EUS ตรวจส่องกล้องอัลตราซาวนด์เช็กระบบทางเดินอาหาร

เมื่อเกิดความผิดปกติของระบบทางเดินอาหารไม่ว่าจะเป็นอวัยวะใดย่อมส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน แม้อาการอาจไม่รุนแรง แต่รบกวนการใช้ชีวิตได้มากกว่าที่คิด การตรวจส่องกล้องอัลตราซาวนด์เพื่อเช็กความผิดปกติของระบบทางเดินอาหาร (Endoscopic Ultrasound – EUS) จึงไม่เพียงช่วยวินิจฉัยโรค แต่ลดความรุนแรงของโรคก่อนสายเกินไป

การตรวจส่องกล้องอัลตราซาวนด์เช็กระบบทางเดินอาหาร (EUS) คืออะไร

การตรวจส่องกล้องอัลตราซาวนด์เช็กระบบทางเดินอาหาร (Endoscopic Ultrasound – EUS) เป็นขั้นตอนพิเศษที่รวมการส่องกล้องและการอัลตราซาวนด์เข้าด้วยกันเพื่อสร้างภาพรายละเอียดของทางเดินอาหารและอวัยวะรอบ ๆ มักใช้เพื่อวินิจฉัยและการรักษา โดยให้ข้อมูลที่สำคัญ ซึ่งวิธีการภาพอื่น ๆ อาจไม่สามารถให้ได้

ใครที่ต้องตรวจส่องกล้องอัลตราซาวนด์เช็กระบบทางเดินอาหาร (EUS) 

• ผู้ที่ต้องวินิจฉัยและระบุระยะของมะเร็ง โดยเฉพาะมะเร็งหลอดอาหาร, กระเพาะอาหาร, ตับอ่อน และทวารหนัก
• ผู้ที่ต้องตรวจสภาวะของตับอ่อน การวินิจฉัยถุงน้ำ ตับอ่อนอักเสบเรื้อรัง หรือก้อนเนื้องอก
• ผู้ที่ต้องตรวจสภาวะของท่อน้ำดี การประเมินนิ่วในท่อน้ำดีหรือการตีบตัน
• ผู้ที่ต้องตรวจสภาวะเนื้องอกใต้เยื่อเมือก การประเมินเนื้องอกใต้ชั้นเยื่อเมือกของทางเดินอาหาร
• ผู้ที่ต้องตรวจประเมินต่อมน้ำเหลือง โดยเฉพาะการประเมินต่อมน้ำเหลืองในช่องอกหรือต่อมน้ำเหลืองในช่องท้อง

ข้อดีของการตรวจส่องกล้องอัลตราซาวนด์เช็กระบบทางเดินอาหาร (EUS) 

• ภาพของทางเดินอาหารและอวัยวะรอบ ๆ ที่มีความละเอียดสูง 
• ความสามารถในการตัดชิ้นเนื้อ  สามารถดูดชิ้นเนื้อหรือเซลล์ตัวอย่างจากบริเวณที่สงสัยได้
• ระบุระยะที่ถูกต้อง มีความสำคัญในการกำหนดระยะของมะเร็งบางประเภทเพื่อวางแผนการรักษา
• ใช้ในการรักษา ช่วยในการระบายถุงน้ำหรือหนอง, การวางท่อระบาย, หรือการให้ยาโดยตรงที่บริเวณเฉพาะ

เตรียมตัวก่อนส่องกล้องอัลตราซาวนด์เช็กระบบทางเดินอาหาร (EUS) อย่างไร

การเตรียมตัวอย่างถูกต้องเป็นสิ่งสำคัญก่อนส่องกล้องอัลตราซาวนด์เช็กระบบทางเดินอาหาร (EUS)

• การอดอาหาร: ผู้ป่วยต้องงดอาหารและน้ำอย่างน้อย 6 – 8 ชั่วโมงก่อนการตรวจเพื่อให้เห็นภาพชัดเจนและลดความเสี่ยงต่อการสำลักขณะให้ยาระงับความรู้สึก
• การทบทวนยา: ปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับยาทั้งหมดที่กำลังรับประทานอยู่ ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยารักษาโรคเบาหวาน และอาหารเสริมบางชนิดอาจต้องปรับหรือหยุดชั่วคราว
• ข้อมูลเกี่ยวกับการแพ้: แจ้งแพทย์เกี่ยวกับอาการแพ้ใด ๆ โดยเฉพาะยาและยาชา
• การประเมินสุขภาพ: การประเมินก่อนการตรวจจะถูกดำเนินการเพื่อทบทวนประวัติทางการแพทย์และปฏิกิริยาที่เคยเกิดขึ้นกับยาระงับความรู้สึกหรือยาชา
• การให้ความยินยอม: ผู้ป่วยต้องให้ความยินยอมก่อนเข้ารับการรักษาเพื่อประโยชน์และความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น

ระหว่างการตรวจส่องกล้องอัลตราซาวนด์เช็กระบบทางเดินอาหาร (EUS) เป็นอย่างไร

• การให้ยาระงับความรู้สึก ผู้ป่วยจะได้รับยาระงับความรู้สึกเพื่อให้รู้สึกสบายและผ่อนคลาย อาจเป็นการให้ยาระงับความรู้สึกที่ยังมีสติหรือการให้ยาชาทั่วไป
• การวางตำแหน่ง ผู้ป่วยจะถูกวางตำแหน่งให้นอนตะแคงซ้าย
• การใส่กล้องส่อง แพทย์จะใส่กล้องส่องผ่านทางปากและค่อย ๆ ดันผ่านหลอดอาหาร กระเพาะอาหาร และลำไส้เล็กส่วนต้น
• การสร้างภาพด้วยอัลตราซาวนด์: ส่วนประกอบอัลตราซาวนด์จะสร้างภาพรายละเอียดของอวัยวะทางเดินอาหารและเนื้อเยื่อรอบ ๆ
• การตัดชิ้นเนื้อ (ถ้าจำเป็น): หากพบความผิดปกติ แพทย์อาจทำการดูดชิ้นเนื้อหรือเซลล์ตัวอย่างเพื่อการวิเคราะห์เพิ่มเติม

ดูแลหลังส่องกล้องอัลตราซาวนด์เช็กระบบทางเดินอาหาร (EUS) อย่างไร

• เวลาฟื้นตัว: ผู้ป่วยจะถูกติดตามจนกว่ายาระงับความรู้สึกจะหมดฤทธิ์ ซึ่งปกติใช้เวลาประมาณ 1 – 2 ชั่วโมง 
• อาหาร: อาจเริ่มด้วยของเหลวใสและค่อย ๆ กลับไปทานอาหารปกติได้ตามที่ทานได้
• กิจกรรม: หลีกเลี่ยงกิจกรรมหนัก ๆ ในวันนั้น
• การติดตาม: ผู้ป่วยจะได้รับคำแนะนำเฉพาะเกี่ยวกับเวลาที่จะกลับมาใช้ยาปกติและการนัดติดตามผล
• สัญญาณเตือน: ติดต่อแพทย์หากคุณมีอาการปวดท้องรุนแรง, มีไข้, อาเจียน หรือสัญญาณการติดเชื้อ เช่น รอยแดงหรือบวมที่จุดตัดชิ้นเนื้อ

ความเสี่ยงและภาวะแทรกซ้อนจากการส่องกล้องอัลตราซาวนด์เช็กระบบทางเดินอาหาร (EUS) 

• การติดเชื้อ: มีความเสี่ยงเล็กน้อยต่อการติดเชื้อโดยเฉพาะที่จุดตัดชิ้นเนื้อ
• การเลือดออก: อาจเกิดการเลือดออกได้โดยเฉพาะหากมีการตัดชิ้นเนื้อ
• การทะลุ: นาน ๆ ครั้งที่กล้องส่องอาจทำให้เกิดรูในทางเดินอาหารหรืออวัยวะข้างเคียง
• ตับอ่อนอักเสบ: การอักเสบของตับอ่อนสามารถเกิดขึ้นได้โดยเฉพาะเมื่อทำการตรวจตับอ่อน
• ความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับการให้ยาระงับความรู้สึก: รวมถึงปัญหาทางเดินหายใจหรือปฏิกิริยาแพ้ต่อยาระงับความรู้สึก

การตรวจส่องกล้องอัลตราซาวนด์เช็กระบบทางเดินอาหาร (EUS) ให้ภาพและข้อมูลการวินิจฉัยที่สำคัญในการจัดการสภาวะต่าง ๆ ของทางเดินอาหารและอวัยวะรอบ ๆ ดังนั้นการเตรียมตัวอย่างถูกต้องและมีความเข้าใจเกี่ยวกับขั้นตอนประโยชน์ และความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นเป็นสิ่งสำคัญสำหรับผลลัพธ์การรักษา

แพทย์ที่ชำนาญการส่องกล้องอัลตราซาวนด์เช็กระบบทางเดินอาหาร (EUS)

นพ.อรุณ ศิริปุณย์ อายุรแพทย์ด้านการส่องกล้องเพื่อการรักษา ศูนย์โรคทางเดินอาหารและตับ โรงพยาบาลกรุงเทพ     

สามารถคลิกที่นี่เพื่อทำนัดหมายได้ด้วยตนเอง

โรงพยาบาลที่ชำนาญด้านการส่องกล้องอัลตราซาวนด์เช็กระบบทางเดินอาหาร (EUS) 

ศูนย์โรคทางเดินอาหารและตับ โรงพยาบาลกรุงเทพ พร้อมให้การตรวจวินิจฉัยและดูแลรักษาความผิดปกติของระบบทางเดินอาหาร ด้วยการส่องกล้องอัลตราซาวนด์ตรวจเช็กระบบทางเดินอาหาร โดยแพทย์เฉพาะทางที่มีความชำนาญ พยาบาล และทีมสหสาขา พร้อมด้วยอุปกรณ์และเทคโนโลยีที่ทันสมัย เพื่อให้กลับมาใช้ชีวิตอย่างมั่นใจ