เบื่ออาหารและน้ำหนักลดเป็นอาการที่หลายคนมองข้าม คิดว่าเป็นเรื่องเครียดหรือกินน้อย แต่หากเป็นเรื้อรังและน้ำหนักลดเร็วโดยไม่ตั้งใจ ก็เป็นสัญญาณที่ควรใส่ใจ ความจริงคือ อาการเหล่านี้ส่วนใหญ่ไม่ใช่มะเร็งตับอ่อน แต่ก็ไม่ควรเพิกเฉยหากเป็นต่อเนื่อง
ทำไมมะเร็งตับอ่อนทำให้เบื่ออาหารและน้ำหนักลด?
เพราะตับอ่อนมีบทบาทใน การย่อยอาหารและการเผาผลาญ เมื่อมีมะเร็งที่ตับอ่อน อาจกระทบการสร้างน้ำย่อย ทำให้ย่อยและดูดซึมอาหารได้ไม่ดี ร่วมกับผลของตัวโรคต่อการเผาผลาญและความอยากอาหาร จึงเกิดอาการเบื่ออาหารและน้ำหนักลดได้ นี่เป็นเหตุผลที่อาการสองอย่างนี้ถูกกล่าวถึงบ่อย
เบื่ออาหารและน้ำหนักลดแบบไหนที่ควรระวัง?
น้ำหนักลดเร็วโดยไม่ตั้งใจ
น้ำหนักลดลงอย่างชัดเจนในเวลาไม่นาน โดยไม่ได้ตั้งใจลดน้ำหนักหรือเปลี่ยนพฤติกรรม
เบื่ออาหารเรื้อรัง
ความอยากอาหารลดลงต่อเนื่อง กินได้น้อยลงเรื่อย ๆ โดยไม่มีสาเหตุชัด
ร่วมกับอาการอื่นที่ตับอ่อน
เช่น ปวดท้องส่วนบนหรือร้าวไปหลัง ดีซ่าน อาหารไม่ย่อย หรือถ่ายอุจจาระเปลี่ยนไป
|
ส่วนใหญ่ไม่ใช่มะเร็งตับอ่อน แต่ไม่ควรเพิกเฉย เบื่ออาหารและน้ำหนักลดส่วนใหญ่เกิดจากความเครียด การกินเปลี่ยนไป หรือปัญหาสุขภาพทั่วไปที่ไม่ร้ายแรง แต่หากน้ำหนักลดเร็วโดยไม่ตั้งใจ เบื่ออาหารเรื้อรัง หรือมีอาการอื่นร่วม เช่น ปวดท้องร้าวไปหลังหรือดีซ่าน ควรพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ ไม่ควรนิ่งนอนใจ |
อาการอื่นของมะเร็งตับอ่อนที่ควรใส่ใจ
- ตัวเหลือง ตาเหลือง (ดีซ่าน) หรือปัสสาวะสีเข้ม
- ปวดท้องส่วนบนหรือปวดร้าวไปหลังเรื้อรัง
- อาหารไม่ย่อย อึดอัดท้อง หรือคลื่นไส้
- ถ่ายอุจจาระเปลี่ยนไป เช่น สีซีดหรือมีไขมันปน
- เบาหวานที่เพิ่งเกิดใหม่โดยไม่มีสาเหตุชัด โดยเฉพาะในผู้สูงอายุ
เบื่ออาหาร น้ำหนักลด อาจไม่ใช่มะเร็งตับอ่อนเสมอไป
อาการเหล่านี้ พบบ่อยมากและส่วนใหญ่เกิดจากสาเหตุที่ไม่ร้ายแรง เช่น ความเครียด การนอนไม่ดี โรคทางเดินอาหารทั่วไป หรือภาวะสุขภาพอื่น การมีอาการจึงไม่ได้แปลว่าเป็นมะเร็งตับอ่อน สิ่งที่ทำให้ต้องระวังคือเมื่อน้ำหนักลดเร็วโดยไม่ตั้งใจ เป็นเรื้อรัง หรือมีอาการอื่นร่วม จึงควรพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ
ตรวจหาสาเหตุได้อย่างไร?
- ซักประวัติและตรวจร่างกาย เพื่อประเมินรูปแบบการลดน้ำหนักและอาการร่วม
- ตรวจเลือด ประเมินภาวะทั่วไปและสารบ่งชี้บางชนิดตามข้อบ่งชี้
- การตรวจภาพ เช่น CT หรือ MRI เมื่อมีข้อบ่งชี้ เพื่อตรวจดูตับอ่อนและอวัยวะข้างเคียง
- ตรวจเพิ่มเติม เช่น การส่องกล้องหรือเจาะชิ้นเนื้อ ตามดุลยพินิจแพทย์
|
สรุปสัญญาณที่ควรพบแพทย์ หากน้ำหนักลดเร็วโดยไม่ตั้งใจ หรือเบื่ออาหารเรื้อรัง และมีอาการร่วมด้วยคือ ปวดท้องร้าวหลัง ดีซ่าน อาหารไม่ย่อย ผู้สูงอายุที่มีเป็นโรคเบาหวาน ควรตรวจหาสาเหตุ |
ควรทำอย่างไรเมื่อมีอาการ?
- ไม่ตื่นตระหนกแต่ไม่เพิกเฉย ควรจดบันทึกน้ำหนักและการเปลี่ยนแปลงของความอยากอาหาร
- สังเกตอาการอื่นที่อาจเกิดร่วม เช่น ปวดท้อง ดีซ่าน หรือถ่ายอุจจาระเปลี่ยนไป
- ไม่ปล่อยให้น้ำหนักลดต่อเนื่องนานโดยไม่หาสาเหตุ
- พบแพทย์หากน้ำหนักลดเร็วโดยไม่ตั้งใจ เบื่ออาหารเรื้อรัง หรือมีอาการอื่นร่วม
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
Q: เบื่ออาหารและน้ำหนักลดเป็นมะเร็งตับอ่อนไหม?
A: ส่วนใหญ่ไม่ใช่ อาการเหล่านี้พบบ่อยจากความเครียด การกินเปลี่ยนไป หรือปัญหาสุขภาพทั่วไป แต่หากน้ำหนักลดเร็วโดยไม่ตั้งใจ เป็นเรื้อรัง หรือมีอาการอื่นร่วม ควรพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ
Q: น้ำหนักลดเท่าไรถึงควรกังวล?
A: ไม่มีตัวเลขตายตัว แต่หากน้ำหนักลดลงอย่างชัดเจนในเวลาไม่นานโดยไม่ได้ตั้งใจลดหรือเปลี่ยนพฤติกรรม โดยเฉพาะร่วมกับเบื่ออาหารหรืออาการอื่น ควรพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ
Q: ทำไมมะเร็งตับอ่อนทำให้น้ำหนักลด?
A: เพราะตับอ่อนมีบทบาทในการย่อยและเผาผลาญ เมื่อมีมะเร็งอาจกระทบการสร้างน้ำย่อยและการดูดซึมอาหาร ร่วมกับผลของโรคต่อการเผาผลาญและความอยากอาหาร จึงทำให้น้ำหนักลดได้
Q: มีอาการเดียวต้องกังวลไหม?
A: อาการเดียวไม่ได้แปลว่าเป็นมะเร็ง แต่หากน้ำหนักลดเร็วโดยไม่ตั้งใจหรือเบื่ออาหารเรื้อรัง โดยเฉพาะมีอาการอื่นร่วม ควรพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ ไม่ควรนิ่งนอนใจ
|
สถาบันมะเร็งกรุงเทพภูเก็ต พร้อมดูแลคุณทุกขั้นตอน ทีมแพทย์สหสาขาวิชาชีพจาก 3 โรงพยาบาลชั้นนำในเครือ BDMS เทคโนโลยีการวินิจฉัยและรักษาระดับมาตรฐานสากล บริการทั้งผู้ป่วยชาวไทยและผู้ป่วยชาวต่างชาติ เปิดให้บริการทุกวัน เวลา 09.00 – 17.00 น. | ชั้น 3 โรงพยาบาลกรุงเทพภูเก็ต นัดหมายได้ที่ [email protected] หรือโทร 1719 |
เอกสารอ้างอิง (References)
- Mizrahi, J. D., Surana, R., Valle, J. W., & Shroff, R. T. (2020). Pancreatic cancer. The Lancet, 395(10242), 2008–2020. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(20)30974-0
- Kleeff, J., Korc, M., Apte, M., et al. (2016). Pancreatic cancer. Nature Reviews Disease Primers, 2, 16022. https://doi.org/10.1038/nrdp.2016.22
- McGuigan, A., Kelly, P., Turkington, R. C., et al. (2018). Pancreatic cancer: a review of clinical diagnosis, epidemiology, treatment and outcomes. World Journal of Gastroenterology, 24(43), 4846 – 4861. https://doi.org/10.3748/wjg.v24.i43.4846
- Klein, A. P. (2021). Pancreatic cancer epidemiology: understanding the role of lifestyle and inherited risk factors. Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology, 18(7), 493 – 502. https://doi.org/10.1038/s41575-021-00457-x
- Conroy, T., Hammel, P., Hebbar, M., et al. (2018). FOLFIRINOX or gemcitabine as adjuvant therapy for pancreatic cancer. New England Journal of Medicine, 379(25), 2395 – 2406. https://doi.org/10.1056/NEJMoa1809775
- World Health Organization. (2023). Cancer fact sheet. WHO / IARC. https://www.who.int/news-room/fact-sheets
บทความนี้จัดทำโดย สถาบันมะเร็งกรุงเทพภูเก็ต | โรงพยาบาลกรุงเทพภูเก็ต | BDMS | bangkokhospital.com/phuket
ข้อมูลในบทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อการให้ความรู้เท่านั้น ไม่สามารถทดแทนคำแนะนำของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญได้
