มะเร็งสมอง

ประเภทของมะเร็งสมอง

เนื้องอกในสมอง (Brain Tumor) เกิดจากเซลล์สมองกลายพันธุ์จนเกิดเป็นเนื้องอก แบ่งออกเป็น 2 ประเภท

1. มะเร็งสมอง (Brain Cancer หรือ Malignant Tumor) เติบโตอย่างรวดเร็วลุกลามได้ แบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ
   • มะเร็งสมองปฐมภูมิ (Primary Brain Cancer) เนื้องอกหรือเซลล์ที่เติบโตผิดปกติจากเนื้อสมองส่วนใหญ่จะอยู่ในสมองหรือไขสันหลังมักจะไม่แพร่กระจายไปยังอวัยวะต่างๆ
   • มะเร็งสมองทุติยภูมิ (Secondary Brain Cancer) พบได้บ่อยกว่ามะเร็งสมองปฐมภูมิ เป็นมะเร็งที่แพร่กระจายจากส่วนอื่นของร่างกายไปยังสมอง เช่น มะเร็งปอด เต้านม ไต ลำไส้ใหญ่ เป็นต้น ความรุนแรงจะขึ้นอยู่กับมะเร็งต้นกำเนิด
2. เนื้องอกไม่ใช่มะเร็ง (Benign Tumor)
3. แม้จะไม่แพร่กระจาย แต่หากก้อนโตหรืออยู่ในตำแหน่งที่มีความสำคัญ เช่น บริเวณที่ควบคุมการพูดหรือการเคลื่อนไหวก็สามารถสร้างผลกระทบรุนแรงได้เช่นกัน

ปัจจัยเสี่ยงมะเร็งสมอง

แม้ไม่สามารถระบุสาเหตุที่แน่ชัดได้ แต่งานวิจัยพบว่าปัจจัยที่เพิ่มความเสี่ยงของการเกิดมะเร็งสมอง ได้แก่

• อายุ ความเสี่ยงโดยรวมจะเพิ่มขึ้นตามอายุที่มากขึ้น
• สูบบุหรี่ ติดต่อกันเป็นระยะเวลานาน
• พันธุกรรม ประวัติคนในครอบครัวเป็นมะเร็งสมองหรือโรคทางพันธุกรรมบางชนิด
• สารเคมี สัมผัสสารเคมีเช่นยากำจัดศัตรูพืช
• ติดเชื้อไวรัสบางชนิด เช่น ไวรัสเอชไอวี (HIV) ซึ่งทำให้ภูมิคุ้มกันบกพร่อง
• การทำงานในสิ่งแวดล้อมที่มีสารก่อมะเร็ง เช่น พลาสติก ยาง น้ำมัน โลหะหนัก สิ่งทอ สารกัมมันตภาพรังสี
• มะเร็งชนิดอื่น ๆ ที่อาจลุกลามหรือแพร่กระจายมายังสมอง เช่น มะเร็งปอด เต้านม ไต ผิวหนัง เป็นต้น

อาการมะเร็งสมอง

อาการของมะเร็งสมองแตกต่างกันไปตามตำแหน่งและขนาดของก้อน โดยอาการที่พบบ่อย ได้แก่

• ปวดศีรษะเรื้อรัง หรือปวดรุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ
• อาเจียนโดยไม่มีสาเหตุร่วมกับคลื่นไส้
• แขนขาอ่อนแรง หรือมีอาการชา
• ชักหรือกล้ามเนื้อกระตุก
• เดินเซ ทรงตัวไม่ดี ขาดความสมดุล
• มีปัญหาด้านความคิด การพูด การได้ยิน หรืออารมณ์แปรปรวน
• มองเห็นภาพซ้อน หรือเบลอ
• ความจำถดถอย
• พฤติกรรมเปลี่ยนไป บุคลิกต่างจากเดิม
• ง่วงผิดปกติหรือหมดสติ

หากมีอาการเหล่านี้ ต่อเนื่องเกิน 1 สัปดาห์ ควรรีบพบแพทย์เฉพาะทางโดยเร็ว

ตรวจวินิจฉัยมะเร็งสมอง

เมื่อสงสัยว่าอาจเป็นมะเร็งสมอง แพทย์จะทำการซักประวัติ ตรวจร่างกาย ร่วมกับการตรวจทางห้องปฏิบัติการและการถ่ายภาพรังสีต่าง ๆ ได้แก่

• ตรวจระบบประสาท (Neurological Examination) เพื่อประเมินผลกระทบจากมะเร็งหรือเนื้องอกที่มีต่อสมอง
• ตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT Scan) ใช้รังสีเอกซ์ตรวจความผิดปกติของเนื้องอกในสมองในขั้นตอนเบื้องต้น
• ตรวจคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (MRI) เพื่อตรวจเนื้องอกและความผิดปกติในสมองได้ชัดเจนขึ้นกว่า CT Scan
• ตรวจหามะเร็งด้วยเครื่อง PET-CT Scan ซึ่งสามารถระบุตำแหน่งเนื้องอกในสมองจากกิจกรรมทางชีวเคมีของเซลล์ (Metabolic Activity) และใช้ตรวจหาการแพร่กระจายของมะเร็งทั่วร่างกายได้ด้วย
• ตรวจชิ้นเนื้อสมอง (Biopsy) เพื่อยืนยันชนิดของเนื้องอกว่าเซลล์เป็นมะเร็งหรือไม่และเป็นชนิดในเพื่อวางแผนการรักษาให้ถูกต้องยิ่งขึ้น
• เจาะน้ำไขสันหลัง (Lumbar Puncture) เพื่อตรวจหาเซลล์มะเร็งจากของเหลวที่อยู่รอบสมองในน้ำไขสันหลัง

แนวทางรักษามะเร็งสมอง

การรักษาโรคมะเร็งสมองขึ้นอยู่กับชนิด ขนาด ตำแหน่ง และระยะของมะเร็ง มักใช้หลายวิธีการรักษา โดยทีมแพทย์เฉพาะทางสหสาขาจะร่วมกันวางแผนการรักษาอย่างเป็นระบบ ซึ่งแนวทางรักษาประกอบไปด้วย

• การผ่าตัด (Surgery) เพื่อนำก้อนเนื้องอกออกจากสมองให้ได้มากที่สุด โดยเฉพาะหากก้อนอยู่ในตำแหน่งที่สามารถทำการผ่าตัดได้อย่างปลอดภัย

• รังสีรักษา (Radiotherapy) ใช้รังสีพลังงานสูงเพื่อทำลายเซลล์มะเร็ง โดยเฉพาะในกรณีที่ผ่าตัดไม่ได้หรือผ่าออกได้ไม่หมด โดยปัจจุบันมีเทคนิคการฉายรังสีแบบร่วมพิกัด Stereotactic radiation therapy (SRT) หรือรังสีศัลยกรรม (Radiosurgery) ซึ่งใช้เวลาทำการรักษาไม่นาน และมีผลกระทบต่อเนื้อเยื่อปกติบริเวณข้างเคียงค่อนข้างน้อย   

• เคมีบำบัด (Chemotherapy) ใช้ยาฆ่าเซลล์มะเร็ง มักใช้ร่วมกับการฉายรังสี โดยเฉพาะในผู้ป่วยที่ไม่สามารถผ่าตัดได้ทั้งหมดซึ่งอาจให้ยาแบบรับประทานหรือยาทางเส้นเลือด

• ยามุ่งเป้า (Targeted Therapy) เป็นยามุ่งเป้าตรงไปยับยั้งต้นเหตุการเติบโตและการแบ่งตัวของเซลล์มะเร็งในสมอง

• ฟื้นฟูสมองและทำกายภาพบำบัด เพื่อช่วยให้ผู้ป่วยกลับมาใช้ชีวิตได้ตามปกติ หลังจากการรักษาหรือเมื่อเกิดผลกระทบต่อการทำงานของร่างกาย

ป้องกันมะเร็งสมอง

แม้มะเร็งสมองจะไม่สามารถป้องกันได้ 100% แต่สามารถลดความเสี่ยงได้ด้วยการ

• เลี่ยงการสัมผัสสารก่อมะเร็ง เช่น ยาฆ่าแมลง สารเคมี สารกัมมันตภาพรังสี เป็นต้น
• ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ
• งดสูบบุหรี่
• ตรวจสุขภาพเป็นประจำทุกปี
• สังเกตอาการผิดปกติของตนเองและรีบพบแพทย์เมื่อมีความผิดปกติ

แม้โอกาสเกิดมะเร็งสมองจะไม่สูง แต่มะเร็งสมองเป็นโรคที่อันตรายสูงไม่ควรมองข้าม หากตรวจพบเร็วและได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม โอกาสในการควบคุมโรคและกลับมาใช้ชีวิตได้ปกติก็จะเพิ่มขึ้นอย่างมาก

โรงพยาบาลที่ชำนาญการรักษามะเร็งสมองที่ไหนดี

โรงพยาบาลมะเร็งกรุงเทพ วัฒโนสถ พร้อมด้วยทีมแพทย์เฉพาะทางที่มีความชำนาญและมากด้วยประสบการณ์ พร้อมให้การตรวจวินิจฉัยมะเร็งสมองและเลือกวิธีการรักษาที่เหมาะกับผู้ป่วยแต่ละบุคคล ตลอดจนมีเครื่องมือและเทคโนโลยีทันสมัยและทีมสหสาขาที่คอยดูแลให้คำแนะนำอย่างใกล้ชิด

แพทย์ที่ชำนาญการรักษามะเร็งสมอง

นพ.พศวีร์ ตันติเสาวภาพ แพทย์รังสีรักษาและมะเร็งวิทยาโรงพยาบาลมะเร็งกรุงเทพวัฒโนสถ

สามารถคลิกที่นี่เพื่อทำนัดหมายได้ด้วยตนเอง

สอบถามเพิ่มเติมที่

ศูนย์อายุรกรรมมะเร็ง โรงพยาบาลมะเร็งกรุงเทพ วัฒโนสถ

โทร. 0 2755 1188 (สายด่วนมะเร็ง 8:00 น. – 20:00 น.)

0 2310 3000 (24 ชั่วโมง)

1719 (Local Only 24 ชั่วโมง)