ခွဲစိတ်မှုလိုအပ်သော ဝမ်းဗိုက်နှင့် စအိုရောဂါအုပ်စုရှိ လူနာများအတွက် ကျန်းမာရေးကိုလည်း ဂရုစိုက်ပြီး သန်မာနေဖို့ လိုပါတယ်။ မခွဲစိတ်ခင် အာဟာရက အရေးကြီးတယ်။ ကိုယ်ခံစွမ်းအားကို မြှင့်တင်ပေးတဲ့အပြင် ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ ဒဏ်ရာတွေကိုလည်း ပြန်လည်ကောင်းမွန်စေပါတယ်။ ၎င်းသည် သင့်အား ဆေးရုံမှ ဆင်းကာ အိမ်တွင် အမြန်ဂရုစိုက်ရန် ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။
ခွဲစိတ်မှုမပြုမီ အာဟာရကုထုံး
ခွဲစိတ်မှုမပြုလုပ်မီ အာဟာရကို ကောင်းမွန်အောင်ပြုလုပ်ခြင်းက ကိုယ်ခံစွမ်းအားကို မြှင့်တင်ပေးပါတယ်။ ကူးစက်နိုင်ခြေကို လျှော့ချပါ။ အနာကျက်ခြင်းကို မြှင့်တင်ပါ။ လူနာများကို ဆေးရုံမှ အမြန်ထွက်ခွာရန် ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။ ခွဲစိတ်မှုအချိန်ဇယားကို သိသောအခါ လူနာများသည် ၎င်းတို့၏ အစားအသောက်ကို ချက်ချင်းပြောင်းလဲနိုင်သည်။
အာဟာရဓာတ်များသည် အနာကျက်ခြင်းကို အားပေးသည်။
- ခွဲစိတ်မှုမပြုလုပ်မီ အရေးကြီးဆုံးအစားအစာများထဲမှ ပရိုတင်းဓာတ် ။ ပရိုတင်းဓာတ်ကြွယ်ဝသော အစားအစာများမှ အမိုင်နိုအက်ဆစ်များကို သွေးတစ်သျှူးအသစ်တည်ဆောက်ရန် နှင့် ကိုယ်ခံအားစနစ်ကို အားကောင်းစေရန်အတွက် အသုံးပြုသည်။ အကြံပြုထားသော ပရိုတင်းစားသုံးမှု (Dietary reference intake; DRI) သည် အမျိုးသမီးများအတွက် တစ်နေ့လျှင် အနည်းဆုံး ၄၈ ဂရမ် ( အသား၊ ငါးနှင့် ဥ ၁၃ ဇွန်းနှင့် ညီမျှသည် ) နှင့် အမျိုးသားများအတွက် တစ်နေ့လျှင် ၅၆ ဂရမ် ( အသား၊ ငါး စားပွဲတင်ဇွန်း ၁၆ ဇွန်း နှင့် ညီမျှသည်။ ဥ နှင့် ဥ ) သို့ သော် လူနာ အချို့ သည် ပရိုတင်း လိုအပ်ချက် ပိုများ သည် ။ သင့်လျော်သော ပရိုတင်းပမာဏအကြောင်း သင့်ဆရာဝန် သို့မဟုတ် အစားအသောက်ပညာရှင်နှင့် တိုင်ပင်သင့်သည်။
- ဗီတာမင်အေ၊ ဂ K သွပ် အနာကျက်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်ကို ပံ့ပိုးပေးပြီး ရောဂါပိုးမွှားများကို တားဆီးပေးသည်။ ဗီတာမင် K ပါဝင်သော အစားအစာများကို လုံလောက်စွာ စားသုံးခြင်းသည် သွေးခဲခြင်းအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်ပါသည်။
- ဗီတာမင် E သည် ခန္ဓာကိုယ်အား ဖရီးရယ်ဒီကယ်များနှင့် ရောဂါများကို တိုက်ဖျက်ရာတွင် ထောက်ပံ့ပေးသည်။ ဖြည့်စွက်စာများမဟုတ်ဘဲ အစားအသောက်မှ ဗီတာမင် E ရရှိရန် အကြံပြုထားသည်။ ပမာဏများလွန်းခြင်းကြောင့် သွေးခဲခြင်းကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်။ ခွဲစိတ်စဉ်အတွင်း ဆုံးရှုံးသွားသော သွေးများကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် သံဓာတ်လုံလောက်စွာ ရရှိသင့်သည်။
- ကယ်လ်စီယမ်နှင့် ဗီတာမင်ဒီ ကျန်းမာရေးကောင်းဖို့ လိုအပ်တယ်။ လုံလောက်စွာပေးရမည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းသည် အရိုးတည်ဆောက်ရာတွင် အရေးကြီးသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ခွဲစိတ်မှုအတွက် ပြင်ဆင်ရန် အစားအစာကို ရွေးချယ်ပါ။
ခွဲစိတ်မှုမပြုမီ စားသင့်သော အစားအစာများကို မျှတအောင် အလေးထားသင့်သည်။ အောက်ဖော်ပြပါ အစားအစာအုပ်စုများမှ အမျိုးမျိုးကို ရွေးချယ်ပါ ။
- ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သော ပရိုတင်းဓာတ် သည် ငါး၊ အသားမပါသော ကြက်များ ပါဝင်သည်။ ပိန်သောအသား၊ ကြက်ဥ၊ တို့ဟူး၊ ပဲခြောက်စသည်တို့။
- ဆန်လုံးညို၊ ဂျုံလုံးပေါင်မုန့်၊ ပြောင်းဆန်၊ မတ်ပဲ စသည်တို့ ကဲ့သို့သော အစေ့အဆန်များ ။
- အစိမ်းရောင်ရှိသော ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၊ မုန်လာဥနီ၊ ဘရိုကိုလီ၊ ငရုတ်ကောင်း အစရှိသော ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ ။
- လိမ္မော်သီး၊ ငှက်ပျောသီး၊ သင်္ဘောသီး၊ စတော်ဘယ်ရီ၊ ပန်းသီး၊ ဘယ်ရီသီး စသဖြင့် အသီးအနှံများ ။
- နို့၊ ဒိန်ခဲ၊ အဆီနည်းသော ဒိန်ချဉ်စသည့် နို့ထွက်ပစ္စည်းများ ။
- ဖွဲနုဆီ၊ သံလွင်ဆီ၊ ထောပတ်သီး၊ အခွံမာသီးများ ( မြေပဲ၊ သီဟိုဠ်စေ့၊ ဗာဒံစေ့စသည်ဖြင့် ) စသည်ဖြင့် ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်သောအဆီများ။
ခွဲစိတ်မှုမပြုလုပ်မီ မီနူး
ခွဲစိတ်မှုမပြုလုပ်မီ ဆရာဝန်သည် အစားအသောက်အမျိုးအစားကို ဆုံးဖြတ်ပေးမည်ဖြစ်သည်။ ဒါကလုပ်ထုံးလုပ်နည်းအမျိုးအစားပေါ် မူတည်. လူနာအများစုသည် ခွဲစိတ်မှုမပြုလုပ်မီ တစ်ရက်အလိုအထိ ပုံမှန်ကျန်းမာသော အစားအစာကို စားသောက်နိုင်ကြသည်။ ထမင်း၊ ကြက်ဥ၊ ဂျုံယာဂု၊ နို့နှင့်ရောထားသော အချိုရည်များ သို့မဟုတ် မေ့ဆေးမပေးမီ အနည်းဆုံး 6-8 နာရီအလိုတွင် အမျှင်ဓာတ်ပါသော အစားအစာများကို ရှောင်ကြဉ်ရန် အကြံပြုထားသည်။ မေ့ဆေးမသောက်မီ အနည်းဆုံး ၂ နာရီအလိုတွင် ကော်ဖီ၊ ဟင်းချို၊ ပန်းသီးဖျော်ရည်၊ စပျစ်သီးဖျော်ရည်နှင့် ကာဗွန်နိတ်မပါသော ဖျော်ရည်များကဲ့သို့သော အမျှင်ဓာတ်မပါသော ရေနှင့် အကြည်အဖျော်ယမကာများ အပါအဝင် အရည်များကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ် ပါဝင်သော အဖျော်ယမကာများ သောက်သုံးခြင်းသည် ဆာလောင်ခြင်းနှင့် ရေငတ်ခြင်းကို လျှော့ချနိုင်ပြီး ခွဲစိတ်ပြီးနောက် အင်ဆူလင်ခံနိုင်ရည်ကို လျှော့ချနိုင်ပြီး ကြွက်သားထုကို ထိန်းသိမ်းရန် ကူညီပေးသည်။ အစားအသောက်ရှောင်ရန် ဆုံးဖြတ်ချက်သည် ခွဲစိတ်ဆရာဝန်များ၊ မေ့ဆေးဆရာဝန်များနှင့် လူနာတစ်ဦးစီကို ပြုစုသော သူနာပြုအဖွဲ့ပေါ်တွင် မူတည်ပါသည်။ မေ့ဆေးပေးခြင်းသည် ပျို့အန်ခြင်းနှင့် အော့အန်ခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေနိုင်သောကြောင့် ခွဲစိတ်မှုမပြုလုပ်မီ သင့်ဗိုက်ကို ရှင်းထုတ်ခြင်းဖြင့် နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများကို ကာကွယ်နိုင်ပါသည်။
ခွဲစိတ်ပြီးနောက်အစားအသောက်
ခွဲစိတ်မှုအပြီး အမြန်ပြန်ကောင်းလာစေရန် အစာစားပါ။ ခွဲစိတ်ပြီးပြီးချင်း လူနာတွေကို ကြည်လင်ပြတ်သားတဲ့အရည်အစားအသောက်ကို စတင်ခွင့်ပြုမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဗိုက်နာခြင်း၊ ပျို့အန်ခြင်း၊ အော့အန်ခြင်းစသည့် ပုံမှန်မဟုတ်သော လက္ခဏာများ မရှိပါက နောက်တစ်ကြိမ် အစာစားပြီး 1 မှ 2 ပတ်အတွင်း ပုံမှန်အစား အစာအဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်ပါသည်။ ပြီးတော့ ပရိုတင်းစားသုံးမှုကို နေ့တိုင်း တိုးသင့်တယ်။
ခွဲစိတ်မှုမပြုမီ အာဟာရချို့တဲ့ခြင်း။
မခွဲစိတ်မီ အာဟာရချို့တဲ့သော လူနာများတွင် အာဟာရကို အကဲဖြတ်မည်ဖြစ်သည်။ သွေးတွင်းပရိုတင်းပမာဏ (Albumin) ကိုစစ်ဆေးပြီး စွမ်းအင်မြင့်မားသော အစားအစာများကို ရွေးချယ်ခြင်းကဲ့သို့သော အာဟာရအခြေအနေကို ဦးစွာပြန်လည်ရယူရန် အကြံဉာဏ်ရယူပါ။ တစ်နေ့လျှင် အစားအစာ ၅ နပ်မှ ၆ နပ်အထိ တိုးသော်လည်း ပါးစပ်ဖြင့် အစာစားပါက မလုံလောက်ပါ။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ဖြည့်စွက်စာများ လိုအပ်နိုင်သည်။ အစာအိမ်နှင့်အူလမ်းကြောင်းအာဟာရ သို့မဟုတ် အကြောအာဟာရ အထူးသဖြင့် အကြီးစား ခွဲစိတ်မှု ခံယူဖူးသော လူနာများအတွက်။ ပါဝင်ပစ္စည်းအဖြစ် Arginine ပါဝင်သော အာဟာရဖြည့်စွက်စာများ ပေးခြင်း (Immunonutrition) သည် ခွဲစိတ်မှုမှ နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများကို လျှော့ချပေးနိုင်သည်။
အာဟာရချို့တဲ့မှုအတွက် စစ်ဆေးခြင်းစံသတ်မှတ်ချက်များတွင် အောက်ပါတို့အနက် အနည်းဆုံးတစ်ခုရှိဖူးသော လူနာများ ပါဝင်သည်-
- BMI 18.5 kg / m2 အောက်
- လွန်ခဲ့သော 6 လအတွင်း မရည်ရွယ်ဘဲ ကိုယ်အလေးချိန်ကျခြင်း။
- ပြီးခဲ့သော 1 ပတ်အတွင်း အစာလျှော့စားပါ။
- နာတာရှည် အဆုတ်လေပြွန်ရောဂါ ကဲ့သို့သော ခန္ဓာကိုယ်တွင်း ရောင်ရမ်းမှုကို ဖြစ်စေသော ဖျားနာမှု ရှိခြင်း။ စဉ်ဆက်မပြတ် dialysis လိုအပ်သောကျောက်ကပ်ရောဂါ၊ ဆီးချိုရောဂါ၊ ကင်ဆာ၊ လေဖြတ်ခြင်းစသည်တို့။
ခွဲစိတ်မှုမပြုလုပ်မီ သင့်ကိုယ်သင် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားရန် အရေးကြီးပါသည်။ အထူးသဖြင့် သင့်လျော်သော အာဟာရသည် ခန္ဓာကိုယ်ကို လျင်မြန်စွာ သန်မာစေရန်အတွက် အရေးကြီးသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ပါသည်။
Ref.
Arved Weimann et al ။ ESPEN လမ်းညွှန်ချက်- ခွဲစိတ်မှုဆိုင်ရာ အာဟာရ။ လက်တွေ့အာဟာရ 2017; ၃၆:၆၂၃-၆၅၀။ 2017 ခုနှစ် အရွယ်ရောက်ပြီးသူ ဆေးရုံတက်လူနာများတွင် အာဟာရစီမံခန့်ခွဲမှုအတွက် လက်တွေ့အလေ့အကျင့် အကြံပြုချက်။ သုံးစွဲပါ။ 2020 ခုနှစ်အတွက် အာဟာရရည်ညွှန်းချက်။
American Society of Anesthesiologists အစာရှောင်ခြင်း အကြံပြုချက်များ အနိမ့်ဆုံး အစာရှောင်ကာလ 2017
ခွဲစိတ်မှုမခံယူမီနှင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများမခံယူမီ ရေနှင့်အစာရှောင်ခြင်းဆိုင်ရာ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအလေ့အကျင့်ဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက်အမှတ် ၂/၂၀၂၁ နှင့်စပ်လျဉ်းသည့် ထိုင်းတော်ဝင်မေ့ဆေးဆရာဝန်များကောလိပ်မှ ကြေငြာချက်။ရွေးချယ်ထားသောခွဲစိတ်မှုခံယူနေသောလူနာများနှင့်လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့်လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများတွင်မခွဲစိတ်မီ သို့မဟုတ် အစာရှောင်ခြင်းလမ်းညွှန်ချက်များ
Marimuhu K၊ Varadhan KK၊ Ljungqvist O နှင့် Lobo DN။ ကြီးကြီးမားမားအဖွင့်အစာအိမ်နဲ့အူလမ်းကြောင်းခွဲစိတ်မှုခံယူနေတဲ့လူနာတွေအတွက် ရလဒ်အပေါ် ကိုယ်ခံအားထိန်းညှိပေးတဲ့ အာဟာရပေါင်းစပ်မှုအကျိုးသက်ရောက်မှုကို မက်တာ-ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း။ Ann Surg 2012; 255:1060-1068။
