အဖြစ်များသော endocrine ဂလင်းများ၏ရောဂါများအကြောင်းကိုကျွန်ုပ်တို့ပြောဆိုပါက၊ သိုင်းရွိုက်ဂလင်းသည်မကြာသေးမီကတွေ့ရှိခဲ့သည့်နံပါတ်တစ်ဖြစ်နိုင်သည်။ ၎င်းသည် hyperthyroidism သို့မဟုတ် သိုင်းရွိုက်ဂလင်းပေါ်တွင် အကျိတ်ရှိနေခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ရောဂါတစ်ခုဖြစ်သည်။
သိုင်းရွိုက်ဂလင်း
သိုင်းရွိုက်ဂလင်း (Thyroid Gland) သည် လည်ချောင်းအလယ်တွင်ရှိသော လိပ်ပြာတစ်ကောင်ကဲ့သို့ ပုံသဏ္ဍာန်ရှိသော endocrine ဂလင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် သိုင်းရွိုက်ဟော်မုန်းကို သွေးကြောထဲသို့ ထုတ်ပေးပြီး လျှို့ဝှက်ထားသော pituitary gland (Pituitary Gland) နှင့် hypothalamus gland တို့၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင်ရှိသော ခန္ဓာကိုယ်ရှိ အမျိုးမျိုးသော အင်္ဂါများထံ ပေးပို့သည်။ (Hypothalamus) သည် လူ့ခန္ဓာကိုယ်တွင် ပုံမှန်အားဖြင့် သိုင်းရွိုက်ဂလင်း၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို ထိန်းညှိပေးသည့် စနစ်ကောင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ သိုင်းရွိုက်ဟော်မုန်းပမာဏကို ပုံမှန်ကန့်သတ်ချက်များအတွင်း အချိန်တိုင်းထိန်းသိမ်းရန်။
"သိုင်းရွိုက်ရောဂါများ၏ ၈၅% သည် တစ်ဦးချင်းစီတွင် ဖြစ်ပွားကြပြီး ၁၅% မှာ မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ အမွေဆက်ခံသူများသာဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့တွင် သိုင်းရွိုက်ရောဂါရှိနေသည်ကို လူအများမသိကြပေ။"
သိုင်းရွိုက်ရောဂါလက္ခဏာများ
သိုင်းရွိုက်ရောဂါ၏ လက္ခဏာများသည် ပုံစံအမျိုးမျိုးဖြင့် လာပါသည်။ သိုင်းရွိုက်ဂလင်းသည် ကျယ်လာသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဒါပေမယ့် ပုံမှန်အတိုင်း လုပ်ဆောင်နိုင်ပါသေးတယ်။ အဖုသည် ကြီးထွားလာပြီး လည်ချောင်းရှေ့ အပြင်ဘက်မှ မြင်နိုင်သည်။ သိုင်းရွိုက်ဂလင်းပေါ်ရှိ အဖုများသည် မျိုချခြင်း၏ စည်းချက်ဖြင့် အပေါ်အောက် ရွေ့လျားသည်။ အိုင်အိုဒင်း ချို့တဲ့ခြင်းကြောင့် သိုင်းရွိုက်ဂလင်း ကြီးလာခြင်း သိုင်းရွိုက်ဂလင်းသည် ပို၍ အလုပ်လုပ်ရသောကြောင့် ဆဲလ်ထုထည် တိုးလာပြီး အရွယ်အစားကို ကြီးထွားစေသည်။
ထို့အပြင်၊ သိုင်းရွိုက်ဂလင်းကြီးခြင်းသည်လည်း ပုံမှန်မဟုတ်သော သိုင်းရွိုက်ဟော်မုန်းများ မြင့်မားစွာ ထုတ်လုပ်မှုကြောင့်ဖြစ်နိုင်ပြီး၊ hyperthyroidism သို့မဟုတ် သိုင်းရွိုက်အဆိပ်သင့်မှုကို ဖြစ်စေပါသည်။ ဒါမှမဟုတ် သိုင်းရွိုက်ဟော်မုန်းနည်းရင် သိုင်းရွိုက်ဟော်မုန်း ချို့တဲ့လာမယ်။ ထို့အပြင်၊ သိုင်းရွိုက်ဂလင်းပေါ်တွင် အဖုတစ်ခုတည်း သို့မဟုတ် အကျိတ်များစွာကို တွေ့ရှိနိုင်သည်။ ဆရာဝန်က သီးခြားစီစစ်ရမယ်။ ဖြစ်ပေါ်လာသော လက္ခဏာများနှင့်အညီ မှန်ကန်ပြီး သင့်လျော်သော ကုသမှုကို စီစဉ်ပါ။
နောက်လက္ခဏာတစ်ခုကတော့ သိုင်းရွိုက်ဂလင်းသည် အလုပ်မလုပ်ပါ။ (Hypothyroidism) ဤအခြေအနေတွင်တွေ့ရသော လက္ခဏာများမှာ မောပန်းလွယ်ခြင်း၊ အာရုံမစိုက်နိုင်ခြင်း၊ စိတ်ဖိစီးခြင်း၊ အိပ်မပျော်ခြင်း၊ ထုံထိုင်းခြင်း၊ အားအင်မရှိခြင်း၊ အလေးချိန်တိုးလာသည် ခြောက်သွေ့ကြမ်းတမ်းသောအသားအရေ ကုသမှုသည် သိုင်းရွိုက်ဟော်မုန်း လျော်ကြေးပေးခြင်း ဖြစ်သည်။
hyperthyroidism ကိုကုသပါ။
hyperthyroidism (Hyperthyroidism) သည် သိုင်းရွိုက်ဂလင်း အလွန်အကျွံ အလုပ်လုပ်သော အခြေအနေတစ်ခုဖြစ်သည်။ hyperthyroidism ၏ကုသမှု အမျိုးအစား နှစ်မျိုးရှိသည့် သိုင်းရွိုက်ဆန့်ကျင်ဆေးများကို သောက်ခြင်းဖြင့် ၎င်းကို လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။- Propylthiouracil (PTU)
- Methimazole (MMI)
ကုသမှုနောက်ထပ်နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ အိုင်အိုဒင်းမျိုချခြင်း။ သတ္တုဓာတ် အိုင်အိုဒင်းသည် သိုင်းရွိုက်ဂလင်း၏ ဆဲလ်များကို ဖျက်ဆီးပစ်သည်။ ယင်းကြောင့် ဂလင်းသည် သေးငယ်လာပြီး ဟော်မုန်းများ လျော့နည်းစေသည်။ ၎င်းသည် ရှုပ်ထွေးမှုမရှိသော နည်းလမ်းဖြစ်ပြီး ရလဒ်များကို လျင်မြန်စွာ ရရှိစေသည်။
သိုင်းရွိုက်ရောဂါအတွက် စိုးရိမ်စရာ
သိုင်းရွိုက်ဂလင်းနှင့် ပတ်သက်သော ရောဂါများအတွက် စိုးရိမ်စရာ တစ်ချက် သိုင်းရွိုက်ဂလင်းတွင် အကျိတ်များဖွဲ့စည်းခြင်း။ အမျိုးသားတွေထက် အမျိုးသမီးတွေမှာ ပိုတွေ့ရတတ်ပါတယ်။ အချိုးသည် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် 4:1 ဖြစ်သည်။
ပုံမှန်ထက် ပိုကြီးတဲ့ သိုင်းရွိုက်တစ်ရှူးတွေလိုမျိုး ဒီလိုဖြစ်ရတဲ့အကြောင်းရင်းတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။ သိုင်းရွိုက်ဂလင်းတွင် cysts ပုံမှန်အကျိတ်များ သို့မဟုတ် သိုင်းရွိုက်ဂလင်းကင်ဆာ စသည်တို့သည် သိုင်းရွိုက်ဂလင်းတွင် အကျိတ်များ ကင်ဆာအဖြစ်သို့ 5% မှ 10% အထိ ဖြစ်နိုင်ချေရှိသည်။
သိုင်းရွိုက်ဂလင်း ကြီးလာပါက သိုင်းရွိုက်ဂလင်း၏ ရောဂါဗေဒပေါ်မူတည်၍ တစ်ဖက် သို့မဟုတ် နှစ်ဖက်လုံးကို ခွဲစိတ်ဖယ်ရှားနိုင်သည်။ ကင်ဆာမဟုတ်သော ကိစ္စများတွင် သိုင်းရွိုက်ဂလင်းများ ကျယ်ခြင်းကို ကုသရန် လမ်းညွှန်ချက်များတွင် အဖုသိသိသာသာကြီး သို့မဟုတ် လျင်မြန်စွာ ကြီးထွားလာသောအခါ သို့မဟုတ် အကျိတ်ကြီးလာသောအခါတွင် လူနာများ စိုးရိမ်ရသည့် လက္ခဏာများ ရှိသည်။ သိပ်ကြီးကြီးမားမားတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမယ့် အနေအထားက လေပြွန် ဒါမှမဟုတ် အစာပြွန်ကို ဖိအားဖြစ်စေပါတယ်။
သိုင်းရွိုက်ခွဲစိတ်မှုကို အဖွင့်ခွဲစိတ်မှုကဲ့သို့သော နည်းလမ်းများစွာဖြင့် လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။ သိုင်းရွိုက်ဂလင်းတစ်ခုလုံးကို ဖယ်ရှားပေးနိုင်ပါတယ်။ အချို့ကိစ္စများတွင် lymph node များကိုလည်းဖယ်ရှားနိုင်သည်။ ဒါပေမယ့် လူနာက လည်ပင်းတစ်ဝိုက်မှာ အမာရွတ်ရှိမယ်။ လူနာများသည် ၎င်းတို့၏လည်ချောင်းထဲတွင် နိုင်ငံခြားကိုယ်ခန္ဓာတစ်ခုရှိနေသကဲ့သို့ တင်းကျပ်မှုခံစားရနိုင်သည်၊ သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏အသံပြောင်းသွားနိုင်သည်။ ဤလက္ခဏာများသည် များသောအားဖြင့် 1 ပတ်အတွင်း ပျောက်ကွယ်သွားတတ်သော်လည်း လူနာများသည် ခွဲစိတ်ဒဏ်ရာများနှင့် အမာရွတ်များအတွက် မကြာခဏဆိုသလိုပင် ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးနှင့် အလှအပကို ထိခိုက်စေသည်။
့
အမာရွတ်ကင်းစင်သော laparoscopic သိုင်းရွိုက်ခွဲစိတ်မှုနည်းစနစ်
လက်ရှိတွင်၊ လည်ပင်းခွဲစိတ်မှု အမာရွတ်များကို စိတ်ပူနေသော လူနာများအတွက် ပါးစပ်အတွင်း အမာရွတ်မရှိသော သိုင်းရွိုက်ခွဲစိတ်မှု (Scarless Thyroidectomy) ကို အသုံးပြုရန် နည်းလမ်းအသစ်ကို တီထွင်လျက်ရှိပါသည်။ ဤနည်းဖြင့် ခွဲစိတ်ပြီးနောက် ပြင်ပအမာရွတ်များ မရှိတော့ပါ။ ပါးစပ်၌ အနာဝှက်ထားသောကြောင့်၊ လည်ပင်းတစ်ဝိုက်မှာ အမာရွတ်တွေ မဖြစ်ချင်တဲ့သူတွေနဲ့ အလှအပအတွက် သင့်တော်ပါတယ်။
ပြင်ပအမာရွတ်မပါဘဲ endoscopic သိုင်းရွိုက်ခွဲစိတ်မှုဖြင့် ကုသနိုင်သော လူနာများအတွက် အညွှန်းများမှာ-
- ကြီးထွားနေသောသိုင်းရွိုက်အကြိတ်၏အရွယ်အစားသည် ၄-၆ စင်တီမီတာထက်မပိုရကြောင်းပြသသည့် အာထရာဆောင်းရလဒ်များရှိသည်။
- လည်ပင်း ဒါမှမဟုတ် မေးစေ့နေရာကို တစ်ခါမှ မခွဲစိတ်ဖူးဘူး။
- လည်ပင်းမှာ ဓာတ်ရောင်ခြည်ကုထုံး တစ်ခါမှ မခံယူဖူးဘူး။
- ခွဲစိတ်မှုအတွက် မေ့ဆေးအတွက် contraindications မရှိပါ။
Endoscopic ခွဲစိတ်မှုဆိုသည်မှာ ဆရာဝန်သည် ပါးစပ်အောက် ၁၀ မီလီမီတာ အလယ်တွင် အပေါက် ၃ ပေါက်၊ ကင်မရာထည့်သွင်းရန်အတွက် အသုံးပြုမည့် အပေါက် ၂ ပေါက်၊ အရွယ်အစား ၅ မီလီမီတာ၊ ခွဲစိတ်မှုပြုလုပ်ပါ။ ဆရာဝန်သည် အရေပြားအောက်ရှိ ကြွက်သားများနှင့် သိုင်းရွိုက်ဂလင်းဆီသို့ ဦးတည်သော ကြွက်သားများကို ဖြည်းညှင်းစွာ ဖယ်ရှားပေးမည်ဖြစ်သည်။ ဤအပိုင်းသည် ခွဲစိတ်ပြီးနောက် သူ့အလိုလို ပြန်လည်သင့်မြတ်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။
ခွဲစိတ်မှု၏အားသာချက်များ
အမာရွတ်ကင်းစင်သော endoscopic သိုင်းရွိုက်ခွဲစိတ်မှု၏ အကျိုးကျေးဇူးများမှာ-- လည်ပင်းမှာ အမာရွတ်မရှိပါဘူး။
- ပါးစပ်မှာ ဒဏ်ရာကို ဝှက်ထားပါ။
- အသံကြိုးများ၏ လုပ်ဆောင်မှုကို ထိန်းချုပ်သည့် အာရုံကြောများကို ကင်မရာ၏ ချဲ့ထွင်မှုတွင် ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်တွေ့နိုင်သည်။ ဒါကြောင့် ဒီအာရုံကြောပျက်စီးနိုင်ခြေကို လျှော့ချပေးပါတယ်။
- အနည်းငယ်ရှုပ်ထွေးမှုများ
- ဒဏ်ရာတွေက မြန်မြန်သက်သာတယ်။
- သွေးဆုံးရှုံးမှုအနည်းငယ်
- နည်းနည်းနာတယ်။
- ခွဲစိတ်မှုခံယူရန် အချိန်အတော်ကြာပါသည်။
- ခွဲစိတ်ပြီးနောက် ပုံမှန်အသက်ပြန်ရှင်ရန် ၁-၂ ပတ်ခန့် ကြာသည်။
