โรคหลอดเลือดแดงคาโรติด (Carotid Artery Disease) และอัมพาต (Stroke)
โรคหลอดเลือดสมอง (Cerebrovascular Disease) หรือโรคอัมพฤกษ์ / อัมพาต (Stroke) เป็นสาเหตุหลักโรคหนึ่งของการ ตายในประชากรทั่วโลก โรคหลอดเลือดสมองนั้น จัดอยู่ในกลุ่มหนึ่งของโรคหลอดเลือดเสื่อมของร่างกาย เช่นเดียวกับโรคหลอดเลือดหัวใจ (Cardiovascular Diseases) แตกต่างกันที่อวัยวะที่หลอดเลือดที่นําเลือดไปเลี้ยง คือ ที่สมองหรือหัวใจ แต่มาจากสาเหตุเดียวกัน ในประเทศไทย โรคหลอดเลือดสมอง (Cerebrovascular Disease) หรือโรคอัมพฤกษ์ / อัมพาต (Stroke) เป็นโรคที่เป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับที่ 3 ในประชากรไทยและมีแนวโน้มว่าจะเพิ่มสูงขึ้น นอกจากนี้ยังพบว่าโรคหลอดเลือดสมองเป็นโรคที่เป็นสาเหตุของการสูญเสียปีสุขภาวะ (Disability Adjusted Life Year) ที่สำคัญอันดับที่ 2 ทั้งในชายและหญิง
โรคหลอดเลือดสมอง (Cerebrovascular Diseases) ทำให้เกิดภาวะอัมพาต (Stroke) คือ ภาวะที่เกิดจากการที่เลือดไม่สามารถไปเลี้ยงสมอง ทำให้การทำงานของสมองหยุดชะงัก ผู้ป่วยจะมีอาการตามแต่บริเวณที่สมองขาดเลือด เช่น มีอาการอ่อนแรงซีกใดซีกหนึ่งของร่างกาย อาจมีอาการร่วมกับตามองไม่เห็น หรืออาจจะพูดไม่ได้ บางครั้งการไหลเวียนของเลือดหยุดไปเป็นเวลาสั้น ๆ ภายในเวลาไม่กี่ชั่วโมง หรือวัน แล้วผู้ป่วยมีอาการดีขึ้น เราเรียกภาวะนี้ว่า โรคสมองขาดเลือดชั่วคราว (Transient Ischemic Attack: TIA) แต่ถ้าความเสียหายร้ายแรงกว่านั้น มีอาการเป็นนานมากกว่า 1 วัน หรือเป็นถาวร เราเรียกภาวะนี้ว่า อัมพาต (Stroke) และผู้ป่วยต้องได้รับการรักษาบำบัดอย่างดีจึงจะกลับช่วยเหลือตนเองได้ใกล้เคียงเดิม
โรคหลอดเลือดสมองสามารถแบ่งได้เป็นกลุ่มใหญ่ 2 กลุ่ม คือ
- โรคสมองขาดเลือด เนื่องจากหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตัน (Ischemic Cerebrovascular Disease) คิดเป็นร้อยละ 80 ของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองทั้งหมด
- โรคเลือดออกในสมอง เนื่องจากหลอดเลือดสมองแตก (Hemorrhagic Cerebrovascular Disease)
ปัจจัยเสี่ยงที่มีผลต่อการเกิดโรคหลอดเลือดสมอง ได้แก่ ภาวะความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน ระดับไขมันในเลือดสูง ประวัติญาติสายตรงเคยเจ็บป่วยด้วยโรคหลอดเลือดสมอง ขาดการออกกําลังกาย ภาวะน้ำหนักเกินหรืออ้วน สูบบุหรี่เป็นประจํา
โรคสมองขาดเลือดเนื่องจากหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตันนี้อาจจะมีการตีบตันของหลอดเลือดภายในสมองเอง หรืออาจเกิดจากมีการตีบตันของหลอดเลือดแดงที่คอที่ทำหน้าที่ส่งเลือดจากหัวใจไปสู่สมอง เราเรียกหลอดเลือดแดงนี้ว่า หลอดเลือดแดงคาโรติด (Carotid Artery)
หลอดเลือดแดงคาโรติด (Carotid Artery) เป็นหลอดเลือดแดงใหญ่ขนาดประมาณ 5-6 มิลลิเมตร อยู่บริเวณคอด้านข้างทั้ง 2 ข้าง คือซ้ายและขวา ถ้าหลอดเลือดนี้ตีบตัน หรือมีลิ่มเลือดหลุดออกจากหลอดเลือดนี้หลุดไปยังหลอดเลือดส่วนปลายจะทำให้เลือดไปเลี้ยงสมองได้ไม่ดีหรือไม่ได้เลย ทำให้เกิดโรคสมองขาดเลือด มีอาการอัมพาต (Stroke) ตามมา
