သန်မာသော အမျိုးသမီးများသည် အသက်အရွယ်တိုင်းတွင် လျစ်လျူမရှုသင့်သော ရောဂါများကို ခံစားနေကြရသည်။

အမျိုးသမီးများ၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးကို ငယ်စဉ်ကတည်းက ပြုစုစောင့်ရှောက်ရန် အုတ်မြစ်ချပေးခြင်း မျိုးပွားသောအရွယ်၊ အရွယ်ရောက်ပြီးခြင်းနှင့် သွေးဆုံးခါနီးအသက်အရွယ် ရေရှည်မှာ ကျန်းမာရေးကောင်းစေရုံသာမကဘဲ။ သို့သော် ရောဂါမဖြစ်ပွားမီ ကြိုတင်ကာကွယ်ရန် အလားအလာကောင်းများ ရှိပါသေးသည်။ ထို့ကြောင့် အသက်အရွယ်တိုင်းတွင် ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှု အစီအစဉ်ကို အာရုံစိုက်သင့်သည်။

အမျိုးသမီးများ၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးကို ဂရုစိုက်ပါ။

အမျိုးသမီးများ၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုကို အောက်ပါအတိုင်း အသက်အရွယ်အလိုက် ခွဲခြားနိုင်သည်။

1. ကလေးဘဝ – မြှင်မဖော်မီအရွယ် ( ဓမ္မတာမလာမီအရွယ် )
   ဤအသက်အရွယ်တွင် သင့်ကျန်းမာရေးကို ဂရုစိုက်ခြင်းသည် ရေရှည်ကျန်းမာရေးအတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်ဖြစ်သည်။ ကောင်းစွာစတင်ပါက၊ သင်သည် အသက်အရွယ်အမျိုးမျိုးတွင် ကောင်းမွန်လာဖွယ်ရှိသည်။ ဤအသက်အရွယ်တွင် သူတို့သည် အဓိကအားဖြင့် မိဘများ၏ စောင့်ရှောက်မှုအောက်တွင် ရှိနေကြသည်။ ထိုင်းကလေးငယ်များ ဆရာဝန်၏ အကြံပြုချက်အတိုင်း ကာကွယ်ဆေးထိုးရန် အကြံပြုထားသည်။ အစားအသောက် ၅ မျိုးလုံးမှ အစားအစာကို စားပြီး သင့်လျော်သော လှုပ်ရှားမှုများကို ရွေးချယ်ပါ။ လေ့ကျင့်ခန်း မှန်မှန်လုပ်ပါ။ သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာကို ကာကွယ်ဖို့ HPV ကာကွယ်ဆေး ထိုးထားသင့်ပါတယ်။ ထိရောက်သော ကိုယ်ခံစွမ်းအားကို တည်ဆောက်ရန် အသက် ၉ နှစ်မှ စတင်၍ ထိုးနိုင်ပါသည်။
2. မျိုးပွားခြင်းအသက် ( ဓမ္မတာလာချိန် )
   ဓမ္မတာစတင်လာသောအခါတွင် သင်သည် အမျိုးသမီးတစ်ဦးဖြစ်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။ သားဥအိမ်သည် အပြည့်အဝအလုပ်လုပ်သည်။ ဤအသက်အရွယ်ကာလတွင် အသက် ၁၅ နှစ်မှ ၅၀ နှစ်အထိ ကာလကြာမြင့်မည်ဖြစ်ပြီး၊
   • မျိုးပွားမှုအစောပိုင်းအသက် ( အသက် 20 မှ 30 နှစ် )၊
     အမျိုးသမီးများ တက်ကြွလာမည်။ တောက်ပသောအသားအရေ ဤအရွယ်သည် ဇီဝြဖစ်ပျက်မှု ကောင်းစွာ အလုပ်လုပ်သော ခေတ်ဖြစ်သည်။ အစွမ်းကုန် လေ့ကျင့်ပါ။ အဆီနှင့် ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ် မြင့်မားသော အစားအစာ ၅ မျိုးလုံးမှ အစားအစာကို စားသုံးရန် အကြံပြုထားသည်။ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတိုင်း၏ ကြီးထွားမှုနှင့် လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို ထိန်းချုပ်ပေးသည့် ကြီးထွားဟော်မုန်းကို ထုတ်လွှတ်ရန် လုံလောက်သော အိပ်စက်ပါ။ ညဘက်တွင် သုက်လွှတ်ခြင်းဖြင့် နုပျိုမှုကို ထိန်းသိမ်းပေးပြီး အိုမင်းရင့်ရော်မှုကို နှောင့်နှေးစေပါသည်။ ကလေးမွေးဖို့ သင့်တော်တဲ့ ကာလလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ကလေးမွေးပြီးရင် မြန်မြန်ပြန်ကောင်းလာနိုင်ပါတယ်။ သို့သော် ရာသီလာစဉ် နာကျင်ကိုက်ခဲမှုပြဿနာများရှိနေသူအချို့တွင် စေ့စေ့စပ်စပ်ကိုယ်ကာယစစ်ဆေးမှုအတွက် သားဖွားမီးယပ် အထူးကု ဆရာဝန်နှင့် ပြသရန် အကြံပြုထားသည်။ လိင်ဆက်ဆံဖူးသူများအနေဖြင့် အတွင်းပိုင်းစစ်ဆေးမှုနှင့် သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာစစ်ဆေးခြင်းကို ခံယူရန် အကြံပြုထားသည်။ ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း ပုံမှန်လုပ်ပါ။
   • နောက်ပိုင်း မျိုးပွားခြင်း ( အသက် 30 နှင့် အထက် )၊
     ဒီကာလအတွင်းမှာ အမျိုးသမီးတွေဟာ သူတို့ရဲ့ မျက်နှာပေါ်မှာ အရေးအကြောင်းတွေ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာပါတယ်။ ဇီဝဖြစ်စဉ်စနစ် ကျဆင်းလာသည်။ ထို့ကြောင့် အစာစားရာတွင် သတိထားသင့်သည်။ သွေးတွင်း ကိုလက်စထရော မြင့်မားခြင်းကဲ့သို့သော နာတာရှည်ရောဂါများကို အန္တရာယ်ဖြစ်စေသောကြောင့် သကြား၊ ဆားနှင့် အဆီများသော အစားအစာများကို လျှော့ချပါ။ သွေးတိုး၊ ဆီးချို၊ နှလုံးရောဂါနှင့် လေဖြတ်ခြင်း။ လုံလောက်အောင် အိပ်သင့်တယ်။ အရိုးအဆစ်ရောင်ခြင်းကို ကာကွယ်ရန် အလွန်အမင်း ပြင်းပြင်းထန်ထန် မလုပ်ဘဲ မျှတအောင် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပါ။ အရေးကြီးတာက နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးပြီး ခန္ဓာကိုယ်မှာ ဖြစ်ပေါ်တတ်တဲ့ မူမမှန်မှုတွေကို စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးသင့်ပါတယ်။ မူမမှန်တာတွေ့ရင် ဆရာဝန်နဲ့ ချက်ချင်းတိုင်ပင်သင့်ပါတယ်။
3. Premenopausal age – သွေးဆုံးခြင်း ( အသက် 40 နှင့်အထက် )
   သွေးဆုံးခါနီးအရွယ်မှ အမျိုးသမီးများသည် သွေးဆုံးချိန် သို့မဟုတ် သွေးဆုံးချိန်အထိ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ယိုယွင်းမှု စတင်ခံစားရသည်။ ငယ်ရွယ်စဉ်ကတည်းက ကိုယ့်ကိုယ်ကို ကောင်းကောင်းဂရုစိုက်ရင် ယိုယွင်းပျက်စီးမှုကို နှေးကွေးစေပါလိမ့်မယ်။ ဤအသက်အရွယ်တွင်၊ နှစ်စဉ်ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးရန်လိုအပ်သည်။ ပုံမှန် ကိုယ်တွင်းစစ်ဆေးမှုများအပါအဝင်၊ အရိုးများပါးလာပြီး အရိုးပွခြင်းသို့ရောက်ရှိနိုင်သောကြောင့် ကယ်လ်စီယမ်ပိုမိုဖြည့်တင်းပေးပါသည်။ အရေးကြီးသည်မှာ ဓမ္မတာမမှန်ခြင်း၊ စိတ်တိုခြင်း၊ အာရုံမခံနိုင်ခြင်း၊ စိတ်အပန်းပြေခြင်း၊ ပူလောင်ခြင်း နှင့် မိန်းမကိုယ်ခြောက်သွေ့ခြင်း အပါအဝင် သွေးမဆုံးမီ သတိပေးလက္ခဏာများကို ဂရုပြုသင့်သည်။ လိင်စိတ်ဆန္ဒ ဆုံးရှုံးခြင်း စသည်တို့နှင့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အပြောင်းအလဲများကို ရင်ဆိုင်ရန် ပြင်ဆင်ပါ။ ပုံမှန်မဟုတ်ပါက သားဖွား မီးယပ် ဆရာဝန်ထံ ချက်ချင်းပြသသင့်သည်။ 

အမျိုးသမီးကျန်းမာရေးကို ဂရုစိုက်ပါ။

စိတ်ကျန်းမာရေးကောင်းဖို့က စိတ်ဖိစီးလွန်းရင် ဒါမှမဟုတ် စိတ်ကမကောင်းရင် ခန္ဓာကိုယ်ကို ထိခိုက်စေနိုင်တာကြောင့် စိတ်ကျန်းမာရေးကောင်းဖို့က အရေးကြီးသလို စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးကိုလည်း ဂရုစိုက်ဖို့ အရေးကြီးတယ်။ ရိုးရှင်းသောနည်းပညာ

1. အကောင်းဘက်ကတွေးပါ။ အကောင်းမြင်ပါ။ အတားအဆီးများနှင့် ပြဿနာအားလုံးကို သင့်လျော်စွာ စီမံခန့်ခွဲရန် ကူညီပေးသည်။
2. နှိုင်းယှဉ်ခြင်းကို ရပ်လိုက်ပါ။ ဘာကြောင့်လဲ ဆိုတော့ လူတိုင်းမှာ မတူညီတဲ့ ဘဝတွေ ရှိတယ်။ လူတစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် ဘဝမှာ ပျော်ရွှင်မှုဆိုတာ မတူပါဘူး။ ထို့ကြောင့် မည်သူနှင့်မျှ မနှိုင်းယှဉ်သင့်ပါ။ သတိရှိရှိနဲ့ ဆိုရှယ်မီဒီယာကို သင့်လျော်စွာ အသုံးပြုပါ။ 
3. ရှင်းလင်းစွာပြောဆိုပါ။ ဒီခေတ်မှာ ဆက်သွယ်ရေးက အရေးကြီးတယ်။ အိမ်မှာရှိတဲ့ လူတွေနဲ့ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ အိမ်အပြင်မှာပဲဖြစ်ဖြစ် အထူးသဖြင့် မိသားစုအတွင်း ဆက်ဆံရေးသည် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ ဂရုတစိုက်ပြောသင့်တယ်။ မေ့မပစ်ပါနဲ့။ ကိုယ့်ဘာသာကိုယ် မတွေးပါနဲ့။ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် နားလည်မှုရှိဖို့ နှလုံးသားကိုဖွင့်ပါ။
4. နားထောင်ရန် အသင့်ရှိသော သူငယ်ချင်းကောင်းများ ရှိသည်။ မိသားစုဝင်တွေကို မပြောပြနိုင်တဲ့ ပြဿနာတချို့ရှိပါတယ်။ လျှို့ဝှက်ချက်တွေကို မဝေမျှတတ်တဲ့ ယုံကြည်စိတ်ချရတဲ့ သူငယ်ချင်းကောင်းတွေ ရှိရမယ်။ နားထောင်ဖို့ အမြဲအသင့်ပါပဲ။ သင့်စိတ်ကျန်းမာရေးကို တိုးတက်ကောင်းမွန်အောင် ကူညီပေးနိုင်ပါတယ်။
5. သင်နှစ်သက်သော ဝါသနာဖြင့် အနားယူပါ။ တစ်နေ့တာမှာ သင်နှစ်သက်တဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေအတွက် အချိန်ကို ခွဲဝေပေးသင့်ပါတယ်။ တစ်နေ့တာလုံး ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုကို ပြေလျော့စေတယ်။ သို့သော် ၎င်းသည် အခြားသူများကို ဒုက္ခမပေးဘဲ တရားမဝင်သော လုပ်ဆောင်ချက်ဖြစ်ရမည်။ 

လျစ်လျူမရှုသင့်သော အမျိုးသမီးများ၏ ရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေ လက္ခဏာများ

အောက်ဖော်ပြပါ လက္ခဏာများ ရှိပါက သားဖွားမီးယပ် အထူးကု ဆရာဝန်နှင့် ပြသပြီး ချက်ချင်း စစ်ဆေးသင့်ပါသည်။

• ဝမ်းဗိုက်အောက်ပိုင်း နာကျင်ခြင်းသည် သည်း မခံနိုင်သောကြောင့် သား ဖွားမီးယပ် အထူးကုဆရာဝန်ထံ အမျိုးသမီးများ လာရောက်ပြသသည့် ပထမဆုံး အရေးကြီးသော လက္ခဏာဖြစ်သည်။ ဤသည်ကို အဓိကအားဖြင့် ဝမ်းဗိုက်အောက်ပိုင်း နာကျင်မှု၏ သဘောသဘာဝအားဖြင့် ဆုံးဖြတ်သည်။ ရောဂါရှာဖွေရေးဆီသို့ဦးတည်
• ပုံမှန်မဟုတ်သောပြင်းထန်ရာသီနာကျင်မှု နာကျင်မှုက လတိုင်း ပိုဆိုးလာတယ်။ ဆေးသောက်ပြီး မပျောက်ပါက ဆေးထပ်သောက်ရန် သို့မဟုတ် ဆေးထိုးရပါမည်။ နာကျင်တာက အရမ်းနာကျင်တယ်။ နေ့စဉ်ဘဝတွင် အမျိုးမျိုးသော လှုပ်ရှားမှုများကို မလုပ်နိုင်ပါ။
• ရာသီလာချိန်က ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ လေးလံနေတယ်။ ရာသီလာချိန်က တစ်လကို အကြိမ်အရေအတွက် မတူပေမယ့် သန့်စင်ဆေး ၂ လုံးကနေ ၃ ပတ်အထိ တစ်နေ့ကို သန့်စင်ဆေး ၇ ဘူးကနေ ၈ ချပ်အထိ လိမ်းပေးပါ။ ဒါပေမယ့် အရမ်းများလာပြီး အချိန်မှန်မလာဘူးဆိုရင်တော့ သားဖွားမီးယပ် ဆရာဝန်နဲ့ ချက်ချင်းပြသသင့်ပါတယ်။
• ညဘက် ၂ ကြိမ်ထက်ပို၍ ဆီးသွားခြင်း ကြောင့် မကြာခဏ ဆီးသွားခြင်းသည် သားအိမ်အကျိတ်ကဲ့သို့သော ရောဂါအချို့ကို ညွှန်ပြနိုင်သည်။ ဆီးအိမ် ကဲ့သို့သော သားအိမ်ဘေးရှိ အင်္ဂါများတွင် အကျိတ်အဖုများ ရှိနေနိုင်သည်။ မကြာခဏ ဆီးသွားခြင်းကို ဖြစ်စေသည်။

အမျိုးသမီးများ သတိမမူသင့်သော ရောဂါများ

ဝမ်းဗိုက်အောက်ပိုင်းနာကျင်မှု ပုံမှန်မဟုတ်သောပြင်းထန်ရာသီနာကျင်မှု ပုံမှန်မဟုတ်သော ရာသီလာချိန်နှင့် မကြာခဏ ဆီးသွားခြင်းသည် အမျိုးသမီးများတွင် အဖြစ်များသည့် ရောဂါအမျိုးမျိုးကို ဖြစ်စေနိုင်သည် –

• သားအိမ်ကြွက်သားအကျိတ် (Leiomyoma သို့မဟုတ် fibromyoma သို့မဟုတ် fibroid သို့မဟုတ် myoma uteri) သည် သားအိမ်ကြွက်သားအတွင်း ချောမွေ့သော ကြွက်သားဆဲလ်များ ကြီးထွားလာခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အကျိတ်ဖြစ်သည်။ အမျိုးသမီး 10 ယောက် တွင် အမျိုးသမီး 6 ယောက်တွင် တွေ့ရတတ်ပါသည်။ ရောဂါလက္ခဏာများသည် သားအိမ်အတွင်းရှိ အဖုတည်နေရာပေါ် မူတည်ပါသည်။ 
• သားအိမ်ကြွက်သားများတွင် အကျိတ်များ အကျိတ်သည် သားအိမ်တွင်းသို့ ပေါက်သွားခြင်း သို့မဟုတ် သားအိမ် အတွင်းမှ ထွက်လာသော အလုံးအခဲများ ပေါက်သွားနိုင်သည်။ ကြီးထွားမှုသည် တဖြည်းဖြည်း ကြီးထွားလာမည် သို့မဟုတ် အရွယ်အစား တူညီနေနိုင်သည်။ အဖြစ်များသော လက္ခဏာများမှာ ရာသီအောင့်ခြင်း၊ ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ လေးလံခြင်းနှင့် ဖိအားကြောင့် မကြာခဏ ဆီးသွားခြင်း ဖြစ်သည်။ အနီးနားရှိ ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများမှ သားအိမ်အကျိတ်များ ကင်ဆာအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲနိုင် သည့် အခွင့်အလမ်းသည် အလွန်နည်းပါးပြီး၊ 1% အောက်သာ ရှိသောကြောင့် ရောဂါလက္ခဏာများ မပြပါက ခွဲစိတ်ရန် မလိုအပ်ပါ။ အတူနေထိုင်နိုင်သည်။ ဒါပေမယ့် နှစ်တိုင်း ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးမှု ခံယူရမယ်။ ကြီးထွားမြန်ခြင်း ရှိ၊ မရှိ စစ်ဆေးရန် အာထရာဆောင်းရိုက်ရန် လာပါ။ သာမာန်အားဖြင့် ကင်ဆာမဟုတ်သော အကျိတ်များသည် တဖြည်းဖြည်း ကြီးထွားလာသည်။ ထို့ထက် ပိုကြီးလာပါက ခွဲစိတ်မှု လိုအပ်နိုင်သည်။
• Endometriosis (Endometriosis) ၎င်းသည် သားအိမ်အတွင်း နံရံ သို့မဟုတ် သားအိမ်ကြွက်သားအတွင်းသို့ ထည့်သွင်းခြင်းကဲ့သို့သော endometrium အပြင်ဘက်တွင် ကြီးထွားလာသောအခါဖြစ်သည်။ သို့မဟုတ် အမျိုးမျိုးသော ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများတွင် ပေါက်ရောက်ပြီး ထိုတစ်ရှူးများတွင် သွေးထွက် စေသည် ။ ဓမ္မတာလာနေစဉ် ဒါက ဧရိယာကို ပိတ်ဆို့ပြီး ရောင်ရမ်းစေပါတယ်။ သားအိမ်က ပိုကျုံ့သွားတယ်။ ၎င်းသည် ရာသီအောင့်ခြင်းကို ဖြစ်စေပြီး သားအိမ်သည် ဝိုင်းပြီး ကျယ်လာသည်။ ဤတစ်ရှူးသည် သားဥအိမ်အတွင်း ပေါက်ပါက ချောကလက်အရည်ကြည်များ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ ရာသီလာချိန်ကိုက်ခဲခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ သို့မဟုတ် ရလဒ်အဖြစ် မျိုးမပွားနိုင်ခြင်း ဤအခြေအနေကို အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးများဖြင့် ကုသနိုင်ပါသည်။  ဟော်မုန်းကုထုံး သို့မဟုတ် ခွဲစိတ်မှု
• သားအိမ်အရည်အိတ် သားဥအိမ်အတွင်းပိုင်း (Ovarian – Cysts) နှင့် အမွှေးများ၊ သွားများနှင့် သွားများရှိသည့် အရေပြားတစ်သျှူးများမှ ထွက်လာသော အမျိုးအစား (၂) မျိုးရှိပြီး dermoid cysts ဟုခေါ်သော ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း၌ ရှိနေပါက ၊ ရလဒ်အနေဖြင့် သားအိမ်ကွဲခြင်းမှ ပြင်းထန်သော ဝမ်းဗိုက်နာသည် သား ဖွားမီးယပ်အထူးကု ဆရာဝန်နှင့် ပြသရန် လိုအပ်ပါသည်။တွေ့ရှိသည့် cyst အမျိုးအစားပေါ် မူတည်၍ ရောဂါလက္ခဏာများမှာ အနည်းနှင့်အများ ပြင်းထန်မည်ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် သား ဖွားမီးယပ် အထူးကု ဆရာဝန်နှင့် သေချာစွာ စစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်ရပါမည်။ စိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းတာက ကင်ဆာဖြစ်စေတဲ့ ကင်ဆာမဟုတ်တဲ့ အမျိုးအစား နှစ်မျိုးလုံးရှိပါတယ်။ ထို့ကြောင့် ဆရာဝန်နှင့် အမြန်ဆုံးပြသသင့်သည်။

အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အမျိုးသမီးများ၏ ကျန်းမာရေးကို ရှေးဦးစွာကတည်းက ဂရုစိုက်သင့်ပြီး အထူးသဖြင့် သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာ ကာကွယ်ဆေးကို ငယ်စဉ်ကတည်းက ထိုးနှံပေးခြင်းဖြင့် ရောဂါပြင်းထန်မှုကို လျော့ချကာ လျစ်လျူမရှုဘဲ ထိရောက်စွာ ကာကွယ်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ စာမေးပွဲ ရောဂါ၏အစောပိုင်းအဆင့်မှရောဂါရှာဖွေမှုကိုစောင့်ကြည့်ရန်နှင့်လက်ခံရန်။