บล็อกหลัง คืออะไร
การบล็อกหลัง (Spinal anesthesia) เป็นการใช้เข็มขนาดเล็กแทงที่บริเวณหลังส่วนล่างเพื่อฉีดยาชาเข้าช่องไขสันหลัง ทำให้เกิดอาการชาบริเวณช่วงล่างของร่างกาย
เหมาะกับการผ่าตัดใดบ้าง
-
การผ่าตัดบริเวณส่วนล่างของร่างกาย เช่น ข้อสะโพก ข้อเข่า ขา เท้า
-
การผ่าตัดช่องท้องส่วนล่าง เช่น ผ่าคลอด มดลูก รังไข่ ไส้ติ่ง ไส้เลื่อน ทวารหนัก
ขั้นตอนการบล็อกหลัง
-
ผู้ป่วยงดน้ำและอาหารอย่างน้อย 8 ชั่วโมง
-
เปิดหลอดเลือดดำเพื่อให้สารน้ำ
-
ติดอุปกรณ์วัดความดันโลหิต ชีพจร ความอิ่มตัวของออกซิเสนในเลือด คลื่นหัวใจ และการหายใจ
-
จัดท่าผู้ป่วยให้นอนตะแคงงอตัว หรือนั่งก้มตัวห้อยขา
-
วิสัญญีแพทย์ทำความสะอาดผิวหนังบริเวณหลังส่วนล่างด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อ จากนั้นแทงเข็มฉีดยาชาเข้าไปถึงช่องไขสันหลัง ในระหว่างนี้ให้ผู้ป่วยอยู่นิ่งให้มากที่สุด
-
วิสัญญีแพทย์ทดสอบระดับการชา เพื่อให้แน่ใจว่าสามารถผ่าตัดได้โดยไม่เจ็บ
ผลข้างเคียงของการบล็อกหลัง
-
ขยับขาไม่ได้ประมาณ 2-4 ชั่วโมง
-
ความดันโลหิตลดลง ซึ่งมีการเฝ้าระวังตลอดการผ่าตัด
-
อาจมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน สั่น หรือคันตามตัว
-
ปัสสาวะไม่ออกในช่วง 12 ชั่วโมงแรก สามารถแก้ไขด้วยการสวนปัสสาวะออก
-
ปวดศีรษะ มักเกิดขึ้นภายใน 1-3วันแรก โดยปวดแบบตื้อๆหรือตุ๊บๆบริเวณหน้าผากและท้ายทอย จะปวดมากขึ้นเมื่อนั่งหรือยืน ดีขึ้นเมื่อนอนราบ
ความรู้สึกขณะบล็อกหลังเป็นอย่างไร
-
เจ็บเล็กน้อยเหมือนโดนเข็มแทง ซึ่งเข็มที่ใช้นั้นมีขนาดเล็กมาก (เล็กกว่าเข็มที่ใช้เปิดเส้นให้น้ำเกลือ)
การบล็อกหลังทำให้เกิดอาการปวดหลังในระยะยาวหรือไม่
-
ไม่ใช่ บางรายอาจมีอาการปวดหลังจากการถูกเข็มแทงได้ 2-3 วัน และจะหายได้เอง หากมีอาการปวดหลังเรื้อรัง ควรหาสาเหตุอื่นเพิ่มเติม
การบล็อกหลังมีข้อดีคือ ช่วยระงับปวดในระหว่างและหลังผ่าตัด แต่มีผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นได้ ดังนั้นหากผู้ป่วยมีอาการผิดปกติใดๆ หลังการบล็อกหลัง ควรแจ้งให้พยาบาลหรือแพทย์ทราบทันที เพื่อหาสาเหตุและให้การรักษาอย่างเหมาะสม
พญ. จิราวดี สีหานู
ชำนาญพิเศษ: วิสัญญีวิทยา (Anesthesiology)
เฉพาะทาง: วิสัญญีวิทยาสำหรับการผ่าตัดหัวใจ หลอดเลือดใหญ่ และทรวงอก ( Cardiovascular and Thoracic Anesthesia )
