သက်ကြီးရွယ်အိုများတွင် 'ပြုတ်ကျခြင်း၊ ပြုတ်ကျခြင်း' များကို လျှော့ချပါ။

လောလောဆယ် ထိုင်းလူမျိုးတွေက သေတယ်။ “ပြုတ်ကျခြင်း” သည် တစ်နှစ်လျှင် လူ 1,600 ခန့်အထိ ဖြစ်ပွားနေပြီး မရည်ရွယ်ဘဲ ဒဏ်ရာများကြား သေဆုံးမှု၏ ဒုတိယမြောက် အကြောင်းရင်းဖြစ်သည်။ (မရည်ရွယ်ဘဲ) ယာဉ်မတော်တဆမှုကြောင့် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူ ၃ ဦးတွင် ၁ ဦးသည် အသက် ၆၀ နှစ်နှင့်အထက် သက်ကြီးရွယ်အိုအုပ်စုတွင် တွေ့ရပြီး အသက်ကြီးလာသည်နှင့်အမျှ ဖြစ်နိုင်ချေ တိုးလာပါသည်။ ထိုကဲ့သို့ မတော်တဆမှုဖြစ်ဖူးသော သက်ကြီးရွယ်အိုများအတွက် အဖြစ်များသော ပြဿနာများမှာ တင်ပါးဆုံရိုးကျိုးခြင်း သို့မဟုတ် ဦးနှောက်မတော်တဆမှု ဖြစ်သည်။ ယင်းကြောင့် မသန်စွမ်းမှုနှင့် သေဆုံးမှုနှုန်းမှာ အလွန်မြင့်မားသည်။ ထို့ကြောင့် ကလေးများနှင့် မိသားစုဝင်များသည် ကလေးများ၏ မျက်လုံးနှင့် နားများဖြစ်ကြပြီး ၎င်းတို့ကို အနီးကပ် ဂရုစိုက်ရမည်ဖြစ်သည်။

သက်ကြီးရွယ်အိုများတွင် မတော်တဆမှုများ၊

သက်ကြီးရွယ်အိုများတွင် မတော်တဆ ထိခိုက်မှုများသည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ယိုယွင်းမှုနှင့် ဆုတ်ယုတ်မှုတို့ကြောင့် ဖြစ်လေ့ရှိသည်။ ထို့အပြင် ရောဂါကြောင့် အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်း အသီးသီး၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို လျော့ကျစေပါသည်။သက်ကြီးရွယ်အိုများတွင် အဖြစ်များဆုံး မတော်တဆမှုများဖြစ် သည့် ရေချိုးခန်းထဲတွင် ချော် လဲခြင်း၊ အိပ်ရာပေါ်မှ ပြုတ်ကျခြင်း၊ လှေကားမှ ပြုတ်ကျခြင်း စသည်တို့သည် သက်ကြီးရွယ်အိုများတွင် အဖြစ်များပါသည်။ အသက် ၆၅ နှစ်မှ ၇၅ နှစ်ကြား

ထိုသို့သော မတော်တဆမှုများတွင် သက်ကြီးရွယ်အိုများ၏ အဖြစ်များသော ဒဏ်ရာများမှာ တင်ပါးဆုံရိုးကျိုးခြင်း ဖြစ်သည်။ ယင်းကြောင့် မသန်စွမ်းမှုနှင့် သေဆုံးမှုနှုန်းမှာ အလွန်မြင့်မားသည်။ အကြောင်းမှာ သက်ကြီးရွယ်အိုများတွင် အရိုးပါးခြင်း သို့မဟုတ် အရိုးပွရောဂါ ရှိတတ်သည်။ ပြုတ်ကျတဲ့အခါ သင့်အရိုးတွေ ကျိုးကြေလွယ်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် သက်ကြီးရွယ်အိုများတွင် တင်ပါးဆုံရိုးကျိုးခြင်းဝေဒနာသည် ခွဲစိတ်ပြီးနောက် ထပ်ခါတလဲလဲ ကျိုးခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။

တင်ပါးဆုံရိုးကျိုးခြင်းဟု သံသယရှိသော လက္ခဏာများမှာ ပြုတ်ကျပြီးနောက် ကျိုးသွားသော နံဘေးရှိ တင်ပါးဆုံနေရာကို နာကျင်ခြင်း ပါဝင်သည်။ ထပြီး လမ်းလျှောက်လို့ မရဘူး။ သို့မဟုတ် တင်ပဆုံရိုးကျိုးသွားသော ခြေထောက်ကို အလေးချိန်မထိန်းနိုင်ပါ။ အကယ်၍ ဆွေမျိုးတစ်ဦးသည် လဲကျပြီး တင်ပါးရိုးကျိုးသည်ဟု သံသယရှိသော လူနာကို တွေ့ရှိပါက၊ လူနာအား သက်တောင့်သက်သာ အနေအထားဖြင့် အနားယူရန် အကြံပေးပါ။ လူနာကိုမရွှေ့ဖို့ကြိုးစားပါ။ လူနာကို စစ်ဆေးရန်အတွက် လူနာတင်ယာဉ်ကို အမြန်ခေါ်ပါ။

သက်ကြီးရွယ်အိုများ ပြုတ်ကျခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပွားနိုင်သည့် နောက်ပြဿနာတစ်ခုမှာ ဦးခေါင်းဒဏ်ရာရခြင်း ဖြစ်သည် ။ ဦးနှောက်သွေးကြောပေါက်နိုင်ခြေ ပိုများသည်။ လက္ခဏာများသည် ရရှိလာသော ပြင်းထန်မှုနှင့် ဆက်စပ်မှု မရှိနိုင်ပါ။ ဦးခေါင်းထိခိုက်မိသော သက်ကြီးရွယ်အိုများအား ဆရာဝန်နှင့် အမြန်ဆုံး စစ်ဆေးသင့်ပါသည်။ ဦးနှောက်ကို ကွန်ပြူတာဓာတ်မှန်ရိုက် (CT) စစ်ဆေးရန်အပြင် ညွှန်ပြချက်များအရ ဆေးရုံတွင် ရောဂါလက္ခဏာများကို စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးရန် ဦးနှောက်ကို ပို့ရန် စဉ်းစားပါ။

သက်ကြီးရွယ်အိုများနှင့် မာန်နတ်များ

နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း သက်ကြီးရွယ်အို 3 ယောက်မှာ 1 ယောက် ချော်လဲကျတတ်ပြီး တစ်ဝက်က တစ်ကြိမ်ထက်ပိုပြီး ချော်လဲကျတတ်ပါတယ် ။ ချော်လဲခြင်းရဲ့ 10 ရာခိုင်နှုန်း တင်ပါးဆုံရိုးကျိုးခြင်းကို ဖြစ်စေသည်။ တင်ပါးဆုံရိုးဒဏ်ရာ၏ နှစ်ဆယ့်ငါးရာခိုင်နှုန်းသည် သေဆုံးခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ လူနေရပ်ကွက်များတွင် ချော်လဲကျခြင်းများ ဖြစ်တတ်သည်။ အထူးသဖြင့် ရေချိုးခန်းနှင့် လှေကားများတွင် ပထမအရိုးကျိုးဖူးသော လူနာ 80 ရာခိုင်နှုန်းသည် အရိုးပွရောဂါအတွက် စစ်ဆေးခြင်း သို့မဟုတ် ကုသခြင်း မပြုဖူးကြောင်း တွေ့ရှိရပါသည်။ ထို့အပြင် ပထမအကြိမ် လဲကျပြီးသား သက်ကြီးရွယ်အိုများကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ပြုတ်ကျနိုင်ခြေ 2-3 ဆ ပိုများပါတယ်။ဒါ့အပြင် ချော်လဲကျလို့ အရိုးကျိုးတဲ့ လူနာ 100 ရာခိုင်နှုန်းနီးပါး၊ သွေးတိုး၊ ဆီးချို၊ သွေးတွင်း ကိုလက်စထရော မြင့်မားခြင်း၊ နှလုံးရောဂါနှင့် အချို့သော နာတာရှည် ကျောက်ကပ် အားနည်းခြင်း အပါအဝင် မွေးရာပါ ရောဂါများ ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှု ပိုမိုရှုပ်ထွေးစေသည်။ ဆေးရုံတက်နေစဉ်အတွင်း ဖိအားအနာများ၊ အဆုတ်ရောင်ရောဂါ၊ စနစ်အမျိုးမျိုးတွင် ရောဂါပိုးဝင်ခြင်းစသည့် နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများ ဖြစ်နိုင်ချေရှိသည်။

သို့သော် ချော်လဲခြင်းများသည် တားဆီးနိုင်သော အရာဖြစ်သည်။ ချော်လဲကျရတဲ့ အကြောင်းရင်းကို သိရမယ်။

• ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအကြောင်းတရားများ ကဲ့သို့ ဟန်ချက်မညီခြင်း၊ ခြေထောက်အားနည်းခြင်း၊ ထုံကျင်ခြင်း၊ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း၊ မူးဝေခြင်း၊ အမြင်အာရုံနှင့် အကြားအာရုံပြဿနာများ သွေးလည်ပတ်မှုစနစ်ကို ထိခိုက်စေသော ဆေးများသောက်ခြင်း၊ အရိုးပွရောဂါ 
• ချော်လဲခြင်း၊ စိုစွတ်သောကြမ်းပြင်များ၊ ရေစက်များ၊ ကြမ်းတမ်းသောမျက်နှာပြင်များ၊ အမြင့်နိမ့်ခြင်း၊ အနားသတ်မညီခြင်းနှင့် အလင်းရောင်မလုံလောက်ခြင်းတို့ကဲ့သို့သော သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အကြောင်းတရားများ ။ အသုံးပြုသော ပစ္စည်းသည် မတည်မငြိမ်ဖြစ်ပြီး ပျက်စီးနေပါသည်။ လမ်းလျှောက်အထောက်အကူပြုပစ္စည်းများကို မှားယွင်းစွာအသုံးပြုခြင်း။ သင့်လျော်မှုမရှိသော အဝတ်အစားများနှင့် ဖိနပ်များကို ဝတ်ဆင်ပါ။

ပြုတ်ကျလာတဲ့ သက်ကြီးရွယ်အိုတွေကို ရှေးဦးသူနာပြုနည်းနဲ့ ဘယ်လိုကူညီမလဲ။

လဲကျသွားသော သက်ကြီးရွယ်အိုလူနာများအတွက် ရှေးဦးသူနာပြုနည်းများနှင့် အခြေခံစောင့်ရှောက်မှုများမှာ-

• ခေါင်းကို ထိမိရင် သတိလစ်သွားမယ်။ သူ့ကို တူညီတဲ့ အနေအထားမှာထားပြီး လူနာတင်ကားခေါ်ပါ။
• လူနာသည် နိုးနေပြီး လည်ပင်းနာသည်။ ခေါင်းအုံးမပါဘဲ အိပ်ပါ။ လူနာတင်ယာဉ်ခေါ်ပါ။ လူနာကို အတတ်နိုင်ဆုံး ရွှေ့ဖို့ ကြိုးစားပါ။
• တင်ပါး သို့မဟုတ် ပေါင်နာကျင်သော လူနာများသည် နာကျင်မှုအနည်းဆုံးဖြစ်စေသည့် အနေအထားတွင် အိပ်သင့်ပြီး လူနာတင်ယာဉ်ခေါ်ပါ။ သင်ကိုယ်တိုင် မလှုပ်သင့်ပါ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းသည် အရိုးများကို ပိုမိုလှုပ်ရှားစေနိုင်သည်။
• လူနာမှာ ဦးခေါင်းထိခိုက်ပြီး လည်ပင်းနာတာ မရှိကြောင်း သိရှိပြီး ဆွေမျိုးများက ဆေးရုံသို့ ပို့ဆောင်ပေးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ သွေးထွက်တဲ့အနာဖြစ်ရင် သန့်ရှင်းတဲ့အ၀တ်စကို အသုံးပြုပြီး ဖိအားကို ၁၀-၁၅ မိနစ်လောက်ထားပါ။

ပြုတ်ကျတာကို တားဆီးတယ်။

သက်ကြီးရွယ်အိုများအတွက် ကျန်းမာရေး မြှင့်တင်ခြင်းဖြင့် ချော်လဲခြင်း၊ ချော်လဲခြင်းများကို ကာကွယ်ရန် လမ်းညွှန်ချက်များ အပါအဝင်၊

• လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းဖြင့် ကြွက်သားများကို သန်မာစေသည်။
• မှန်ကန်စွာ လမ်းလျှောက်လေ့ကျင့်ပါ။ ခြေကျင်းဝတ်တွေကို တွန့်ကွေးအောင် လေ့ကျင့်ပါ။
• ခြေထောက် (၄)ချောင်း သို့မဟုတ် တုတ်တစ်ချောင်းပါသော အလူမီနီယံ ကစားကွက်ကဲ့သို့သော လမ်းလျှောက်ကိရိယာများကို အသုံးပြု၍ လေ့ကျင့်ပါ။
• ဖြည်းညှင်းစွာ မတ်တပ်ရပ်ခြင်း၊ အရေးပေါ်အခြေအနေတွင် ဖမ်းဆုပ်နိုင်သော သင့်ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ အရာများကို ရှာဖွေခြင်းကဲ့သို့သော ကိုယ်ရေးကိုယ်တာအပြုအမူများကို ချိန်ညှိပါ။ စိုစွတ်သောနေရာများသို့ သွားလာခြင်းမပြုရ။
• ကလေးများနှင့် မြေးများသည် သက်ကြီးရွယ်အိုများ၏ အမြင်အာရုံတွင် ပုံမှန်မဟုတ်သော လက္ခဏာများနှင့် မူမမှန်မှုများကို စောင့်ကြည့်ခြင်းကဲ့သို့သော မတော်တဆမှုများ ဖြစ်နိုင်ခြေကို အကဲဖြတ်သင့်သည်။ သက်ကြီးရွယ်အိုများတွင် အမျိုးမျိုးသော ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါစနစ်များ ဟန်ချက်ညီမှုကို ထိန်းချုပ်သည့် ယန္တရားများ လျော့နည်းသွားခြင်းကြောင့် လမ်းလျှောက်ခြင်းနှင့် ဟန်ချက်မညီခြင်းတွင် လက္ခဏာများနှင့် မူမမှန်မှုများကို သတိပြုပါ။
• ရက်စွဲများ၊ အချိန်များ၊ နေရာများနှင့် လူများအကြောင်း မေ့လျော့ခြင်း ကဲ့သို့သော ခံယူချက်ရှိ လက္ခဏာများနှင့် မူမမှန်မှုများကို စောင့်ကြည့်လေ့လာပါ၊ ပိုမိုနှေးကွေးသော ခံယူချက်၊ ဆုံးဖြတ်ချက်ချခြင်း သို့မဟုတ် တုံ့ပြန်မှုကို သတိပြုပါ။ ပြုတ်ကျနိုင်ခြေကို တိုးမြင့်စေသော ဆေးများသောက်သုံးခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ သင့်ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ။
• သင့်အိမ်၏အခြေအနေကို အမြဲအကဲဖြတ်ပါ။ အိမ်ထဲမှာရော အိမ်တဝိုက်မှာရော ပြုတ်ကျပြီး ပြန်လဲနိုင်ခြေရှိသော လူနာများသည် အောက်ပါကဲ့သို့သော ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရန် လိုအပ်နိုင်သည့် အန္တရာယ်အချက်များကို ရှာဖွေသင့်သည်-

– လူများ မကြာခဏ သွားလာနေသော အမှောင်ထောင့်များတွင် မီးသီးများ တပ်ဆင်ပါ။
– ကုတင်များ၊ ကုလားထိုင်များနှင့် အိမ်သာများသည် သင့်လျော်သောအမြင့်ရှိသင့်သည်။
– ကြမ်းခင်းအတွက်သုံးသော ပစ္စည်းသည် ချော်လဲခြင်းမရှိပါ။
– အဖုံး၏ဘေးတွင် လက်ရန်းတစ်ခုရှိပြီး ခိုင်ခံ့စွာမတ်တပ်ရပ်ရန် နေရာတစ်ခုရှိသည်။
– ရေဆွဲအိမ်သာသုံးပါ။
– ရေချိုးခန်းတွင် ရေချိုးပြီး အဝတ်လဲနေစဉ် ထိုင်ခုံပါရှိပါသည်။
– ပစ္စည်းများကို တံတောင်ဆစ်အဆင့်တွင် အလွယ်တကူ ဆုပ်ကိုင်ထားနိုင်စေရန် ထားရှိပါ။
– အိပ်ခန်းနှင့် ဧည့်ခန်းသည် ကြမ်းပြင်ပေါ်တွင် ရှုပ်ပွမှုမရှိစေဘဲ ၎င်းတို့၏ပစ္စည်းများကို စနစ်တကျ စနစ်တကျစီစဉ်ထားသင့်သည်။
– လုံလောက်သောအလင်းရောင်ရရှိပါစေ။ အထူးသဖြင့် ရေချိုးခန်းဆီသို့ လူသွားလမ်းများ။ အတားအဆီးမရှိပါ။ အိပ်ခန်းနှင့် ရေချိုးခန်းရှိ စင်္ကြံများကို ရှင်းလင်းထားပါ။ လူသွားလမ်းတစ်လျှောက်မှာ ရေစက်တစ်စက်မှ မရှိပါဘူး။
– အိပ်ရာပေါ်မှ ဖြည်းညှင်းစွာ ရွှေ့ပါ။
– မီးဖိုချောင်တွင် ပစ္စည်းများနှင့် ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်များကို အသုံးပြုရလွယ်ကူစေရန် စီစဉ်ပေးသင့်သည်။
– လေးလံသောပစ္စည်းများကို နိမ့်သောနေရာတွင် သိမ်းဆည်းပါ။
– ကြမ်းပြင်ကို ပွတ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ပါ။
– လှေကားထစ်ကို ရှောင်ပါ။ လှေခါးကိုသုံးရရင် တည်ငြိမ်ရမယ်။ ၎င်းသည် မှန်ကန်သော အကျယ်ဖြစ်သည်။ လှေကားအတက်အဆင်းကို အလျင်စလိုမလုပ်ပါနှင့်။ ကြည်လင်နေခြင်း၊ ရေစက်မရှိ၊ လူသွားစင်္ကြံကို ပိတ်ဆို့သည့်အရာများ မရှိစေရပါ။
– အဝင်-အထွက် အဆင်ပြေခြင်း။ လုံလောက်တဲ့အလင်းရောင်ရှိတယ်။

သက်ကြီးရွယ်အိုများအကြား ပြုတ်ကျနိုင်ခြေကို အကဲဖြတ်ခြင်း။

ကနဦးအကဲဖြတ်ခြင်းအပြင် အမျိုးအနွယ်၏ အာရုံစူးစိုက်မှုအပေါ် မူတည်ပါသည်။ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးဆေးပညာစင်တာ ဘန်ကောက်ဆေးရုံကြီးတွင်လည်း အထူးပြု စက်ကိရိယာများနှင့် အကဲဖြတ်မှုများ ရှိပါသည်။ သက်ကြီးရွယ်အိုများအကြား ပြုတ်ကျနိုင်ခြေကို အကဲဖြတ်ရန်။ ၎င်းသည် ခွန်အား၊ ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်၊ ဟန်ချက်ညီမှုနှင့် လှုပ်ရှားနိုင်မှုတို့ ပါဝင်သည်။ ဉာဏသညာ အကဲဖြတ်ရန်အတွက် ကိရိယာများနှင့် စမ်းသပ်မှုများ အပါအဝင်-

1. ခွန်အား- Trendelenberg စမ်းသပ်မှု

2. ပျော့ပြောင်းမှု- ထိုင်ပြီး စမ်းသပ်မှု အောင်မြင်မှု

3. အသိအမှတ်ပြုမှု လုပ်ငန်းစဉ်- ဗီယင်နာ စမ်းသပ်မှု

4. လှုပ်ရှားမှု- Time Up and Go Test (TUG)

5. လက်ကျန်- Balance Master (Keith's Protocol)
   
   

ဤအကဲဖြတ်ချက်ကို ကျွမ်းကျင်မှုနှင့် အတွေ့အကြုံရှိသူများမှ လုပ်ဆောင်မည်ဖြစ်သည်။ ရလဒ်များကို နိုင်ငံတကာစံနှုန်းအတိုင်း အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုသည်။ ရလဒ်များကို အန္တရာယ်များကို အသိပေးရန်နှင့် သက်ကြီးရွယ်အိုများကို လေ့ကျင့်ပေးရန်အတွက် လမ်းညွှန်ချက်အဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။

သက်ကြီးရွယ်အိုများ လဲကျခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် လေ့ကျင့်ခန်း။

သက်ကြီးရွယ်အိုတွေ ပြုတ်ကျတာကို ကာကွယ်ဖို့ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပါ။ Otago Exercise Program ကို စံပြပြီးနောက် အခြေခံမူများသည် ပြုတ်ကျခြင်းအတွက် အဓိကကိုယ်ကာယအန္တရာယ်အချက်များ- ကြွက်သားကြံ့ခိုင်မှု၊ ပျော့ပြောင်းမှု၊ ဟန်ချက်ညီမှုနှင့် တုံ့ပြန်မှုများအပေါ် အခြေခံထားသည်။ အလွယ်တကူ လေ့ကျင့်နိုင်ပါတယ်။ သက်ကြီးရွယ်အိုများတွင် လဲကျမှုနှုန်းကို တားဆီးကာကွယ်ပေးနိုင်သည်။ အဲဒါကိုလည်း တွေ့ရတယ်။ မှန်ကန်သော လေ့ကျင့်မှုဖြင့် အသက် 90 နှစ်အထက် သက်ကြီးရွယ်အိုများပင်လျှင် ပြုတ်ကျခြင်းကို ရှောင်ရှားနိုင်လောက်အောင် အစွမ်းထက်သည့်အထိ ၎င်းတို့၏ ကြံ့ခိုင်မှုနှင့် တည်ငြိမ်မှုကို တိုးတက်စေနိုင်သည်။

သက်ကြီးရွယ်အိုများ၏ ကျန်းမာရေးကို ဂရုစိုက်ပါ။

• အစာအလုံအလောက်စားပါ။ ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် သစ်သီးများကို အာရုံစိုက်ပါ။ ခန္ဓာကိုယ် ဟန်ချက်ညီစေရန်နှင့် ရောဂါများကို တွန်းလှန်ရန်
• အစာစားခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်သင့်သည်။ မောပန်းခြင်း၊ မူးဝေခြင်းတို့ ဖြစ်စေသည်။
• နေ့တိုင်း လှုပ်ရှားမှုရှိတယ်။ အဆစ်များ ပျော့ပျောင်းမှုနှင့် ခန္ဓာကိုယ်ဟန်ချက်ညီစေရန် Tai Chi ကဲ့သို့သော သင့်အသက်အရွယ်အလိုက် လမ်းလျှောက်/လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပါ။
• မျက်စိနှင့် အကြားအာရုံကို ပုံမှန်စစ်ဆေးပါ။ ပြဿနာတစ်ခုခုကြုံလာပါက ကူညီရန် စက်ကိရိယာများကို အသုံးပြုသင့်သည်။
• သင့်အား ငိုက်မျဉ်းစေသောဆေးများအပါအဝင် ဆေး၏ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများအကြောင်း သင်သောက်သည့်အခါတိုင်း သင့်ဆရာဝန်နှင့် ဆေးဝါးကျွမ်းကျင်သူကို မေးမြန်းပါ။ စိတ်ငြိမ်ဆေး သွေးပေါင်ကျဆေး ဆီးနှင့်ဆီးဆေး (သို့) ဗီတာမင်မပါဝင်သည့် ဆေးဝါးအမျိုးအစား 4 မျိုးနှင့်အထက်ကို ပုံမှန်သုံးစွဲဖူးသော ရာဇဝင်ရှိဖူးသည်။ အိပ်ငိုက်စေသော သို့မဟုတ် အိပ်ရေးဝသောဆေးကို သောက်ပါက ချော်လဲနိုင်ခြေကို လျှော့ချရန် သင့်နေ့စဉ်ပုံမှန်လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်ကို ချိန်ညှိရပါမည်။ ဆေးကို အရက်နှင့် မရောပါနှင့်။
• ချော်လဲကျတတ်သောကြောင့် အရက်မသောက်ပါနှင့်။
• လမ်းလျှောက်အထောက်အကူပြုပစ္စည်းများကို အသုံးပြုပါ။ လမ်းလျှောက်ကိရိယာသည် သင့်လျော်သောအမြင့်၊ တည်ငြိမ်ပြီး အဆုံးတွင် ရော်ဘာအဖုံးပါရှိကြောင်း စစ်ဆေးပါ။
• ချော်လဲကျသောအခါ၊ ထူထဲသောမျက်နှာပြင် သို့မဟုတ် ပျော့ပျောင်းသောကိရိယာပေါ်တွင် ဆင်းရန်ကြိုးစားပါ။
• ချော်လဲပြီး ဒဏ်ရာကို အရင်စစ်ဆေးဖို့ အလျင်စလို မလုပ်သင့်ပါဘူး။
• နောက်တစ်ကြိမ် ချော်လဲကျတာကို မကြောက်ပါနဲ့ အကြောင်းရင်းကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပြီး ပြုပြင်ပါ။

သို့သော် အိမ်ရှိသက်ကြီးရွယ်အိုများနှင့် သားသမီးမြေးများနှင့် မိသားစုဝင်များအတွက် သတိထားသင့်သည်။ သက်ကြီးရွယ်အိုတစ်ဦး ပြုတ်ကျပါက အရိုးကျိုးခြင်း ရှိ၊ မရှိ စစ်ဆေးရန် ဆရာဝန်နှင့် ပြသသင့်ပါသည်။ အတိအကျပြောရရင် တင်ပါးဆုံရိုးနဲ့ ဦးနှောက်ကို ထိခိုက်မိပါသလား။ အသက်အန္တရာယ်ရှိနိုင်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ မတ်တပ်ရပ်ခြင်းနှင့် လမ်းလျှောက်ခြင်း၏ လက္ခဏာများသည် သာမန်ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ယိုယွင်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းမဟုတ်ဟု မယူဆပါနှင့်။ သို့မဟုတ် မွေးရာပါရောဂါများဖြစ်သည့် dementia, depression စသည်တို့ကြောင့်ဖြစ်ရသည့် လက်ရှိတွင် ဘန်ကောက်ဆေးရုံကြီးတွင် ရှိနေသည်။ တင်ပဆုံရိုးကျိုးခြင်းအတွက် ကျွမ်းကျင်သော ဆရာဝန်အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ရှိသည်။ ထို့အပြင် သက်ကြီးရွယ်အိုများတွင် တင်ပါးဆုံရိုးကျိုးနေသည့် လူနာများကို တိုက်ရိုက် ပြုစုစောင့်ရှောက်မှုအတွက် စံနှုန်းများ ဖန်တီးပေးခြင်း။ သက်ကြီးရွယ်အို အထူးကု ကဲ့သို့သော ဘက်စုံ စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေး အဖွဲ့မှ စောင့်ရှောက်မှု ရှိပါသည်။ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးဆရာဝန်များ၊ အာဟာရပညာရှင်များနှင့် ကာယကုထုံးပညာရှင်များ လူနာသည် ခွဲစိတ်မှုအကြို အဆင်သင့်အကဲဖြတ်ချက်နှင့် အထူးသဖြင့် သက်ကြီးရွယ်အိုများအတွက် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအကဲဖြတ်ချက်ဖြစ်သည့် စူးရှသောစိတ်ရှုပ်ထွေးမှုကို လက်ခံရရှိမည်ဖြစ်သည်။ ရွေ့လျားခြင်းနှင့် လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်များကို လုပ်ဆောင်နိုင်ခြင်း ပြုတ်ကျခြင်း စသည်တို့ကို ကာကွယ်ရန် အကဲဖြတ်ခြင်း နှင့် ခွဲစိတ်ကုသမှုကို ၃၆ နာရီအတွင်း ခံယူရမည်ဟု လေ့လာထားပြီးဖြစ်သည်။ အကယ်၍ လူနာသည် အချိန်မီ ခွဲစိတ်ကုသမှု ခံယူပါက ရှုပ်ထွေးမှုများကို လျော့ပါးစေပြီး ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာမည်ဖြစ်သည်။