สุขภาพอวัยวะเพศเป็นเรื่องสำคัญที่ทุกคนควรใส่ใจถึงความเปลี่ยนแปลง เพราะความผิดปกติบางอย่างอาจบ่งบอกถึงโรคร้ายได้ สำหรับเพศชายโรคที่หลายคนนึกถึงคงไม่พ้นโรคที่เกี่ยวกับความผิดปกติของต่อมลูกหมากเช่นโรคร้ายแรงอย่างมะเร็งต่อมลูกหมาก ในบทความนี้โรงพยาบาลกรุงเทพพัทยาได้รวบรวมข้อมูลสำคัญที่ช่วยให้เรารู้จักโรคร้ายในต่อมลูกหมากของเราให้ดียิ่งขึ้น
รู้จักมะเร็งต่อมลูกหมาก
ต่อมลูกหมากเป็นอวัยวะที่มีเฉพาะเพศชาย ตำแหน่งอยู่บริเวณท่อปัสสาวะ รูปร่างคล้ายเกาลัด ทำหน้าที่ผลิตน้ำหล่อเลี้ยงอสุจิ สำหรับมะเร็งต่อมลูกหมากคือโรคที่เซลล์ในอวัยวะต่อมลูกหมากเจริญเติบโตผิดปกติ กลายเป็นก้อนเนื้อหรือเนื้องอกมะเร็ง แพร่กระจายและขยายขนาดจนส่งผลให้เกิดการอุดตันในท่อปัสสาวะ ในระยะร้ายแรงมะเร็งต่อมลูกหมากสามารถแพร่กระจายผ่านกระแสเลือด หรือต่อมน้ำเหลือง ลุกลามไปยังอวัยวะอื่น ๆโดยเฉพาะลุกลามไปที่กระดูก จนทำให้ผู้ป่วยมีภาวะทุพลภาพตามมา
10 สัญญาณเตือนมะเร็งต่อมลูกหมาก
ในระยะเริ่มแรกของโรคมะเร็งต่อมลูกหมาก เป็นระยะที่เนื้องอกยังไม่เริ่มแพร่กระจายออกจากต่อมลูกหมาก ในระยะนี้ผู้ป่วยอาจยังไม่มีอาการที่ชัดเจน แต่หากเซลล์มะเร็งเริ่มเติบโตมากขึ้น อาจมีอาการเกี่ยวกับทางเดินปัสสาวะเช่นเดียวกับอาการของต่อมลูกหมากโต หรือ Benign Prostatic Hyperplasia (BPH) หากมีอาการดังต่อไปนี้อย่างผิดปกติควรปรึกษาแพทย์เพื่อหาสาเหตุ
- ปวดตื้อ ๆ ปวดเสียด บริเวณอุ้งเชิงกรานตอนล่าง
- ปวดบริเวณหลังส่วนล่าง สะโพก หรือต้นขาส่วนบน เนื่องจากเซลล์มะเร็งอาจจะลุกลามไปที่กระดูก
- ปวดปัสสาวะบ่อย
- ปัสสาวะไม่พุ่ง
- กลั้นปัสสาวะไม่อยู่
- ปัสสาวะลำบาก
- ปัสสาวะมีเลือด
- รู้สึกเจ็บขณะหลั่งอสุจิ หรือมีเลือดปนกับน้ำอสุจิ
- เบื่ออาหาร
- น้ำหนักลดผิดปกติ
ปัจจัยเสี่ยงและสาเหตุของโรคมะเร็งต่อมลูกหมาก
ปัจจุบันยังไม่ทราบสาเหตุของโรคที่แน่ชัด แต่มีปัจจัยเสี่ยงหลาย ๆ ที่อาจส่งผลต่อการเจริญเติบโตผิดปกติในเซลล์ และอาจพัฒนาไปเป็นเซลล์มะเร็งได้ เช่น
- อายุ: เพศชายเมื่ออายุมากขึ้น จะเสี่ยงเป็นมะเร็งต่อมลูกหมากเพิ่มขึ้น จากสถิติสถาบันมะเร็งแห่งชาติพบว่ามะเร็งต่อมลูกหมากมักตรวจพบในผู้ชายที่มีอายุมากกว่า 50 ปี
- ประวัติคนในครอบครัว: คนที่มีบุคคลในครอบครัวหรือบรรพบุรุษเพศชายป่วยเป็นมะเร็งต่อมลูกหมากจะเพิ่มความเสี่ยงในการเป็นมะเร็งต่อมลูกหมากมากขึ้น อนึ่งหากมีคนในครอบครัวหรือบรรพบุรุษเพศหญิงที่ป่วยเป็นมะเร็งเต้านมหรือมะเร็งรังไข่ก็เป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้เสี่ยงมะเร็งต่อมลูกหมากมากขึ้นได้
- โรคอ้วน: ปัจจุบันการศึกษาเกี่ยวกับโรคอ้วนและมะเร็งต่อมลูกหมากอาจจะยังไม่มีข้อสรุปที่แน่ชัด แต่ในผู้ป่วยที่มีโรคอ้วนมีแนวโน้มที่อาการของมะเร็งต่อมลูกหมากจะรุนแรงและมีโอกาสลุกลามสูงกว่าคนที่มีน้ำหนักตัวอยู่ในเกณฑ์ที่ดี
- เชื้อชาติ: ในส่วนของเชื้อชาติก็ยังไม่มีหลักฐานที่บ่งชี้ความเสี่ยงได้อย่างชัดเจน แต่จากตัวเลขสถิติและรายงานการศึกษาของ American Cancer Society พบว่า ชายชาวอเมริกันเชื้อสายแอฟริการาว ๆ 1 ใน 6 จะได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งต่อมลูกหมาก ความเสี่ยงนี้ยังอาจเกิดขึ้นกับคนที่มีพ่อหรือบรรพบุรุษเป็นชาวอเมริกันเชื้อสายแอฟริกาได้
Reference,
Mayo Clinic. (2022). Prostate cancer: Symptoms & causes. Retrieved November 22, 2023, from https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/prostate-cancer/symptoms-causes/syc-20353087
Cleveland Clinic. (2023). Prostate cancer. Retrieved November 22, 2023, from https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/8634-prostate-cancer
