ဦးနှောက်၊ နှလုံး၊ ကင်ဆာ၊ ဘယ်အသက်အရွယ်မဆို ဂရုစိုက်ရပါမယ်။

ပုံမှန်ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုများသည် နောင်တွင်ဖြစ်ပွားနိုင်သည့်ရောဂါများဘေးမှ သင့်အား အေးချမ်းစေသည်။ ပုံမှန်မဟုတ်သော လက္ခဏာများမရှိသော ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုသည် ကျန်းမာရေးပြဿနာများကို စောစီးစွာသိရှိနိုင်စေရန် ကူညီပေးသောကြောင့် ကုသမှုခံယူနိုင်ခြေကို တိုးစေရုံသာမက ရောဂါ၏ပြင်းထန်မှုနှင့် နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများကို လျှော့ချပေးမည်ဖြစ်သည်။ ဒါပေမယ့်လည်း လူနေမှုဘဝကို မြှင့်တင်ပေးပါတယ်။

ဦးနှောက်…လေဖြတ်ခြင်းသည် အသက်အရွယ်မရွေး ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

Cerebrovascular disease သို့မဟုတ် Stroke သည် ဦးနှောက်သို့ သွေးစီးဆင်းမှု နည်းပါးခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ဦးနှောက်သွေးကြောပိတ်ခြင်း၊ ကျိုးခြင်း သို့မဟုတ် ပိတ်ဆို့ခြင်းတို့ကြောင့် အသက်အရွယ်မရွေး သတိထားသင့်သော ရောဂါတစ်ခုဖြစ်သည်။ သက်ကြီးရွယ်အိုများ၊ အလုပ်လုပ်ကိုင်နေသူများ သို့မဟုတ် ဆယ်ကျော်သက် နှစ်ဦးစလုံးတွင် ရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေ ကွဲပြားသည်။ ischemic လေဖြတ်ခြင်း၏အန္တရာယ်ကိုဆုံးဖြတ်ရန်ရောဂါရှာဖွေခြင်းကိုနည်းလမ်းများစွာဖြင့်လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။ ၎င်းတို့ထဲမှ တစ်ခုမှာ လည်ပင်းရှိ သွေးကြောများ ပိတ်ဆို့ခြင်း ရှိမရှိ စစ်ဆေးရန် အသုံးပြုသည့် Carotid Doppler Ultrasound ဖြစ်သည်။ jugular သွေးလွှတ်ကြောများတွင်သွေးစီးဆင်း ၎င်းသည် ဦးနှောက်ဆီသို့ အရေးကြီးသော သွေးကြောတစ်ခုဖြစ်သည်။ သွေးကြောနံရံများ၏ အရွယ်အစားနှင့် အထူကို သိရှိရန် ကြိမ်နှုန်းမြင့်လှိုင်းများကို အသုံးပြုခြင်း။ ဦးနှောက်သို့ လည်ပတ်သော သွေးကြောများ လည်ပတ်မှု ပါဝင်သည်။ လည်ပင်းသွေးကြောနံရံများ ထူလာခြင်းနှင့် လည်ပင်းသွေးကြောများ ကျဉ်းသွားခြင်းတွင် တွယ်ကပ်နေသော plaque များ ရှိနေကြောင်း တွေ့ရှိပါက၊ ဦးနှောက်သို့ သွေးထောက်ပံ့မှု မလုံလောက်ခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ချက်ခြင်းကုသရမယ်။ အကြောသေစေနိုင်လောက်အောင် ပြင်းထန်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။

ပိုမိုသိရှိလိုပါက Ischemic Stroke ကိုနှိပ်ပါ။

နှလုံး….သွေးကြောများ တင်းမာခြင်း။

Coronary Artery Calcium Scan (CAC) သည် သွေးကြောများ တင်းမာခြင်း၏ အထောက်အထားကို စစ်ဆေးသည် ။ (Atherosclerosis of Coronary Artery) သွေးလွှတ်ကြောများ တင်းမာခြင်းသည် အချိန်အတော်ကြာကြာ ဖြစ်ပွားနေသော သွေးလွှတ်ကြောများ ယိုယွင်းခြင်းနှင့် ပေါင်းစပ်ကာ နာတာရှည် ရောင်ရမ်းခြင်း၏ ရလဒ်ဖြစ်သည်။ ဆီးချိုရောဂါကြောင့် ဖြစ်ပွားခြင်းဖြစ်သည်။ သွေးတိုး သွေးအဆီများခြင်း၊ စီးကရက်၊ အဝလွန်ခြင်း သို့မဟုတ် မျိုးရိုးဗီဇများ နာတာရှည်ရောင်ရမ်းခြင်းကနေ သွေးကြောတွေ မာကျောစေတယ်။ နောက်ဆုံးအနေနဲ့ ကယ်လ်စီယမ်က သွေးကြောတွေကို ကပ်စေတယ်။ ၎င်းသည် သွေးကြောများ၏ ပျော့ပြောင်းမှုကို ဆုံးရှုံးစေသည်။ သွေးကြောများ ကျဉ်းမြောင်းခြင်း ပါဝင်သည်။ သွေးကြောများတစ်လျှောက်တွင် plaque များဖြစ်ပေါ်သည်အထိ atherosclerosis ကြီးထွားလာသည်။ လူနာတစ်ဦးတွင် atherosclerosis ရှိနေကြောင်း ညွှန်ပြသော Computerized Coronary Calcium Scan ပေးပို့ခြင်းဖြင့် အကဲဖြတ်နိုင်ပြီး နာတာရှည်လူနာများတွင်သာ ဖော်ပြနိုင်ပါသည်။ ဒါပေမယ့် ပြင်းထန်တဲ့ ရောဂါရှိသူတွေမှာ ပြောဖို့ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။ ဒဏ်ရာအသစ်ကြောင့်ပါ။

ပိုမိုသိရှိလိုပါက၊ သွေးကြောဆိုင်ရာသွေးလွှတ်ကြောလွှာကို စစ်ဆေးရန် Coronary Calcium Scan (CAC) ကို နှိပ်ပါ။

ရင်သားကင်ဆာ- စောစီးစွာသိလေ၊ ပျောက်ကင်းရန် အလားအလာ ပိုများလေဖြစ်သည်။

ရင်သားကင်ဆာ သည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ အမျိုးသမီးများ ကြောက်စရာကောင်းသော ရောဂါများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းသည် အမျိုးသမီးများတွင် အဖြစ်အများဆုံး ကင်ဆာဖြစ်သည်။ အဆုတ်ကင်ဆာပြီးရင် ဒုတိယသေဆုံးမှုနှုန်း အမြင့်ဆုံးဖြစ်ပါတယ်။ ရင်သားကင်ဆာကို တွေ့ရှိမှုအရှိန်ကြောင့် ကြောက်ရွံ့မှု လျော့နည်းလာသည်။ ထို့ကြောင့် ရင်သားကင်ဆာစစ်ဆေးမှုကို အလေးအနက်ထားရန် အရေးကြီးပါသည်။ မြန်မြန်ရှာလေ၊ ပိုကောင်းလေပါပဲ။ ရောဂါ၏ပြင်းထန်မှုနှင့် သေဆုံးနိုင်ခြေကို များများလျှော့ချနိုင်လေဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဒစ်ဂျစ်တယ် ဓါတ်မှန်ရိုက်စစ်ဆေးမှုသည် အရေးကြီးပါသည်။ ၎င်းသည် X-ray စက်နှင့်ဆင်တူသော အထူးဓာတ်ရောင်ခြည်စမ်းသပ်နည်းပညာကို အသုံးပြုထားသည်။ ဤသည်မှာ အစောပိုင်းအဆင့်တွင် ရင်သား မူမမှန်မှုများကို ရှာဖွေရန် အလွန်ထိရောက်သော နည်းလမ်းဖြစ်သည်။ စစ်ဆေးမှုသည် 5 မိနစ်မှ 10 မိနစ်ခန့် ကြာပါသည်။ စက်သည် ရင်သားအတွင်းပိုင်းရှိ တစ်ရှူးများကို ဖြန့်ထုတ်ရန်အတွက် 5 စက္ကန့်ခန့် ရင်သားကို ဖိပေးမည်ဖြစ်သည်။ ရလာတဲ့ပုံတွေက မြင့်မားတဲ့ Resolution ရှိပါလိမ့်မယ်။ ဒါက ဆရာဝန်ကို မှန်ကန်တဲ့ ရောဂါရှာဖွေမှုကို ပြုလုပ်နိုင်စေတယ်။ လူတစ်ဦးစီ၏ ရင်သားအရွယ်အစားပေါ်မူတည်၍ နာကျင်မှုအချို့ကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။

ပိုမိုသိရှိလိုပါက၊ နှိပ်ပါ – ရင်သားကင်ဆာ- စောလျင်စွာ သိရှိနိုင်လေ၊ ပျောက်ကင်းရန် အလားအလာ ပိုများလေဖြစ်သည်။

ကင်ဆာ…အသည်း၊ စိတ်မဆိုးပါနဲ့။

အသည်းကင်ဆာ သည် ကင်ဆာအားလုံးတွင် သေစေသော နံပါတ် ၁ အကြောင်းရင်းဖြစ်သည်။ အမျိုးသားများတွင် အဖြစ်များဆုံး နံပါတ် (၁) ကင်ဆာဖြစ်ပြီး အမျိုးသမီးများတွင် တတိယအဖြစ်အများဆုံး ကင်ဆာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။ထို့ကြောင့် ကိုယ်အလေးချိန်ကျခြင်း၊ ဝမ်းဗိုက်အောင့်ခြင်းနှင့် ဝမ်းဗိုက်တင်းခြင်းစသည့် သတိပေးလက္ခဏာများရှိပါက သေဆုံးနိုင်ခြေ 87% ရှိပါသည်။ အဲဒါကို သတိထားသင့်တယ်။ အသည်းကင်ဆာလည်း ကာကွယ်ဖို့ သတိထားပါ။ ဝမ်းဗိုက်အပေါ်ပိုင်းရှိ အင်္ဂါများကို အာထရာဆောင်းစစ်ဆေးခြင်း ( Ultrasound Upper Abdomen) တွင် မူမမှန်သော အင်္ဂါအမျိုးမျိုးကို ကနဦးကြည့်ရှုနိုင်သည့် အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ မူမမှန်ခြင်းအတွက် တိကျသောကုသမှုမခံယူမီ ဝမ်းဗိုက်အပေါ်ပိုင်းကို စစ်ဆေးနိုင်ပါသည်။

• အသည်း၊ သရက်ရွက်၊ ပန်ကရိယ၊ ကျောက်ကပ်။ ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါ အရွယ်အစား၊ အကျိတ်များ သို့မဟုတ် မွေးရာပါ မူမမှန်မှုများကို စစ်ဆေးပါ။ ရောင်ရမ်းခြင်း သို့မဟုတ် မတော်တဆဖြစ်သည့်အခါ အပြောင်းအလဲများ ပါဝင်သည်။
• သည်းခြေအိတ်၊ ဆီးလမ်းကြောင်း၊ သည်းခြေအိတ်ရှိ သည်းခြေကျောက်ရှိမရှိ စစ်ဆေးပါ။ သည်းခြေအိတ်၏ Polyps သို့မဟုတ် အကျိတ်များ သည်းခြေအိတ်ရောင်ခြင်း၊ စူးရှခြင်းနှင့် နာတာရှည် နှစ်မျိုးလုံးသည် အဝါရောင်မျက်လုံးများ၏ အကြောင်းရင်းကို ဆုံးဖြတ်သည်။ ဆီးလမ်းကြောင်း ပိတ်ဆို့ခြင်းကြောင့် အသားဝါခြင်း ဖြစ်ပါသလား။ ပိတ်ဆို့ခြင်းသည် ကျောက် သို့မဟုတ် အကျိတ်ကြောင့်ဖြစ်သည်။
• ဆီးလမ်းကြောင်းအတွင်း ကျောက်တည်ခြင်းရှိမရှိ စစ်ဆေးပါ။
• အသည်းခြောက်သောလူနာများတွင် ကဲ့သို့သော အသည်းသွေးကြောများကို စစ်ဆေးပါ။
• သွေးတိုးလူနာများကဲ့သို့သော ကျောက်ကပ်သွေးကြောများကို စစ်ဆေးပါ။
• ကျဉ်းခြင်း၊ ပိတ်ဆို့ခြင်း သို့မဟုတ် သွေးယိုခြင်းအတွက် ဝမ်းဗိုက်သွေးကြောကို စစ်ဆေးပါ။

ပိုမိုသိရှိလိုပါက အသည်းကင်ဆာမဖြစ်မီ သင်သိထားရမည့် သတိပေးလက္ခဏာများကို နှိပ်ပါ။