มะเร็งปากมดลูกเป็นหนึ่งในมะเร็งไม่กี่ชนิดที่เราสามารถป้องกันได้ด้วยวัคซีน

“มะเร็งปากมดลูกเป็นหนึ่งในมะเร็งไม่กี่ชนิดที่เราสามารถป้องกันได้ด้วยวัคซีน การฉีด HPV Vaccine วันนี้ อาจเป็นการป้องกันมะเร็งในอีกหลายสิบปีข้างหน้า”

หลายคนอาจเคยได้ยินเกี่ยวกับวัคซีน HPV และทราบว่าสามารถช่วยป้องกันมะเร็งปากมดลูกได้

คำถามที่พบบ่อยคือ

• “วัคซีนยังป้องกันได้ดีในระยะยาวหรือไม่?”
• “ฉีดไปแล้วภูมิจะหมดหรือเปล่า?”
• “คุ้มค่ากับการฉีดหรือไม่?”

มีงานวิจัยขนาดใหญ่จากหลายประเทศทั่วโลกให้คำตอบที่ชัดเจนมากขึ้นเรื่อย ๆ ว่า วัคซีน HPV มีประสิทธิภาพสูงในการป้องกันโรคในระยะยาว และยังคงเป็นหนึ่งในเครื่องมือสำคัญที่สุดในการลดความเสี่ยงมะเร็งที่เกี่ยวข้องกับเชื้อ HPV

มีการศึกษาวิจัยที่ติดตามผู้หญิงเป็นเวลานานเกือบ 20 ปี พบว่า ผู้ที่ได้รับวัคซีน HPV ก่อนอายุ 17 ปี มีความเสี่ยงเกิดมะเร็งปากมดลูกชนิดลุกลามลดลงถึง 79%

ที่สำคัญ ประสิทธิภาพของวัคซีนยังคงอยู่ต่อเนื่องอย่างน้อย 18 ปีหลังการฉีด โดยยังไม่พบหลักฐานว่าภูมิคุ้มกันลดลงจนทำให้การป้องกันโรคลดประสิทธิภาพลง

เชื้อ HPV ไม่ได้เกี่ยวข้องเฉพาะกับมะเร็งปากมดลูกเท่านั้น แต่ยังเกี่ยวข้องกับโรคและมะเร็งอีกหลายชนิด

หลักฐานล่าสุดพบว่า วัคซีนช่วยลดความเสี่ยงของรอยโรคก่อนมะเร็งบริเวณช่องคลอดและอวัยวะเพศภายนอก รวมถึงช่วยลดความเสี่ยงของมะเร็งที่เกี่ยวข้องกับ HPV ในผู้ชาย เช่น มะเร็งทวารหนัก มะเร็งอวัยวะเพศ และมะเร็งบริเวณศีรษะและลำคอ

จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมหลายประเทศจึงแนะนำให้ทั้งเด็กผู้หญิงและเด็กผู้ชายได้รับวัคซีน

เมื่อมีการนำวัคซีน HPV มาใช้ในวงกว้าง นักวิจัยพบว่าอัตราการเกิดมะเร็งปากมดลูกในหญิงวัยรุ่นและหญิงสาวในสหรัฐอเมริกาลดลงประมาณ 27%

ข้อมูลนี้สะท้อนให้เห็นว่า วัคซีนไม่ได้มีประสิทธิภาพเฉพาะในงานวิจัยเท่านั้น แต่สามารถช่วยลดจำนวนผู้ป่วยได้จริงในระดับประชากร

ความปลอดภัยของวัคซีน HPV ได้รับการติดตามอย่างต่อเนื่องทั่วโลก
การทบทวนงานวิจัยโดย Cochrane Collaboration ซึ่งรวบรวมข้อมูลจากการศึกษาหลายร้อยงานวิจัย ไม่พบหลักฐานว่าวัคซีน HPV เพิ่มความเสี่ยงต่อผลข้างเคียงรุนแรง

ปัจจุบันวัคซีน HPV จึงถือเป็นวัคซีนที่มีข้อมูลด้านประสิทธิภาพและความปลอดภัยรองรับมากที่สุดชนิดหนึ่ง

ใครบ้างที่ควรได้รับวัคซีน HPV?

• แนะนำให้ฉีดในเด็กอายุ 9–12 ปี
• หญิงและผู้ชายทุกคนควรได้รับวัคซีนจนถึงอายุ 26 ปี
• อายุ 27–45 ปี ยังสามารถพิจารณาฉีดได้ โดยปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินประโยชน์เป็นรายบุคคล

ปัจจุบันมีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ที่ชัดเจนว่า วัคซีน HPV สามารถป้องกันมะเร็งปากมดลูกและโรคที่เกี่ยวข้องกับเชื้อ HPV ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ปลอดภัย และให้การป้องกันที่ยาวนาน

การฉีดวัคซีนตั้งแต่อายุน้อย ก่อนมีโอกาสสัมผัสเชื้อ HPV เป็นช่วงเวลาที่ให้ประโยชน์สูงสุด
เพราะการป้องกันมะเร็ง ไม่ได้เริ่มต้นเมื่อพบโรค แต่เริ่มต้นจากการดูแลสุขภาพตั้งแต่วันนี้

การฉีด HPV Vaccine วันนี้ อาจเป็นของขวัญด้านสุขภาพที่มีคุณค่าที่สุดชิ้นหนึ่งสำหรับอนาคตของเราและคนที่เรารัก

บทความเรียบเรียงโดย
พญ.อุทุมพร ภูนุชอภัย สูตินรีแพทย์

อ้างอิง

Lei J, et al. HPV Vaccination and the Risk of Invasive Cervical Cancer. New England Journal of Medicine.
Centers for Disease Control and Prevention HPV Vaccination Recommendations.
American Academy of Pediatrics HPV Vaccine Guidance.
Arbyn M, et al. Prophylactic vaccination against human papillomaviruses to prevent cervical cancer and its precursors. Cochrane Database of Systematic Reviews.