အမျိုးသမီးများ သိထားသင့်သော HPV ကာကွယ်ဆေး ၉ မျိုးအကြောင်း အမေးအဖြေများ။

HPV ဗိုင်းရပ်စ် (Human Papilloma Virus) သည် သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာဖြစ်စေသည့် အရေးပါသော အကြောင်းရင်းတစ်ခုမျှသာ မဟုတ်ပါ။ ဒါပေမယ့် လုံးဝပျောက်ကင်းအောင် ကုသနိုင်တဲ့ ဆေးမရှိသေးပါ။ ကာကွယ်ဆေးထိုးပါ။  ထို့ကြောင့် HPV သည် အမျိုးသမီးများ လျစ်လျူမရှုသင့်ပေ။ အထူးသဖြင့် HPV ကာကွယ်ဆေး ၉ မျိုးမှာ ပိုမိုထိရောက်မှု ရှိစေရန် တီထွင်ခဲ့သည်။ အောက်ပါမေးခွန်းများနှင့် အဖြေများသည် အမျိုးသမီးများကို မှန်ကန်စွာနားလည်ရန် ကူညီပေးပါလိမ့်မည်။

မေး- HPV ဗိုင်းရပ်စ်ကဘာလဲ။

အဖြေ-Human Papillomavirus (HPV) သည် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ခြင်း (Sexual Transmission Infection) မှရရှိသော DNA ဗိုင်းရပ်စ်ဖြစ်ပါသည်။လက်ရှိရှာဖွေတွေ့ရှိချက်များအရ အမျိုးအစား 140 ကျော်ကို တွေ့ရှိခဲ့ပြီး အုပ်စု 2 ခုခွဲထားသည်- သားအိမ်ခေါင်းဆဲလ်ပြောင်းလဲမှုဖြစ်စေနိုင်ခြေမြင့်မားသော၊ HPV အမျိုးအစား 16, 18, 31, 31, 33, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59, 68, 35, 66 ဟုခေါ်သော ကင်ဆာအကြိုကင်ဆာအထိ (High Risk HPV)။ ကျန်သူများသည် အန္တရာယ်နည်းသော HPV များဖြစ်သည်။ ဤအုပ်စုတွင် အမှတ် ၆၊ ၁၁ သည် လိင်အင်္ဂါကြွက်နို့များကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ဒါဟာ လိင်ကတဆင့် ကူးစက်တဲ့ ရောဂါပါ။

ပုံမှာပြထားသလိုပါပဲ။                                             

ထို့အပြင် HPV သည် ကင်ဆာဖြစ်စေသည့် အဖြစ်များဆုံး အကြောင်းရင်းဖြစ်ပြီး အခြားသော ကင်ဆာများဖြစ်သည့် မိန်းမကိုယ်ကင်ဆာ၊ စအိုကင်ဆာတို့လည်း ဖြစ်စေနိုင်သည်။ (လိင်တူဆက်ဆံသောအမျိုးသားများတွင်) ခံတွင်းနှင့်လည်ချောင်းကင်ဆာ နှင့်လိင်အင်္ဂါကင်ဆာ သို့သော်၊ ကင်ဆာဖြစ်ပွားမှုသည် HPV ကူးစက်ခံထားရသူ၏ ကိုယ်ခံအားစနစ်ပေါ်တွင်မူတည်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်၏ ခုခံအားကျဆင်းနေပါက၊ HIV, SLE ကဲ့သို့သော ခုခံအားကျဆင်းမှုရောဂါဖြစ်နိုင်သည်။  ၎င်းသည် ကင်ဆာမဖြစ်ပွားမီ ဆဲလ်များ ကြီးထွားမှုကို မြန်ဆန်စွာ (၁၀ နှစ်အောက်) ကင်ဆာဖြစ်လာစေနိုင်သည်။

HPV အန္တရာယ်များသောလူအများစုသည် ပျမ်းမျှအားဖြင့် 8 လ ခုခံအားမှ ကင်းစင်နိုင်သည်။ 1 နှစ်တွင် 70% အထိ ဖယ်ရှားနိုင်သော်လည်း High Risk HPV ကို 2 နှစ်ထက်ပို၍ စစ်ဆေးတွေ့ရှိပါက High Risk Type 16, 18 မှ 200 – 400 အုပ်စုများတွင် သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာ ဖြစ်ပွားနိုင်ချေရှိကြောင်း တွေ့ရှိရပါသည်။ . ကြိမ်နှင့် HPV  အခြား High Risk အကြိမ် 30 – 40

မေး- HPV ကို ဘယ်လိုကုသလဲ။

အဖြေ- ဗိုင်းရပ်စ်သတ်ဆေး သို့မဟုတ် ဗိုင်းရပ်စ်ကို ဖယ်ရှားရန် အသုံးပြုနိုင်သော ဆေးမရှိသေးသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကာကွယ်မှု လိုအပ်ပါသည်။

          1) PAP Test သို့မဟုတ် HPV စစ်ဆေးရန် လာပါ။ ကင်ဆာမဖြစ်မီ အဆင့်တွင် မူမမှန်မှုများ တွေ့ရှိပါက ကုသမှုခံယူပြီးပါက ကင်ဆာဖြစ်စေမည်မဟုတ်ပါ။

          ၂) ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းဖြင့် ကာကွယ်ခြင်း။

          ၃) လိင်ဆက်ဆံဖော်မရှိခြင်းကဲ့သို့သော HPV နှင့်ထိတွေ့နိုင်ချေရှိသောအပြုအမူများကို လျှော့ချပါ။ လူများစွာကို ပြောင်းလဲစေသည်။

မေး- HPV ကာကွယ်ဆေး အမျိုးအစား ဘယ်လောက်ရှိလဲ။

အဖြေ- လက်ရှိ HPV ကာကွယ်ဆေး အမျိုးအစား ၃ မျိုးရှိသည်။

မေး- HPV အမျိုးအစား ၉ မျိုး (Human Papillomavirus 9 – Valent Vaccine) အတွက် ကာကွယ်ဆေး ဘာကြောင့် လိုအပ်တာလဲ။

အဖြေ – လက်ရှိအချက်အလက်များအရ HPV High Risk Type သည် သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာအကြိုအဆင့်ရှိ လူနာများတွင် အဖြစ်များကြောင်း တွေ့ရှိရပါသည်။အမှတ် ၁၆၊ ၁၈ အပြင် အမှတ် ၃၁၊ ၄၅၊ ၃၃၊ ၅၂၊ 58. ထို့ကြောင့်၊ ထိရောက်သော ကာကွယ်ဆေးသည် Precancer၊ Cancer ဖြစ်စေနိုင်သော ပိုးမွှားများစွာကို ဖုံးအုပ်ပေးသည်။၎င်းသည် ကင်ဆာကို ပိုမိုကာကွယ်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။

မေး- HPV ကာကွယ်ဆေး ၉ မျိုး ကို ထိုးတာက 2 မျိုးကွဲ ဒါမှမဟုတ် 4 မျိုးကွဲနဲ့ မတူဘူးလား။

အဖြေ- ကျွန်ုပ်တို့သည် တူညီသော Program Recommend ကို အသုံးပြု နေသေးသောကြောင့် ကွဲပြားခြင်းမရှိပါ ။ ထိုးဆေးကို အသက် 9 နှစ်မှ 45 နှစ်အထိ ထိုးနိုင်ပါသည်။ သင့်လျော်သော အသက်အရွယ်သည် ပထမလိင်ဆက်ဆံမှုတွင် လူမျိုးနှင့် အသက်အပေါ်မူတည်ပါသည်။ အကာအကွယ်ပေးရင် ထိရောက်မယ်။ လိင်မဆက်ဆံခင် ထိုးဆေးထိုးသင့်တယ် ဥပမာ အမေရိကမှာ အသက် 9 နှစ်ကနေ စပြီး အင်္ဂလန်မှာ အသက် 11 နှစ်အရွယ်မှာ စပြီး ထိုင်းမှာ အဆင်သင့်ဖြစ်မှုပေါ် မူတည်ပါတယ်။ အများစုသည် တက္ကသိုလ်မ၀င်မီ သို့မဟုတ် လိင်ဆက်ဆံရန် အသက်မပြည့်မီ ထိုးသွင်းကြသည်။

မေး- HPV ကာကွယ်ဆေး ၉ မျိုးကို ထိုးဖို့ ဘယ်လောက်ထိုးရမလဲ။

အဖြေ- HPV ကာကွယ်ဆေးတွင် အောက်ပါထိုးဆေး အစီအစဉ်ပါရှိပါသည်။

            ● အသက် 15 နှစ်မတိုင်မီ ပထမထိုးဆေးထိုးပါက၊ ထိုးဆေး 2 ကြိမ်သာခြားပြီး 6 လမှ 12 လအထိထိုးပါ။

            ● အသက် 15 နှစ်နောက်ပိုင်းတွင် ပထမထိုးဆေးကို ထိုးပေးလျှင် 3 ထိုး၊ 0၊ 2၊ 6 သို့မဟုတ် 0၊ 1၊ 6 ထိုးပါ။

မေး- HPV ပိုး ၉ မျိုးကို ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်း၏ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ ရှိပါသလား။

အဖြေ- နာကျင်ခြင်း၊ ရောင်ရမ်းခြင်း၊ နီခြင်း၊ ပျို့အန်ခြင်း၊ မူးဝေခြင်း၊ ဖျားနာခြင်း စသည့် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး အနည်းငယ်မျှသာ ရှိပါသည်။ သို့သော် ဂရုတစိုက်စစ်ဆေးရမည့် အခြားကာကွယ်ဆေးအမျိုးအစားများနှင့် ဓာတ်မတည့်မှုမှတ်တမ်းရှိသည့် အုပ်စုများတွင် ပြင်းထန်သောလက္ခဏာများရှိကြောင်း အစီရင်ခံစာများ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။

မေး- HPV ကာကွယ်ဆေး ၉ မျိုးဖြင့် ကာကွယ်ဆေးထိုးရန် ကြိုတင်ကာကွယ်မှုများ။

အဖြေ – ထိုးဆေးကို အမျိုးသားရော အမျိုးသမီးရော ထိုးလို့ရပါတယ်။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်များနှင့် ကာကွယ်ဆေးများနှင့် ဓာတ်မတည့်မှုမှတ်တမ်းရှိသူများတွင် တားမြစ်ထားသည်။

မေး- HPV ကာကွယ်ဆေး ၉ မျိုးမထိုးခင် ဘာတွေလုပ်သင့်လဲ။

အဖြေ- ကာကွယ်ဆေးထိုးနေစဉ်အတွင်း ပဋိသန္ဓေတားဆေးကို တင်းတင်းကျပ်ကျပ် ထိန်းချုပ်ရမည်။

မေး- HPV ကူးစက်ခံရပြီဆိုရင် ကာကွယ်ဆေးထိုးတာက အထောက်အကူဖြစ်ပါသလား။

A- HPV ကာကွယ်ဆေးသည် ယခင်က HPV ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ကူးစက်ခံထားရသော်လည်း ယခင်က မကူးစက်ရသေးသော HPV ပိုးမကူးစက်အောင် တားဆီးပေးသောကြောင့် အကျိုးပြုပါသည်။

မေး- HPV ကာကွယ်ဆေးက ရောဂါကို ဘယ်လောက်ကြာကြာ ကာကွယ်ပေးပြီး ထပ်ထိုးရမှာလဲ?

A- HPV ကာကွယ်ဆေးသည် ရောဂါကို 10 နှစ်ထက်ပို၍ ကာကွယ်နိုင်သောကြောင့် ထပ်ခါထပ်ခါ ထိုးရန် အကြံပြုချက်မရှိပါ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် လက်ရှိအချက်အလက်များအရ 10 နှစ်ကြာပြီးနောက်တွင် ကာကွယ်ဆေးသည် သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာကို 90% ထိထိရောက်စွာကာကွယ်နိုင်ဆဲဖြစ်သည်။

မေး- HPV Vaccine 4 မျိုး (သို့) 2 ပိုးထိုးဖူးပြီး 9 ပိုးထိုးချင်တာရော ဘာလုပ်သင့်လဲ။

A- Gardasil, Cervarix မှ 1 နှစ်ကျော် ထိုးဆေးများ၏ ထိရောက်မှုနှင့် ဘေးကင်းမှုကို အတည်ပြုသည့် လေ့လာမှုများ ရှိပြီး၊ သို့သော် 1 နှစ်ထက်စောသော ထိုးဆေးများသည် ဘေးကင်းကြောင်း ညွှန်ပြသည့် လေ့လာမှုများလည်း ရှိပါသည်။

နှစ်မျိုး-မျိုးကွဲနှင့် လေးမျိုးမျိုး ကာကွယ်ဆေးများ၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို မှန်ကန်စွာ နားလည်ခြင်း။  ဆိုလိုသည်မှာ၊ ၎င်းသည် HPV အမျိုးအစား 16၊ 18 ရောဂါပိုးကူးစက်မှုကို ကာကွယ်ပေးပြီး Precancer Change Level CIN II-III ကို မကာကွယ်နိုင်ပါ။  ထို့ကြောင့်၊ HPV အမျိုးအစား 2 မျိုးနှင့် 4 မျိုးကွဲများကို ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းသည် CIN I ကဲ့သို့သော ဆဲလ်ပြောင်းလဲမှုအနည်းငယ်ကို ဖြစ်စေနိုင်သည်၊ သို့မဟုတ် သင်သည် HPV အမျိုးအစားများကို ဆက်လက်ကူးစက်နိုင်ပြီး HPV အမျိုးအစားနိမ့်ပါးသော အန္တရာယ်လည်း ရှိနေသေးသည်။

ထို့ကြောင့် အမျိုးအစား ၉ မျိုးအား ထိုးသွင်းခြင်းဖြင့် ကင်ဆာမဖြစ်မီနှင့် ကင်ဆာဖြစ်စေနိုင်သော အခြေအနေများကို ဖြစ်စေသည့် မြင့်မားသောအန္တရာယ် HPV ၏ လွှမ်းခြုံမှုကို ပေးစွမ်းမည်ဖြစ်သည်။