.jpg)
ရင်ဘတ်တွင် ပူလောင်သော ခံစားမှုမျိုး ခံစားရသောအခါတွင် အစာအိမ်နှင့် အစာမျိုပြွန် reflux ရောဂါ (GERD) ၏ လက္ခဏာများကို မကြာခဏ တွေးတောလေ့ ရှိကြသော်လည်း အမှန်တကယ်တွင် အလားတူ လက္ခဏာများ ရှိသည့် အခြားရောဂါ တစ်မျိုးမှာ မကြာခဏ တွဲတွေ့ရသော်လည်း Diaphragmatic hernia ဖြစ်သည် အထူးသဖြင့် အဝလွန်ခြင်း၊ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း နှင့် အသက်အရွယ်ကြီးရင့်ခြင်း ပြဿနာရှိသူများ။ သို့မဟုတ် ပျောက်ကင်းအောင် မကုသနိုင်သော အက်ဆစ်ပြန်တက်ရောဂါ ရှိသည်။ အမြန်မကုသပါက ရောဂါလက္ခဏာများ ပိုမိုပြင်းထန်လာနိုင်သည်။ Gastric Volvulus က အသက်အန္တရာယ်ရှိနိုင်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် ထိုသို့သော လက္ခဏာများ ရှိသောအခါ၊ ရောဂါရှာဖွေတွေ့ရှိရန် ဆရာဝန်နှင့် အမြန်ပြသခြင်းသည် အူကျွံခြင်းကို အချိန်မီဖြေရှင်းရန် အရေးကြီးပါသည်။
Hiatal Hernia (Hiatal Hernia) အကြောင်း သိပါရစေ။
Diaphragm သည် ရင်ဘတ်နှင့် ဝမ်းဗိုက်အတွင်းရှိ အင်္ဂါများကို ပိုင်းခြားပေးသည့် အင်္ဂါဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အစာချေဖျက်ရန်အတွက် ရင်ဘတ်မှ အစာအိမ်သို့ ဖြတ်သန်းရန်အတွက် အစာပြွန်သေးငယ်သော အပေါက်တစ်ခုရှိသည်။ ထို့အပြင်၊ ရင်ဘတ်ရှိ အစာပြွန်အတွင်းသို့ အစာအိမ်မှ အက်ဆစ်များ ပြန်မစီးဆင်းစေရန် ဒိုင်ယာဖရမ်တွင် တာဝန်လည်း ရှိပါသည်။ hiatal hernia သည် နေရာပိုကျယ်လာနိုင်သည့် အခြေအနေတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အစာအိမ်အပေါ်ပိုင်းကဲ့သို့သော ဝမ်းဗိုက်အင်္ဂါများကို diaphragm ကွာဟမှုမှတစ်ဆင့် ရင်ဘတ်အထိ ရွေ့လျားစေသည်။ ၎င်းသည် diaphragmatic hernia ဖြစ်သောအခါ၊ ၎င်းသည် အက်ဆစ်ပြန်တက်ခြင်းမှ ရင်ပူခြင်းကို ဖြစ်စေသည်။ ရင်ဘတ်သို့ ရောက်သွားသော အင်္ဂါများ ပြတ်တောက်သွားကာ ပိတ်ဆို့သွားကာ ပုပ်သွားကာ ကွဲသွားသည့်အထိ ပြင်းထန်နိုင်သည်။
့
hiatal hernia ၏အန္တရာယ်အချက်များ
အူကျွံခြင်း၏ အကြောင်းရင်းကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မသိရပေ။ သို့သော် hiatal အူကျွံခြင်းကို ဖြစ်စေသော အန္တရာယ်ဖြစ်စေသော အကြောင်းရင်းများတွင် ဝမ်းဗိုက်အတွင်း ဖိအားများ တိုးလာစေသည့် အခြေအနေများ သို့မဟုတ် sphincter အားနည်းသွားသည့် အခြေအနေများ အပါအဝင်၊
- မတော်တဆမှုလိုမျိုး ဒိုင်ယာဖရမ်ကို ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခြင်း။
- ကိုယ်ဝန်
- အဝလွန်ခြင်း၊ အဝလွန်ခြင်း။ အူကျွံခြင်းကို သာမန်လူများထက် ၂ ဆပိုများသည်။
- ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း။
- နာတာရှည် ချောင်းဆိုးခြင်း။
- ဝမ်းသွားစဉ် တွန်းခြင်း။
- အသက် 50 နှစ်နှင့်အထက် ချို့ယွင်းချက်ကြောင့်ဖြစ်သည်။
hiatal hernia ၏ရောဂါလက္ခဏာများ
Diaphragmatic hernia ၏အစောပိုင်းလက္ခဏာများ ရောဂါလက္ခဏာမပြနိုင်ပါ။ သို့မဟုတ် ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုမှ တွေ့ရှိနိုင်သည်။ ခန္ဓာကိုယ်ကို ထိခိုက်စေတဲ့ လက္ခဏာတွေ မပြဘူးဆိုရင် သင့်ဆရာဝန်၏ညွှန်ကြားချက်ကို အနီးကပ်လိုက်နာသင့်သည်။ လူနာအများစုသည် acid reflux လက္ခဏာများနှင့်အတူဆရာဝန်ထံလာကြသည်။ အဖြစ်များတဲ့ လက္ခဏာတွေဖြစ်ပါတယ်။- ရင်ဘတ်ထဲမှာ ပူလောင်တဲ့ခံစားမှု လက္ခဏာများသည် လဲလျောင်းခြင်း၊ ကွေးညွတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ငုံ့ခြင်းတွင် ပို၍ပြင်းထန်သည်။
- လည်ချောင်းတွင် ချဉ်သောလေချဉ်တက်ခြင်း။
- အစာစားပြီးနောက် မကြာခဏ ကြို့ထိုးခြင်း။
- လည်ချောင်းနာသည်
- ပန်းနာ
- နာတာရှည် ချောင်းဆိုးခြင်း။
- မျိုချရခက်ခြင်း။
- ရင်ဘတ်အောင့်တယ်။
diaphragmatic hernia ရှိမရှိ စစ်ဆေးပါ။
လူနာတွေမှာ အက်ဆစ်ပြန်တက်ခြင်းနဲ့ ဆင်တူတဲ့ လက္ခဏာတွေ ရှိတတ်ပါတယ်။ လူအတော်များများသည် အက်ဆစ်ပြန်တက်ခြင်းကို ကုသရန် ဆေးသောက်ကြပြီး ၎င်းတို့၏ ရောဂါလက္ခဏာများ မကောင်းမွန်ပါ။ နှင့် မကြာခဏ ကဲ့သို့သော စာမေးပွဲများ ထပ်မံ လိုအပ်သည်။- အစာအိမ်လမ်းကြောင်းမှန်ပြောင်းကြည့်ခြင်း (Endoscopy)
- အစာမျိုပြွန်၏ အနေအထားနှင့် လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို ကြည့်ရှုရန် X-ray (Upper GI Study)၊
- ကွန်ပြူတာဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်း (CT Abdominal Scan)
- အစာမျိုပြွန် sphincter (Esophageal Manometry) ကိုကြည့်ခြင်း
လည်ချောင်းနာခြင်းကို ကုသပါ။
အူကျရောဂါလက္ခဏာ ပျော့လာသောအခါ အစောပိုင်းအဆင့်တွင် hiatal hernia ကို ကုသပါ။ အက်ဆစ်ပြန်တက်ခြင်း၏ လက္ခဏာများကို ကုသနိုင်ပါသည်။ ဆေးဝါးသောက်သုံးခြင်းနှင့် အမူအကျင့်ပြောင်းလဲခြင်း အပါအဝင် အထူးကုဆရာဝန်တစ်ဦးမှ အနီးကပ်စောင့်ကြည့်ခြင်း ၊
1. အစရှိတဲ့ အမူအကျင့်တွေကို ပြောင်းလဲခြင်း ။
- 1.1 အစာစားခြင်း။
- သေးငယ်သော အစားအစာများကို မကြာခဏစားပြီး အစာမမျိုမီ သေချာစွာဝါးပါ။
- အိပ်ရာမဝင်ခင် ၂-၃ နာရီအလိုမှာ အစာချက်ခြင်းရှောင်ပါ။
- အရက်၊ ကဖင်း၊ စီးကရက်နှင့် ပီကေကို ရှောင်ပါ။
- အဆီများသော၊ အကြော်၊ အစပ်နှင့် ချဉ်သော အစားအစာများကို ရှောင်ပါ။
- အသားများ၊ အခွံမာသီးများ၊ ချောကလက်စသည်ဖြင့် အက်ဆစ်ပြန်တက်လွယ်စေသော အစားအစာများကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။
- 1.2 သင့်လျော်သောအကွာအဝေးအတွင်း သင့်ကိုယ်အလေးချိန်ကို ထိန်းချုပ်ပါ။
- 1.3 အိပ်စက်ခြင်းအပြုအမူ
- အိပ်ရာမဝင်မီ 2-3 နာရီခန့်အလိုတွင် အစာကို ပြီးအောင်စားပါ။
- သင့်ပခုံးကို မြင့်တင်ပြီး ဘယ်ဘက်စောင်းအိပ်ပါ။
2. အစာအိမ်နှင့် အစာမျိုပြွန်ဆိုင်ရာ sphincter စသည်တို့ကို လှုံ့ဆော်ပေးသော antacids ဆေးဝါးများ အပါအဝင် ဆေးဝါးများ သောက်သုံးခြင်း ၊
3. Hiatal hernia ခွဲစိတ်မှု အထက်ဖော်ပြပါ ကုသမှုသည် မကောင်းမွန်ပါက၊ သို့မဟုတ် ပြင်းထန်သော နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများ ဖြစ်ပေါ်ပြီး ထိန်းချုပ်မရနိုင်ပါ။ ခွဲစိတ်ကုသမှုခံယူရန် လိုအပ်ပါသည်။ အရင်တုန်းကတော့ ဆရာဝန်ဖြစ်ပါ့မလား ဝမ်းဗိုက်ဖွင့်ခွဲစိတ်ခြင်း။ ဤနည်းဖြင့် လူနာသည် ဝမ်းဗိုက်အလယ်တွင် ရှည်လျားသောဒဏ်ရာရှိမည်ဖြစ်ပြီး ခွဲစိတ်ပြီးနောက် ဒဏ်ရာသည် နာကျင်လာမည်ဖြစ်သည်။ ဒါပေမယ့် နည်းပညာတွေ တိုးတက်လာတာနဲ့အမျှ Minimally invasive surgery (MIS) ဟာ ခွဲစိတ်မှုမှာ ပါဝင်လာခဲ့ပါတယ်။ ဒိုင်ယာဖရမ်ရှိ နေရာကို ကျဉ်းသွားအောင် ပြုပြင်ပေးခြင်းဖြင့် အစာအိမ်အတွင်း အက်ဆစ်ပြန်တက်ခြင်းကို လျှော့ချပေးနိုင်ပါသည်။ (Fundoplication) ဤခွဲစိတ်နည်းဖြင့် ခွဲစိတ်ပြီးနောက် အမာရွတ်သည် သေးငယ်မည်ဖြစ်ပြီး 5 – 10 မီလီမီတာ ဖြစ်သောကြောင့် လူနာသည် နာကျင်မှုနည်းပါးပြီး မြန်မြန်ပြန်ကောင်းလာနိုင်သည်။ ကူးစက်မှုနှုန်းကို လျှော့ချပါ။ အူလမ်းကြောင်း ကျယ်သောကိစ္စများတွင်၊ ဆရာဝန်သည် အူကျုံ့သွားနိုင်သည့် ကြွက်သားများကို အားကောင်းစေရန် အထူးကွက်တစ်မျိုးကို အသုံးပြုမည်ဖြစ်သည်။ ဒါက အူကျုံ့ပြန်တဲ့နှုန်းကို လျှော့ချပေးပါတယ်။
Hital hernia အတွက် Laparoscopic ခွဲစိတ်မှု
Laparoscopic hiatal hernia ခွဲစိတ်မှုတွင် laparoscopic ခွဲစိတ်မှုတွင် ကျွမ်းကျင်သော ခွဲစိတ်ဆရာဝန်များ လိုအပ်ပါသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဤနေရာသည် ကြီးမားသောသွေးကြောများနှင့် သေးငယ်သောအာရုံကြောများအပါအဝင် အရေးကြီးသောအင်္ဂါများနှင့် နီးကပ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဒါပေမယ့် ဒီနေ့ခေတ် နည်းပညာနဲ့ 4K Ultra High Definition နည်းပညာ ပါရှိသော ကင်မရာကို အသုံးပြုထားသည့် ခွဲစိတ်ဆရာဝန်သည် ဝမ်းဗိုက်အတွင်းရှိ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ၊ သွေးကြောများနှင့် အာရုံကြောများကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်းမြင်နိုင်စေပါသည်။ ခွဲစိတ်ပြုပြင်မှုကို ပိုမိုတိကျရှင်းလင်းစေသည်။ ခွဲစိတ်ပြီးနောက် ရှုပ်ထွေးမှုများကို လျှော့ချပါ။ ခွဲစိတ်ထားသော ဒဏ်ရာသည် သေးငယ်သည်၊ နာကျင်မှု အနည်းငယ် ရှိပြီး သွေးဆုံးရှုံးမှု အနည်းငယ်သာ ရှိသည်။ လူနာများသည် ၎င်းတို့၏နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာများသို့ လျင်မြန်စွာ ပြန်သွားကြသည်။
အကြောင်းအရင်းအတိအကျမသိရသေးသော အူကျွံခြင်းရောဂါသည် လည်ချောင်းနာခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဒါပေမယ့် ဒီရောဂါရှိနေရင် အက်ဆစ်ပြန်တက်တာကြောင့် အစာပြွန်ကို ထိခိုက်နိုင်ပါတယ်။ အစာမျိုပြွန်အနာရှိမရှိ၊ အစာပြွန်ကျဉ်းခြင်း။ နာတာရှည် esophagitis အစာမျိုပြွန်ကင်ဆာကဲ့သို့ ပြင်းထန်နိုင်သည်။ အက်ဆစ်ပြန်တက်ခြင်း၏ လက္ခဏာများကို သတိပြုပါ။ အမျိုးမျိုးသော ပုံမှန်မဟုတ်သော လက္ခဏာများအပါအဝင် သင့်ကျန်းမာရေးကို အချိန်မီစစ်ဆေးပေးမည့် ကျွမ်းကျင်ဆရာဝန်နှင့် ချက်ချင်းပြသပါ။ အမြန်ကုသမှုခံယူပါ။ ကောင်းမွန်တဲ့ ဘဝနေထိုင်မှုပုံစံကို ပြန်လည်ရယူလိုက်ပါ။
ကိုးကား
1 Hiatal Hernia စီမံခန့်ခွဲမှုအတွက် လမ်းညွှန်ချက်များ
sages.org/publications/guidelines/guidelines-for-the-management-of-hiatal-hernia
2 GERD- Hiatal Hernia လွှမ်းမိုးမှု ဆေးခန်းတင်ပြချက်၊ အစာမျိုပြွန်လုပ်ဆောင်ချက်၊ Reflux ပရိုဖိုင်၊ နှင့် Mucosal ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှုဒီဂရီ။ Am Surg. 2018 ဇွန်လ 1;84(6):978-982။
3 အစာအိမ်နှင့် အစာမျိုပြွန် reflux ရောဂါလူနာများတွင် proximal oesophageal acid clearance တွင် hiatal hernia ၏ သက်ရောက်မှု။ Aliment Pharmacol Ther. ၂၀၀၆ မတ် ၁၅;၂၃(၆:၇၅၁-၇။
4 Esophageal hiatal hernia- အန္တရာယ်၊ ရောဂါရှာဖွေခြင်းနှင့် စီမံခန့်ခွဲမှု။ ကျွမ်းကျင်သူ Rev Gastroenterol Hepatol ။ 2018 ဧပြီလ; 12(4):319-329။
5 ခေတ်မီရောဂါရှာဖွေခြင်းနှင့် ကုသခြင်း hiatal hernias။ Langenbecks Arch Surg 2017 ဒီဇင်ဘာ;402(8):1145-1151။
