ศูนย์กระดูกและข้อ

โปรแกรมผ่าตัดรักษากระดูกหักจากความเปราะบางเพื่อผู้สูงอายุ

การผ่าตัดรักษากระดูกหักในผู้สูงอายุเป็นเรื่องที่ต้องใส่ใจในรายละเอียด โดยเฉพาะผู้สูงอายุที่กระดูกหักจากความเปราะบาง จำเป็นจะต้องได้รับการดูแลจากแพทย์เฉพาะทางและทีมสหสาขาอย่างใกล้ชิด ด้วยโปรแกรมผ่าตัดรักษากระดูกหักจากความเปราะบางเพื่อผู้สูงอายุที่ครบวงจร มีการประเมินสุขภาพโดยรวม ตรวจรักษาโรคเดิมของผู้สูงอายุที่มีความเสี่ยงมากกว่าคนอายุน้อยโดยแพทย์ผู้ชำนาญการเฉพาะสาขา เป็นการเตรียมร่างกายให้พร้อม ตั้งแต่ก่อนการผ่าตัด ระหว่างการผ่าตัด และหลังผ่าตัด โดยทีมสุขภาพมืออาชีพจากสหสาขาแบบองค์รวม เพื่อทำการผ่าตัดและรักษาได้อย่างเหมาะสม รวดเร็ว ไม่ต้องรอนาน เพื่อช่วยคืนคุณภาพชีวิตที่ดีให้กลับมาอีกครั้ง

กระดูกหักจากความเปราะบาง

กระดูกหักจากความเปราะบาง (Fragility Fracture) เป็นการหักของกระดูกจากความเปราะบางของกระดูก ไม่ได้เกิดจากการบาดเจ็บรุนแรง เช่น การล้มในขณะที่ผู้ป่วยยืนหรือเดิน (Equivalent to fall from standing height) โดยภาวะกระดูกเปราะบางหรือกระดูกพรุนนี้เป็นการเปลี่ยนแปลงซึ่งเป็นไปตามวัย และเมื่อพบว่าผู้ป่วยเกิดภาวะกระดูกหักในครั้งแรกแล้ว การป้องกันไม่ให้เกิดขึ้นอีกนับว่ามีความสำคัญอย่างยิ่ง เพราะเมื่ออายุมากขึ้น การทรงตัวแย่ลง กระดูกบางขึ้น การรักษาก็ยากขึ้นเป็นลำดับ จึงจำเป็นต้องมีคนดูแลอย่างใกล้ชิด ซึ่งต้องได้รับความรู้ที่เหมาะสมและมีการรักษาภาวะกระดูกพรุนด้วยการปฏิบัติตัวและการรักษาทางยาต่อไป

ความสำคัญของการผ่าตัดรักษากระดูกหักจากความเปราะบาง

ผู้ป่วยสูงอายุที่มีกระดูกหักจากความเปราะบาง (Fragility Fracture) ไม่มีความจำเป็นต้องเข้ารับการผ่าตัดเสมอไป แพทย์จะประเมินลักษณะและตำแหน่งของกระดูกหักว่ามีข้อบ่งชี้และความเหมาะสมในการผ่าตัดหรือไม่ ตัวอย่างเช่นการหักบริเวณข้อมือหรือต้นแขนบริเวณหัวไหล่ที่ไม่เคลื่อนไปจากแนวปกติมากนัก การรักษาแบบไม่ผ่าตัดก็ได้ผลดีและความเสี่ยงต่ำ แต่หากมีการเคลื่อนของกระดูกมากก็อาจจำเป็นต้องได้รับการผ่าตัดดามโลหะภายในเพื่อลดความทรมานและกลับไปใช้งานได้ดี มีภาวะกระดูกหักบางอย่างที่พบว่าส่วนใหญ่จำเป็นต้องได้รับการผ่าตัดรักษาแม้กระดูกจะเคลื่อนไปไม่มากนักก็ตาม เช่น กระดูกบริเวณสะโพกหัก เป็นต้น ที่จำเป็นต้องเข้ารับการผ่าตัดค่อนข้างเร่งด่วนหลังจากการเตรียมร่างกายให้พร้อมสำหรับการผ่าตัดโดยทีมแพทย์ผู้ชำนาญการ เช่น ภายใน 1 – 2 วัน หากไม่มีข้อห้าม เพื่อลดภาวะแทรกซ้อนต่าง ๆ และเกิดการฟื้นตัวได้อย่างรวดเร็ว

กลุ่มที่ต้องผ่าตัดรักษากระดูกหักจากความเปราะบาง

โปรแกรมการผ่าตัดรักษากระดูกหักจากความเปราะบางของโรงพยาบาลเพื่อกระดูกและสมอง Bangkok International Hospital  มุ่งเน้นการดูแลผู้ป่วยตั้งแต่อายุ 60 ปีขึ้นไปที่แพทย์วินิจฉัยแล้วว่ากระดูกหัก โดยแบ่งตามตำแหน่งของกระดูกเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่

• การหักของกระดูกสะโพกและรอบข้อสะโพก
  • Fracture around the hip การหักของกระดูกสะโพกส่วนอินเตอร์โทรแคนเทอริก (Intertrochanteric Fracture) และการหักของกระดูกสะโพกส่วนคอ (Femoral Neck Fracture)
  • Fracture Femur การหักของกระดูกสะโพกส่วนใต้ต่อบริเวณโทรแคนเทอริก (Sub – Trochanteric Fracture) และการหักของกระดูกต้นขาส่วนปลาย (Distal Femoral Fracture)
  • Fracture Pelvis and Acetabulum การหักของกระดูกเชิงกราน (Pelvic Fracture) การหักบริเวณเบ้าข้อสะโพก (Acetabular Fracture)
• การหักของกระดูกส่วนอื่นที่ไม่ใช่กระดูกสะโพก รอบข้อสะโพก และกระดูกสันหลัง 
  • Upper Extremity การหักของกระดูกต้นแขน (Proximal Humerus) และการหักของกระดูกแขนส่วนปลาย (Distal Radius)
  • Lower Extremity การหักของกระดูกข้อเท้า (Ankle Fracture)
• การหักของกระดูกสันหลัง (Vertebral Fracture) 
  • เป็นการหักของกระดูกสันหลังที่เกิดจากอุบัติเหตุที่ไม่รุนแรงเช่นการล้มก้นกระแทกเป็นต้น

ประเมินการผ่าตัดรักษากระดูกหักจากความเปราะบาง

แพทย์เฉพาะทางด้านฉุกเฉินจะประเมินอาการของผู้ป่วยเพื่อให้การวินิจฉัยเบื้องต้น

• ตรวจประเมินสัญญาณชีพเพื่อจัดการภาวะฉุกเฉิน 
• สอบถามประวัติอุบัติเหตุ การเจ็บป่วยปัจจุบัน รวมถึงโรคประจำตัว
• ทำการตรวจร่างกายทุกระบบ
• ส่งตรวจวินิจฉัยทางรังสีในส่วนที่บาดเจ็บเพื่อวินิจฉัย
• แพทย์เฉพาะทางด้านศัลยกรรมกระดูกและแพทย์เฉพาะทางสาขาต่าง ๆ ให้การวินิจฉัยเชิงลึกในรายละเอียด เพื่อวางแผนการรักษาร่วมกัน
• ประเมินเพื่อความปลอดภัยในการการผ่าตัด
• ดูแลบรรเทาความเจ็บปวด การรับรู้ สภาวะแวดล้อมและการดูแลผู้ป่วย โดยผู้ชำนาญการเฉพาะสาขาต่าง ๆ
• ประเมินสภาพจิตใจของผู้ป่วย

ดูแลก่อนผ่าตัดรักษากระดูกหักจากความเปราะบาง

• ศัลยแพทย์ออร์โธปิดิกส์เมื่อทำการตรวจวินิจฉัยและวางแผนการรักษาแล้วจะอธิบายแผนการรักษาและการผ่าตัดให้ผู้ป่วยและญาติเข้าใจตรงกัน แจ้งความเสี่ยงที่อาจได้รับ ผลข้างเคียง และการปฏิบัติตัวที่ถูกต้อง
• ในกรณีที่ผู้ป่วยกระดูกสะโพกหัก กระดูกรอบข้อสะโพกหัก ควรทำการผ่าตัดภายใน 36 ชั่วโมงหากไม่มีข้อห้าม โดยจะมีการส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการและปรึกษาแพทย์เฉพาะทางตามโรคประจำตัวและความเหมาะสม
• อายุรแพทย์หรืออายุรแพทย์หัวใจให้การประเมินความพร้อมก่อนการผ่าตัดและเตรียมผู้ป่วยก่อนเข้ารับการผ่าตัดหรือทำหัตถการภายใต้การให้ยาระงับความรู้สึกแบบทั่วร่างกายหรือเฉพาะส่วน
• อายุรแพทย์ผู้สูงอายุร่วมดูแล ประเมินการรับรู้ ประเมินสภาวะแวดล้อม และการดูแลผู้ป่วย ประวัติโรคประจำตัว การผ่าตัดในอดีต การนอนโรงพยาบาล การใช้ยา ประวัติทั่วไป โรคซึมเศร้า ฯลฯ
• ทีมเวชศาสตร์ฟื้นฟูทำการซักประวัติ ประเมิน และวางแผนฟื้นฟู รวมทั้งให้คำแนะนำก่อนผ่าตัด 
• พยาบาลประเมินผู้ป่วยด้านความเจ็บปวด ความเสี่ยงต่อการเจ็บปวด การป้องกันการเกิดแผลกดทับ ประเมินความเสี่ยงต่อการพลัดตก หกล้ม การเกิดภาวะหลอดเลือดดำอุดตัน และประเมินภาวะสุขภาพจิต

ใส่ใจหลังผ่าตัดกระดูกหักจากความเปราะบาง

• ศัลยแพทย์ออร์โธปิดิกส์ทำการตรวจร่างกาย ตรวจวินิจฉัยทางรังสี เพื่อติดตามผลการผ่าตัด แล้วให้ข้อมูลการรักษากับผู้ป่วยและญาติอย่างละเอียด พร้อมทั้งดูแลควบคุมความเจ็บปวดหลังการผ่าตัด
• ผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงภาวะหลอดเลือดดำอุดตัน แพทย์จะให้การป้องกันด้วยวิธีที่เหมาะสม
• หากมีโรคประจำตัวอายุรแพทย์จะทำการประเมินและดูแลผู้ป่วยหลังผ่าตัดอย่างต่อเนื่อง
• อายุรแพทย์ผู้สูงอายุทำการประเมินภาวะสับสนเฉียบพลันภายใน 24 ชั่วโมงหลังผ่าตัด 
• พยาบาลดูแลผู้ป่วยสูงอายุหลังผ่าตัด โดยบริหารจัดการความเจ็บปวด สังเกตอาการ เฝ้าระวังภาวะแทรกซ้อนต่าง ๆ ได้แก่ พลัดตกหกล้ม แผลกดทับ ภาวะหลอดเลือดดำอุดตัน ภาวะสับสนเฉียบพลัน คลื่นไส้ อาเจียน แผลมีเลือดไหลซึม แผลติดเชื้อ พร้อมแนะนำการฟื้นฟูร่างกายหลังผ่าตัด เพื่อป้องกันการเกิดกระดูกหักซ้ำและการรักษากระดูกพรุน
• แพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟูตรวจประเมินผู้ป่วยหลังผ่าตัด วางแผน กำหนดเป้าหมาย ติดตามโปรแกรมทางกายภาพเพื่อบำบัดหลังการผ่าตัด เน้นให้ผู้ป่วยทำกิจวัตรประจำวันได้ด้วยตนเอง โดยนักกายภาพบำบัดประเมินอาการปวดและเริ่มโปรแกรมตามที่แพทย์สั่ง ซึ่งการเคลื่อนไหวหลังการผ่าตัดจะช่วยป้องกันภาวะแทรกซ้อนต่าง ๆ ได้ดีขึ้น 
• แพทย์เมตาบอลิกออร์โธปิดิกส์ประเมินภาวะกระดูกพรุน ความเสี่ยงการเกิดกระดูกหักซ้ำ ตรวจวัดความหนาแน่นมวลกระดูก พร้อมตรวจติดตามต่อเนื่องภายใน 1 ปี เพื่อป้องกันการล้มซ้ำและกระดูกหักซ้ำ
• นักกำหนดอาหาร เภสัชกรคลินิก พยาบาล พร้อมดูแลผู้ป่วยในทุกมิติ มีการวางแผนก่อนผู้ป่วยกลับบ้าน
• ศัลยแพทย์ออร์โธปิดิกส์นัดหมายผู้ป่วยหลังผ่าตัดครั้งแรกใน 2 สัปดาห์ จากนั้นจะทำการนัดในสัปดาห์ที่ 4 – 6, เดือนที่ 3 6 และ 12 หลังผ่าตัด เพื่อติดตามอาการและเอกซเรย์ตามความเหมาะสม

ศูนย์กระดูกและข้อโรงพยาบาลเพื่อกระดูกและสมองพร้อมให้การดูแลผ่าตัดรักษาผู้ป่วยสูงอายุที่จำเป็นต้องเข้ารับการผ่าตัดรักษากระดูกหักจากความเปราะบางด้วยทีมแพทย์เฉพาะทางและทีมสหสาขาพร้อมด้วยเครื่องมือและเทคโนโลยีที่ทันสมัยเพื่อให้กลับมามีคุณภาพชีวิตที่ดีอีกครั้ง