มะเร็งปอดเป็นหนึ่งในโรคที่คนไทยเป็นกันมาก ที่น่าเป็นห่วงคือมักไม่แสดงอาการปรากฏ รู้ตัวอีกทีก็อยู่ในระยะที่รุนแรงแล้ว การรักษามะเร็งปอดโดยเร็วจึงเป็นสิ่งสำคัญ เพราะไม่เพียงช่วยหยุดการลุกลาม แต่ยังช่วยให้หายจากโรคและกลับมาใช้ชีวิตได้อย่างมั่นใจ
มะเร็งปอดทำไมไม่แสดงอาการ
ภายในปอดมีถุงลมขนาดเล็กจำนวนมากที่คอยทำหน้าที่แลกเปลี่ยนออกซิเจน เมื่อมะเร็งเริ่มก่อตัวเป็นจุดเล็ก ๆ ในปอดอาจยังไม่แสดงอาการ เพราะร่างกายยังแลกเปลี่ยนออกซิเจนได้ตามปกติ กว่าจะรู้ตัวว่าเป็นมะเร็งปอดก็เป็นตอนที่น้ำท่วมปอดหรือก้อนกระจายไปแล้ว อยู่ในระยะลุกลามที่เริ่มรุนแรงมากแล้ว ส่งผลให้อัตราการเสียชีวิตสูง
อาการมะเร็งปอด
แม้ผู้ป่วยส่วนใหญ่จะไม่มีอาการและตรวจพบเมื่อคัดกรองความเสี่ยง แต่อาการที่สามารถสังเกตได้ คือ ไอ เสมหะเป็นเลือด เจ็บหรือแน่นหน้าอก เหนื่อย อ่อนเพลีย น้ำหนักลด เสียงแหบ ปอดติดเชื้อ เป็นต้น
ตรวจวินิจฉัยมะเร็งปอดอย่างไร
การตรวจวินิจฉัยมะเร็งปอดจะใช้การตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (Low-dose CT Scan) หากพบเจอก้อนที่น่าสงสัยจะมีการตัดชิ้นเนื้อตรวจวินิจฉัยเพิ่มเติมเพื่อพิจารณาว่าเป็นมะเร็งปอดหรือไม่
5 การรักษาช่วยหยุดยั้งมะเร็งปอด
ปัจจุบันการรักษาโรคมะเร็งปอดพัฒนาไปมาก โดยระยะเริ่มต้นสามารถรักษาด้วยการผ่าตัดเอากลีบปอดออก โดยเน้นการผ่าตัดส่องกล้อง เพราะช่วยลดภาวะแทรกซ้อน เจ็บน้อย ฟื้นตัวเร็ว ส่วนระยะที่ 3 หรือ 4 อาจรักษาด้วยการใช้ยาเคมีบำบัด ยาพุ่งเป้าหรือยาภูมิคุ้มกันบำบัด รังสีรักษาร่วมด้วย
5 วิธีการรักษามะเร็งปอดที่ช่วยให้อาการดีขึ้น ได้แก่
- ผ่าตัดแบบเปิดช่องอก (Thoracotomy) มักผ่าแนวกลางหรือเข้าทางด้านข้าง อาจต้องตัดกล้ามเนื้อหลายมัดและถ่างขยายกระดูกซี่โครงในการผ่าตัด เหมาะกับผู้ที่มีก้อนมะเร็งขนาดใหญ่เกิน 8 เซนติเมตร ผู้ป่วยที่ต้องตัดปอดทั้งข้าง หรือผู้ป่วยที่มีการผ่าตัดซับซ้อนอาจต้องตัดต่อหลอดเลือด ขนาดแผลอยู่ที่ 15 – 20 เซนติเมตร ใช้เวลาฟื้นตัวนาน
- ผ่าตัดส่องกล้องมะเร็งปอด (Video Assisted Thoracosocpic Surgery: VATS) ปัจจุบันใช้กล้องวีดิทัศน์เข้ามาช่วยในการผ่าตัด เหมาะกับผู้ป่วยที่มีก้อนขนาดไม่ใหญ่มากและไม่กดเบียดอวัยวะข้างเคียง ในช่วงมะเร็งระยะที่ 1 และระยะที่ 2 โดยเจาะรูขนาดเล็กบริเวณช่องซี่โครงเพื่อใส่กล้องและอุปกรณ์ช่วยผ่าตัดเข้าไปตัดก้อนมะเร็ง แผลจะมีขนาดเล็กยาวประมาณ 4 – 5 เซนติเมตร เจ็บน้อย ฟื้นตัวเร็ว
- ผ่าตัดส่องกล้องมะเร็งปอดแบบจุดเดียว (Uniportal VATS Surgery) โดยเจาะรูบริเวณข้างลำตัวเพื่อใส่เครื่องมือเข้าไปทำการผ่าตัด มักใช้ในการผ่าตัดปอดแบบลิ่ม (Wedge Resection) คือตัดเนื้องอกพร้อมเนื้อปอดข้างเคียงออกเป็นรูปลิ่ม การตัดปอดแบบกลีบ (Lobectomy) การตัดปอดที่มีเนื้องอกทั้งข้าง (Pneumonectomy) ซึ่งแผลจะมีขนาดเล็กประมาณ 3.5 เซนติเมตร เจ็บน้อย พักฟื้นไม่นาน
- เคมีบำบัด (Chemotherapy) ใช้ในการยับยั้งการแบ่งตัวของเซลล์มะเร็ง ทำให้ฝ่อลงและไม่แพร่กระจาย เหมาะกับผู้ป่วยมะเร็งปอดระยะที่ 3 และระยะที่ 4 ที่มีการลุกลามหรือกระจายไปยังอวัยวะอื่น ทั้งนี้อาจมีการผ่าตัดร่วมด้วยขึ้นอยู่กับการประเมินโดยแพทย์เป็นสำคัญ
- ภูมิคุ้มกันบำบัด (Immunotherapy) เป็นการรักษามะเร็งปอดด้วยยาภูมิคุ้มกันบำบัดที่เข้าไปกระตุ้นภูมิคุ้มกันร่างกายให้กำจัดเซลล์มะเร็ง เหมาะกับผู้ป่วยมะเร็งระยะที่ 3 และระยะที่ 4 ทั้งนี้อาจใช้ร่วมกับยาเคมีบำบัด รังสีรักษา หรือมีการผ่าตัดร่วมด้วยตามคำแนะนำของแพทย์
ก่อนผ่าตัดมะเร็งปอดเตรียมตัวอย่างไร
การสอนกระบวนการฟื้นตัวไวระหว่างการผ่าตัด (Enhanced Recovery After Surgery: ERAS) ให้กับผู้ป่วยมะเร็งปอดก่อนผ่าตัดเป็นสิ่งสำคัญ เริ่มจากให้ความรู้มะเร็งปอด การบำบัดลดบุหรี่ก่อนผ่าตัด สอนกายบริหารระหว่างผ่าตัด ทำกายภาพบำบัดหลังผ่าตัด เพื่อให้ผู้ป่วยกลับมาเคลื่อนไหวลุกนั่งและใช้ชีวิตหลังผ่าตัดได้เร็ว ลดภาวะแทรกซ้อนจากการผ่าตัด ผลลัพธ์การผ่าตัดรักษาเป็นที่น่าพอใจ
สิ่งที่ผู้ป่วยมะเร็งปอดควรรู้
ยิ่งพบมะเร็งปอดได้เร็ว ยิ่งมีโอกาสรักษาหายขาด และรอดชีวิตมากกว่าการพบมะเร็งปอดในระยะลุกลาม ผู้ป่วยที่มีสุขภาพแข็งแรง ไม่มีโรคประจำตัว ไม่มีน้ำหนักลดผิดปกติย่อมรักษาได้ผลดีกว่าผู้ป่วยที่มีปัญหาสุขภาพ นอกจากนี้การรักษากับแพทย์เฉพาะทางที่มีความชำนาญและสถานพยาบาลที่ได้มาตรฐาน มีอุปกรณ์และเครื่องมือที่ทันสมัย ย่อมช่วยเพิ่มโอกาสในการหายจากโรคและมีคุณภาพชีวิตที่ดีได้ในทุกวัน
แพทย์ที่ชำนาญการผ่าตัดส่องกล้องมะเร็งปอด
นพ.ศิระ เลาหทัย ศัลยศาสตร์ทรวงอก แพทย์ผู้ชำนาญด้านการส่องกล้องโรคปอดแผลเล็ก โรงพยาบาลหัวใจกรุงเทพ
สามารถคลิกที่นี่เพื่อทำนัดหมายได้ด้วยตนเอง
โรงพยาบาลที่ชำนาญการผ่าตัดส่องกล้องมะเร็งปอด
โรงพยาบาลหัวใจกรุงเทพ พร้อมให้การผ่าตัดส่องกล้องมะเร็งปอดด้วยประสบการณ์และความชำนาญของแพทย์เฉพาะทางทีมพยาบาลทีมสหสาขาวิชาชีพและเทคโนโลยีการรักษาที่ทันสมัยพร้อมดูแลผู้ป่วยให้กลับมามีคุณภาพชีวิตที่ดี
