เชื้อ COVID-19 ทำให้เกิดอาการทางตาได้ จากข้อมูลล่าสุดราวกลางปี 2021 พบว่า มีรายงานอาการทางตาตั้งแต่ 2 – 32% ของผู้ป่วย โดยพบอาการเยื่อบุตาอักเสบได้บ่อยในผู้ป่วยเด็กมากกว่าในกลุ่มผู้ใหญ่ แต่ส่วนใหญ่มีอาการที่ไม่รุนแรง มักเป็นเพียงเยื่อบุตาอักเสบคล้ายกับจากไวรัสชนิดอื่น ๆ รักษาโดยการให้ยาลดอาการและประคับประคองก็จะดีขึ้น ในต่างประเทศมีบางรายงานพบผู้ป่วยที่มีการอักเสบที่ชั้นเหนือตาขาวอักเสบ ความผิดปกติที่จอตาและเส้นประสาทตาอักเสบ แต่เป็นจำนวนน้อยมาก ๆ เมื่อเทียบส่วนใหญ่ที่มีเพียงอาการตาแดงจากเยื่อบุตาอักเสบ ซึ่งไม่มีผลรุนแรงในระยะยาว
ดวงตากับ COVID-19
เรื่องสำคัญเกี่ยวกับดวงตาที่ควรรู้เพื่อจะได้ดูแลดวงตาให้ถูกวิธีในช่วง COVID-19 ได้แก่
- ไม่ควรสัมผัสโดนตา มือที่ไม่สะอาดมีเชื้อโรคปนเปื้อน ทำให้เกิดเยื่อบุตาอักเสบได้ จึงควรล้างมือบ่อย ๆ ไอต้องปิดปาก ไม่ควรจับหน้าหรือแตะโดนตา เนื่องจากไวรัสสามารถติดต่อทางเดินหายใจ ทางปาก และทางตาได้ ในช่วงนี้การใส่แว่นสายตาแทนการใส่คอนแทคเลนส์ช่วยหลีกเลี่ยงการสัมผัสโดนตาได้อีกทางหนึ่ง
- ตาแดงหรือเยื่อบุตาอักเสบเป็นอาการหนึ่งของ COVID-19 แต่พบได้น้อย เพียง 2 – 32% และอาการไม่รุนแรง โดยจะรักษาประคับประคองตามอาการคล้ายเยื่อบุตาอักเสบจากไวรัสชนิดอื่น ๆ แต่มักมีอาการทางเดินหายใจร่วมด้วย
- ยารักษามาลาเรีย Chloroquine, Hydroxychloroquine ที่นำมาใช้ในการรักษา COVID-19 ยังไม่มีหลักฐานชัดเจนว่ามีผลกับจุดรับภาพแบบรุนแรง รายงานเบื้องต้นพบว่า การใช้ยานี้ในผู้ป่วย COVID-19 แม้จะให้ในปริมาณมากกว่าปกติ แต่ใช้ช่วงเวลาไม่นาน เพียง 1 – 2 สัปดาห์ ยังอยู่ในเกณฑ์ที่ไม่มีความเสี่ยง แต่ยังคงต้องติดตามดูผลการศึกษาในระยะยาว แต่ในปัจจุบันใช้น้อยลงเนื่องจากแนวทางการรักษา COVID-19 เปลี่ยนไปตามการศึกษาใหม่ ๆ
- การใส่แว่นสายตาแบบปกติ ไม่สามารถป้องกันการติด COVID-19 ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ควรมีเครื่องป้องกันอื่นร่วมด้วย
รู้ระวังใส่คอนแทคเลนส์ช่วง COVID-19
สำหรับผู้ที่ต้องใส่คอนแทคเลนส์ในช่วงที่ COVID-19 ระบาด มีคำแนะนำจาก Centers for Disease Control and Prevention (CDC) สหรัฐอเมริกา และ American Optometric Association (AOA) ระบุว่า ปัจจุบันยังไม่มีหลักฐานว่าผู้ที่ใส่คอนแทคเลนส์มีความเสี่ยงต่อการติดโรค COVID-19 มากกว่าผู้ที่ใส่แว่นตา โดยคนทั่วไปที่มีสุขภาพแข็งแรงสามารถใส่คอนแทคเลนส์ได้ตามปกติ แต่ควรดูแลการใส่อย่างถูกสุขลักษณะเพื่อป้องกันการติดต่อของโรคที่ติดต่อได้จากการใส่คอนแทคเลนส์ ก่อนใส่คอนแทคเลนส์ต้องล้างมือให้สะอาดด้วยสบู่อย่างน้อย 20 วินาทีและเช็ดมือให้แห้งด้วยกระดาษเช็ดมือที่สะอาด ถอดล้างทำความสะอาดคอนแทคเลนส์ให้ถูกวิธี และหากป่วยเป็นไข้ มีน้ำมูก ไอ จาม ไม่ควรใช้คอนแทคเลนส์ นอกจากนี้มีรายงานที่พบว่าคนใส่คอนแทคเลนส์มีการจับหน้าและสัมผัสตาในช่วงใส่ถอด จึงต้องระมัดระวังเรื่องการดูแลความสะอาดและอย่าให้มือไม่สะอาดทำให้เกิดการแพร่เชื้อโรคต่าง ๆ ได้
น้ำยาล้างคอนแทคเลนส์กำจัด COVID-19
น้ำยาล้างคอนแทคเลนส์กลุ่ม Hydrogen Peroxide-Based Systems ชึ่งไม่เป็นที่นิยมในประเทศไทยนัก มีความสามารถใช้ฆ่าเชื้อไวรัสที่ก่อโรค COVID-19 ได้ แต่น้ำยากลุ่มนี้จะต้องระมัดระวังในการใช้อย่างมาก โดยห้ามนำน้ำยาใส่เข้าดวงตาโดยตรง เนื่องจากเป็น Hydrogen Peroxide ทำให้เกิดการระคายเคืองตามมา หากจะใช้ต้องแช่ในตลับชนิดพิเศษให้ครบชั่วโมงตามคำแนะนำจึงสามารถนำคอนแทคเลนส์มาใช้ได้ จึงควรปรึกษาแพทย์เฉพาะทางและปฏิบัติตามคำแนะนำอย่างเคร่งครัด
สำหรับน้ำยาล้างคอนแทคเลนส์กลุ่ม Multipurpose Solution ที่เป็นที่นิยมในประเทศไทย และการใช้การทำความสะอาดโดย Ultrasonic Cleaners ยังไม่มีหลักฐานเพียงพอในทางวิทยาศาสตร์การแพทย์ถึงความสามารถในการฆ่าเชื้อไวรัส COVID-19 แนะนำให้ดูแลรักษาความสะอาดในการใส่คอนแทคเลนส์อย่างเคร่งครัด
เลือกเครื่องป้องกันตาให้เห็นผล
การป้องกันเชื้อไวรัส COVID-19 ควรใช้แว่นตาหรือหน้ากากพลาสติกเพื่อป้องการโดนสารคัดหลั่งต่าง ๆ เข้าตา ซึ่งการใช้แว่นสายตาแบบปกติไม่ได้ช่วยป้องกันได้ทั้งหมด เนื่องจากไม่ได้คลุมด้านข้าง จึงควรใส่อุปกรณ์ป้องกันที่คลุมได้ดีรอบด้านเพิ่มเข้ามา ซึ่งปัจจุบันมีให้เลือกหลากหลายรูปแบบ ควรเลือกให้กระชับ มีความใส คุณภาพดี ไม่ทำให้การมองเห็นผิดเพี้ยน วัสดุที่ใช้ในการทำแว่นป้องกันหรือ Face Shield มีให้เลือกหลายชนิด ส่วนใหญ่เป็น Polycarbonate แบบที่ใช้ในแว่นนิรภัย แต่อาจมีความหนาแตกต่างกันออกไป ควรพิจารณาอย่างละเอียดและเลือกใช้งานให้เหมาะสม
ในช่วงที่ COVID-19 กำลังระบาด หลายคนมักเกิดความกังวลใจในการเข้ารับบริการ ซึ่งโรงพยาบาลกรุงเทพมีมาตรการในการตรวจคัดกรอง เตรียมการป้องกันในทุกรายละเอียดอย่างรัดกุม ผู้ป่วยและบุคลากรมีการใส่ชุดและอุปกรณ์ป้องกันเพื่อป้องกันการติดเชื้ออย่างเหมาะสม ณ ปัจจุบันบุุคลากรทางการแพทย์ในโรงพยาบาลกรุงเทพได้รับวัคซีนป้องกัน COVID-19 ครบ 100% พร้อมทั้งมีมาตรการรักษาความสะอาด ฆ่าเชื้อโรคเครื่องมือที่สัมผัสผู้ป่วยทุกอุปกรณ์ผ่านขบวนการทำให้ปลอดเชื้อตามมาตรฐาน ทุกขั้นตอนการรักษาจะใช้เวลาน้อยที่สุดและมีประสิทธิภาพสูงที่สุด เพื่อลดความเสี่ยงและความกังวลใจที่อาจเกิดขึ้น ผู้ป่วยจึงมั่นใจได้ในทุกการเข้ารับบริการ
