အန္တရာယ်…အူကျွံမနေပါစေနဲ့။

အူကျွံခြင်းဆိုသည်မှာ အူလမ်းကြောင်းတွင် အပေါက်တစ်ခု သို့မဟုတ် အားနည်းသော ဝမ်းဗိုက်ကြွက်သားနံရံများမှတစ်ဆင့် အူများအတွင်း အဝင်အထွက် လျှောကျနိုင်ခြေရှိသည့် ရောဂါအခြေအနေတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဒါပေမယ့် အူကထွက်လာပြီး ပြန်မတွန်းနိုင်ရင်၊ အူကျွံခြင်းဟု ယူဆပါသည်။ မကုသဘဲထားပါက (Incarcerated Hernia) အူကျုံ့သွားကာ သွေးထောက်ပံ့မှုပြတ်တောက်ရန် အခွင့်အလမ်းရှိသည်။ ပြီးတော့ တခြားအန္တရာယ်ရှိတဲ့ နောက်ဆက်တွဲပြဿနာတွေကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါတယ်။ လျင်မြန်သော ရောဂါရှာဖွေခြင်းနှင့် ကုသမှုကို လက်လှမ်းမီခြင်း။ ပြီးတော့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို မှန်မှန်စောင့်ကြည့်တာဟာ ကျားမ မရွေး အသက်အရွယ်မရွေး လစ်လျူမရှုသင့်တဲ့ အရာပါ။

အူကျွံရောဂါကို သတိထားပါ။

Hernia သည် ဝမ်းဗိုက်အတွင်းရှိ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းအချို့၏ ရောဂါတစ်ခုဖြစ်သည်။ အဆီ (များသောအားဖြင့် ဝမ်းဗိုက်အတွင်း သို့မဟုတ် အူလမ်းကြောင်းရှိ အဆီများ) သည် အပေါက်မှတဆင့် ၎င်း၏ ရည်ရွယ်ထားသော အနေအထားမှ ရွေ့လျားသွားသည် သို့မဟုတ် ပျော့အိနေသော ဝမ်းဗိုက်နံရံကို တွန်းထုတ်ကာ ခွန်အားဆုံးရှုံးသွားပါသည်။ သို့မဟုတ် ခွဲစိတ်ဒဏ်ရာတဝိုက် ပေါ်လာတဲ့ အဖုတစ်ခုလို ပေါ်လာတတ်ပါတယ်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ဝမ်းဗိုက်တွင် အပေါက်ရှိသည်။ အူက အပေါက် ၃-၄ပေါက်လောက် လျှောထွက်နိုင်ပေမယ့် အူကျတဲ့နေရာက လူတစ်ဦးစီပေါ်မှာ မူတည်ပါတယ်။ အများစုမှာ ငယ်ရွယ်သူများတွင် အူကျွံခြင်းသည် ပေါင်ခြံဧရိယာတွင် ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် အမျိုးသမီးများသည် ပေါင်ခြံအောက် အူကျွံခြင်းကို ခံစားရနိုင်သည်။

အူကျအမျိုးအစား

Hernias သည် ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများ၏ တည်နေရာနှင့် ရောဂါဖြစ်စေသော အကြောင်းရင်းအလိုက် အမျိုးအစားများစွာ ခွဲခြားထားသည်။ ကုသမှုမှာ များသောအားဖြင့် ခွဲစိတ်မှု ပါဝင်တယ်။ အဖြစ်အများဆုံး အူကျွံခြင်း အမျိုးအစားများမှာ-

1. ပေါင်ခြံ/Inguinal Hernia (သို့) ပြင်းထန်ပါက scrotal hernia သည် အမျိုးသမီးများထက် အမျိုးသားများတွင် ပိုအဖြစ်များနိုင်ပါသည် ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အမျိုးသားများတွင် ဤအရာသည် ဝမ်းဗိုက်အတွင်းရှိခဲ့ဖူးသော ဝှေးစေ့အပေါက်ဖြစ်ပြီး တဖြည်းဖြည်း အောက်နှင့် အပြင်သို့ ရွေ့လျားသွားခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ဝမ်းဗိုက်နံရံသည် သဘာဝအတိုင်း တဖြည်းဖြည်း ပိတ်သွားမည်ဖြစ်သည်။ ဒါပေမယ့် တစ်ချို့လူတွေက လုံးဝပိတ်တယ်။ သို့မဟုတ် အူများအဆီပိုထွက်စေပြီး ပေါင်ခြံ သို့မဟုတ် ကပ်ပယ်အိတ်တွင် အဖုအထစ်များဖြစ်ပေါ်ခြင်း ဤအူကျွံခြင်းအမျိုးအစားသည် တွယ်နေသောအူကျွံခြင်းကဲ့သို့သော အန္တရာယ်ရှိသော နောက်ဆက်တွဲများကို ဖြစ်စေနိုင်ချေရှိသည်။
2. Umbilical Hernia (Umbilical Hernia) သည် ချက်လုပ်အူကျခြင်း (သို့) ငိုသောအခါတွင် ဖောင်းခြင်းဟုလည်း ခေါ်သည်။ မွေးကင်းစမှ ဖြစ်ပေါ်လာပြီး အသက် 2 နှစ်တွင် ပျောက်သွားတတ်သည်။
3. ဟေတီတယ်အူကျခြင်းသည် ဒိုင်ယာဖရမ် sphincter ဖြည်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ ယင်းကြောင့် အစာအိမ် သို့မဟုတ် အစာပြွန်၏ အစိတ်အပိုင်းသည် diaphragm ရှိ အပေါက်မှတဆင့် ရင်ဘတ်ပေါက်ထဲသို့ ရွေ့သွားစေသည်။ အများစုမှာ GERD ၏လက္ခဏာများရှိသည်။
4. ပေါင်ခြံအောက် အူကျနာ (Femoral Hernia) သည် အမျိုးသမီးများတွင် အများအားဖြင့် ဖြစ်ပွားသည်။
5. တင်ပါးဆုံတွင်းရှိ Hernia (Obturator Hernia) သည် အမျိုးသမီးများတွင် အများအားဖြင့် ဖြစ်ပွားသည်။
6. Incisional Hernia ကို ဝမ်းဗိုက်ခွဲစိတ်မှု မလုပ်ဖူးသူများတွင် တွေ့ရပါသည်။ အကြောင်းမှာ ကြွက်သားများနှင့် fascia များသည် ပျော့ပျောင်းနေသောကြောင့် ခွဲစိတ်ဒဏ်ရာတစ်ဝိုက်တွင် အူများစူလာအဖြစ်သို့ ရွေ့လျားသွားခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။

အူကျွံစေသောအချက်များ

အူကျွံခြင်းအတွက် ဖြစ်နိုင်ခြေအချက်များမှာ-

• အိုမင်းခြင်း။
• မွေးရာပါ မူမမှန်ခြင်း။
• လေးလံသောအရာများကို မကြာခဏ ကြွပါ။
• နာတာရှည် ချောင်းဆိုးခြင်း။
• Emphysema သို့မဟုတ် နာတာရှည် လည်ချောင်းနာခြင်း။
• ဆီးကျိတ်ကြီးရောဂါ
• ဝမ်းချုပ်ခြင်း၊ ဝမ်းချုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ဆီးပုံမှန်သွားခြင်း။
• ဝမ်းဗိုက်ထဲမှာ အရည်တွေ အများကြီးထွက်နေတယ်။
• အဝလွန်ခြင်း သို့မဟုတ် အဝလွန်ခြင်း။
• ဆေးလိပ်အလွန်အကျွံသောက်ခြင်း။
• ကိုယ်ဝန်ဆောင်အမျိုးသမီး ရလဒ်အနေဖြင့် ဝမ်းဗိုက်အတွင်း ဖိအားသည် ပုံမှန်ထက် ပိုတိုးလာသည်။

အူကျစေတယ်။

အူကျွံခြင်းအများစုသည် ရောဂါလက္ခဏာမပြပါ။ ဒါပေမယ့် အချိန်အကြာကြီး ကြာသွားရင်တော့ တစ်ခုခု ထွက်လာတာ ဒါမှမဟုတ် ထိခိုက်တဲ့ ဧရိယာမှာ နာကျင်နေသလိုမျိုး ဆက်တိုက် နာကျင်လာနိုင်ပါတယ်။ ဤအဖုသည် မကြာခဏ ချော်ထွက်ကာ လဲလျောင်းသောအခါ ပျောက်သွားတတ်သည်။ ဤလက္ခဏာများရှိသော လူနာများသည် အကျိတ်နှင့် lymph node ရောင်ရမ်းခြင်းကဲ့သို့သော အခြားရောဂါများနှင့် ခွဲခြားသိရှိနိုင်ရန် အထူးကုဆရာဝန်ထံ ပြသသင့်သည်။ Testicular cyst သို့မဟုတ် testicular torsion သို့မဟုတ် သရက်သီးကျောက်တည်ခြင်း စသည်တို့ဖြစ်သည်။ အချို့ကိစ္စများတွင်၊ အဖုမရှင်းလင်းသည့်ကိစ္စများတွင် အာထရာဆောင်းစစ်ဆေးမှုကဲ့သို့သော အခြားသော အထူးကိရိယာများဖြင့် စစ်ဆေးရန် လိုအပ်နိုင်သည်။ သို့သော် ကုသမှုသည် အူကျခြင်း၏ အမျိုးအစားနှင့် ရောဂါလက္ခဏာများပေါ်တွင် မူတည်ပါသည်။ အူကျလာရင် အရွယ်အစား ကြီးလာတယ်။ သို့မဟုတ် အူကျွံခြင်းကို မူလအနေအထားသို့ ပြန်မတွန်းနိုင်ဘဲ ဝမ်းဗိုက်နာကျင်ခြင်းကို နေရာတွင် မထားခဲ့သင့်ပါ။ ကုသမှုကို အမြန်ဆုံးခံယူသင့်သည်။ ရှုပ်ထွေးမှုတွေ မဖြစ်အောင်၊

့

အူကျွံခြင်းကို ကုသခြင်း။

အူကျွံခြင်းကို ကုသရာတွင် နှစ်မျိုးရှိသည်။

1. ဝမ်းဗိုက်အူဖွင့်ခွဲစိတ်ခြင်း။ (ရိုးရာ) ဝမ်းဗိုက်အပြင်ဘက်တွင် ကွက်ကွက်ခင်းထားပါ။ မေ့ဆေးပေးခြင်းဖြင့် လုပ်ဆောင်နိုင်ခြင်း၏ အားသာချက်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် မေ့ဆေး သို့မဟုတ် နောက်ကျောပိတ်ဆို့ခြင်း မပြုလုပ်နိုင်သော နာတာရှည်ရောဂါဝေဒနာရှင်များအတွက် သင့်လျော်ပါသည်။
2. Minimally Invasive Surgery (MIS) သည် ဝမ်းဗိုက်နံရံရှိ အပေါက်ငယ် (၃) ပေါက်ကို ဖောက်ပြီး အူများကို မူလအနေအထားသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိစေပါသည်။ အူကျွံခြင်းကို ဖြစ်စေသော အားနည်းသော ကြွက်သားများကို အားကောင်းစေသည်။ ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် 10 x 15 စင်တီမီတာရှည်သော (ကြီးသော) ပေါင်းစပ်ထားသော သတ္တုပြားတစ်ချပ်ဖြင့်၊ laparoscopic ခွဲစိတ်မှုသည် ပေါင်ခြံဧရိယာရှိ အခြားအူကျခြင်းကိုလည်း ကာကွယ်နိုင်သည်။ ထို့အပြင်၊ ဝမ်းဗိုက်အတွင်းမှ ကွက်ကွက်စာရွက်ကို ပိတ်ခြင်းဖြင့် အူကျွံခြင်းဖြစ်နှုန်းကို လျှော့ချနိုင်သည်။ ယေဘူယျအားဖြင့် ခွဲစိတ်ပြီးနောက် ဒဏ်ရာများသည် သေးငယ်ပြီး ခွဲစိတ်ပြီးသည့်နောက် နာကျင်မှုသည် 45-60 မိနစ်ခန့် ကြာသည်။ လူနာများသည် သက်သာလာပြီးနောက် အိမ်သို့ အမြန်ပြန်နိုင်သည်။

အူကျွံခြင်း။

အူကျကွဲခြင်း၊ ခေါက်ခြင်း သို့မဟုတ် လှည့်ပတ်ခြင်းနှင့် ကပ်နေသောကိစ္စများတွင်၊ နေရာကို ပြန်မတွန်းနိုင်ရင် အူကျွံနေပြီလို့ ဆိုလိုပါတယ်။ (Incarcerated Hernia ) သည် အူလမ်းကြောင်းပိတ်ဆို့ခြင်း (Intestinal Obstruction) ကို ၆ နာရီထက်ပို၍ မကုသဘဲထားလျှင် အူလမ်းကြောင်းတွင် ကပ်နေသော အစိတ်အပိုင်းများ ဖောင်းလာပြီး အချိန်ကြာမြင့်စွာ သွေးထောက်ပံ့မှု အားနည်းလာကာ အူလမ်းကြောင်း ဂရင်းဂရင်းကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ (Strangulated Hernia) ဖောက်ထွက်ခြင်း သို့မဟုတ် ပေါက်ပြဲနိုင်ခြေရှိသည်။ ရောဂါပိုးများသည် အစာအိမ်နှင့် သွေးကြောထဲသို့ ပျံ့နှံ့သွားပါသည်။ သွေးကြောထဲ ပိုးဝင်စေနိုင်ပါတယ်။ ဒီအဆင့်ကို ရောက်သွားရင်တော့ အသက်အန္တရာယ် ကြီးမားတဲ့ ကိစ္စလို့ ယူဆပါတယ်။

အူကျွံနေသော လူနာများကို ကုသရာတွင် အရေးကြီးသည့်အချက်မှာ ဆရာဝန်သည် အူကျွံနေသော အူကို မူလအနေအထားသို့ ပြန်ရွှေ့ရန် ကြိုးပမ်းပြီး နောက်တစ်ကြိမ် အူကျွံခြင်းဖြစ်နိုင်ချေကို လျှော့ချရန် ခွဲစိတ်မှု ပြုလုပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ အူကျွံခြင်းကို နဂိုအနေအထားသို့ အောင်အောင်မြင်မြင် ပြန်မတွန်းနိုင်လျှင် Gangrenous hernias ဖြစ်ပွားမှုကို လျှော့ချရန်အတွက် ဆရာဝန်များသည် အရေးပေါ် ခွဲစိတ်ကုသမှုများ ပြုလုပ်ပေးမည်ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းသည် အူ၏ ပုပ်နေသော အစိတ်အပိုင်းကို ဖြတ်တောက်ရန် လိုအပ်မည်ဖြစ်သည်။

inguinal hernia ကုသမှုအတွက် Laparoscopic ခွဲစိတ်မှု

Inguinal hernia ခွဲစိတ်မှုကို ဝမ်းဗိုက်နံရံတွင် ခွဲစိပ်ကြည့်ခြင်း peritoneal အမြှေးပါးကိုမထိခိုက်စေဘဲ (Laparoscopic Total Extraperitoneal Hernia Repair : TEP) ခွဲစိတ်မှုတွင် ကျွမ်းကျင်သော ခွဲစိတ်ဆရာဝန်အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ လိုအပ်ပါသည်။ အဆစ်တွေကို ဖယ်ထုတ်ဖို့ ခွဲစိတ်မှုတွေ လုပ်ရတာကြောင့်ပါ။ ၎င်းသည် သေးငယ်သော သွေးကြောများနှင့် အာရုံကြောများ အပါအဝင် အရေးကြီးသော အင်္ဂါများနှင့် နီးကပ်သည်။ ဒါပေမယ့် ဒီနေ့ခေတ် နည်းပညာနဲ့ 4K Ultra High Definition နည်းပညာပါရှိသော ကင်မရာကို အသုံးပြုထားသောကြောင့် ခွဲစိတ်ဆရာဝန်သည် ဝမ်းဗိုက်အတွင်းရှိ အင်္ဂါများ၊ သွေးကြောများနှင့် အာရုံကြောများကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်းမြင်နိုင်စေပါသည်။ ခွဲစိတ်ပြုပြင်မှုကို ပိုမိုတိကျရှင်းလင်းစေသည်။ ခွဲစိတ်ပြီးနောက် ရှုပ်ထွေးမှုများကို လျှော့ချပါ။ ခွဲစိတ်ထားသော ဒဏ်ရာသည် သေးငယ်သည်၊ နာကျင်မှု အနည်းငယ် ရှိပြီး သွေးဆုံးရှုံးမှု အနည်းငယ်သာ ရှိသည်။ လူနာများသည် ၎င်းတို့၏နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို လျင်မြန်စွာ ပြန်လည်ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။ အရေးအကြီးဆုံးကတော့၊ အန္တရာယ်ရှိတဲ့အချက်တွေကို ထိန်းချုပ်ဖို့ မမေ့ပါနဲ့။ ၎င်းသည် အူကျုံ့ခြင်းကို အတတ်နိုင်ဆုံး အကောင်းဆုံးနည်းဖြင့် ကာကွယ်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပုံမှန်မဟုတ်သော အဖုများထွက်သည့်အခါတိုင်း၊ သို့မဟုတ် နာကျင်ကိုက်ခဲခြင်း။ အူကျွံခြင်း၏ နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများ မဖြစ်ပွားမီ ရောဂါရှာဖွေရန် ဆရာဝန်နှင့် ပြသသင့်သည်။

့