวินิจฉัยในระยะลุกลามกว่า:

• ขาดความตระหนัก คิดว่าเป็นโรคของผู้หญิงเท่านั้น
• ไม่มีโครงการตรวจคัดกรองในผู้ชายทั่วไป จึงพึ่งการสังเกตตัวเองเป็นหลัก
• เขินอายหรือลังเลที่จะปรึกษาแพทย์เรื่องเต้านม

แนวทางดูแลตัวเอง: หมั่นสังเกตความผิดปกติบริเวณเต้านม ไม่ละเลยก้อนแม้ไม่เจ็บ ควบคุมน้ำหนัก จำกัดแอลกอฮอล์ และหากมีประวัติครอบครัวหรือยีน BRCA ควรปรึกษาแพทย์เรื่องการเฝ้าระวังเชิงรุก

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Q: ผู้ชายเป็นมะเร็งเต้านมได้จริงหรือ?

A: ได้จริง แม้พบน้อยกว่าผู้หญิงมาก (ไม่ถึง 1% ของผู้ป่วยมะเร็งเต้านมทั้งหมด) เพราะผู้ชายมีเนื้อเยื่อเต้านมบริเวณหลังหัวนมที่สามารถกลายเป็นมะเร็งได้

Q: ก้อนที่เต้านมผู้ชายเป็นมะเร็งทุกก้อนไหม?

A: ไม่ใช่ ก้อนส่วนใหญ่เป็นภาวะเต้านมโตในเพศชาย (Gynecomastia) ซึ่งไม่ใช่มะเร็ง แต่ทุกก้อนควรให้แพทย์ตรวจวินิจฉัยเพื่อความแน่ใจ

Q: ผู้ชายควรตรวจยีน BRCA เมื่อไร?

A: ผู้ชายที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งเต้านมควรได้รับการตรวจยีน BRCA ทุกคน และผู้ที่มีประวัติครอบครัวชัดเจนควรปรึกษาแพทย์เรื่องการตรวจด้วย

Q: อาการมะเร็งเต้านมในผู้ชายต่างจากผู้หญิงไหม?

A: อาการคล้ายกัน เช่น ก้อนใต้หัวนม หัวนมบุ๋ม มีของเหลวผิดปกติ ผิวหนังเปลี่ยนแปลง แต่เพราะเนื้อเต้านมน้อย มะเร็งอาจลุกลามถึงผิวหนังและผนังทรวงอกเร็วกว่า

เอกสารอ้างอิง (References)

• Cardoso, F., Bartlett, J. M. S., Slaets, L., et al. (2018). Characterization of male breast cancer: Results of the EORTC 10085/TBCRC/BIG/NABCG International Male Breast Cancer Program. Annals of Oncology, 29(2), 405–417. https://doi.org/10.1093/annonc/mdx651
• Giordano, S. H. (2018). Breast cancer in men. New England Journal of Medicine, 378(24), 2311–2320. https://doi.org/10.1056/NEJMra1707939
• Gucalp, A., Traina, T. A., Eisner, J. R., et al. (2019). Male breast cancer: A disease distinct from female breast cancer. Breast Cancer Research and Treatment, 173(1), 37–48. https://doi.org/10.1007/s10549-018-4921-9
• Hassett, M. J., Somerfield, M. R., Baker, E. R., et al. (2020). Management of male breast cancer: ASCO guideline. Journal of Clinical Oncology, 38(16), 1849–1863. https://doi.org/10.1200/JCO.19.03120
• Kuchenbaecker, K. B., Hopper, J. L., Barnes, D. R., et al. (2017). Risks of breast, ovarian, and contralateral breast cancer for BRCA1 and BRCA2 mutation carriers. JAMA, 317(23), 2402–2416. https://doi.org/10.1001/jama.2017.7112
• Siegel, R. L., Miller, K. D., Wagle, N. S., & Jemal, A. (2024). Cancer statistics, 2024. CA: A Cancer Journal for Clinicians, 74(1), 12–49. https://doi.org/10.3322/caac.21820
• World Health Organization. (2023). Breast cancer. WHO. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/breast-cancer