myasthenia gravis (MG) အတွက် endoscopic ခွဲစိတ်မှု

ကြွက်သားအားနည်းခြင်းသည် အဖြစ်များသော လက္ခဏာဖြစ်သည်။ အများစုသည် အလုပ်ကြိုးစားပြီးနောက် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်းကဲ့သို့သော ယာယီဖြစ်သည်။ လေ့ကျင့်ခန်းပြီးရင် အားနည်းခြင်း သို့မဟုတ် လက္ခဏာများ တဖြေးဖြေး တိုးလာပါက ပုံမှန်မဟုတ်သော ဝေဒနာကို ခံစားရသူများတွင် ဖြစ်သည်။ အာရုံကြောနှင့် ကြွက်သားရောဂါများနှင့် ဆက်စပ်နေတတ်သည်။ ကြွက်သားအားနည်းခြင်းကို ဖြစ်စေသော အဖြစ်များဆုံးရောဂါတစ်ခုမှာ Myasthenia Gravis သို့မဟုတ် အတိုကောက်အားဖြင့် MG ဖြစ်သည် ။

MG ရောဂါဆိုတာဘာလဲ။

MG (Myasthenia Gravis) သည် အာရုံကြောများ နှင့် ကြွက်သားများကြားတွင် ပုံမှန်မဟုတ်သော ပရိုတင်းများကို ဖန်တီးပေးသည့် ကိုယ်ခံအားစနစ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ရောဂါဖြစ်သည်။ neurotransmitter acetylcholine ဖြင့် အာရုံကြောတွန်းအားများ ပို့လွှတ်ခြင်းကို ဖြစ်စေသည်။ (Acetylcholine) ကို အပြည့်အဝမရနိုင်ပါ။ ရလဒ်အနေဖြင့် အားနည်းခြင်းဖြစ်ပေါ်ပါသည်။ဤရောဂါသည် လူ တစ်သိန်း လျှင် 3 ယောက်ခန့်တွင် ကလေးဘဝနှင့် သက်ကြီးပိုင်းများတွင် တွေ့ရပါသည်။ လူနာအများစုသည် ကလေးမွေးသည့်အရွယ် အမျိုးသမီးများနှင့် သက်ကြီးရွယ်အို အမျိုးသားများဖြစ်သည်။  လူနာတစ်ဦးစီတွင် မတူညီသော လက္ခဏာများနှင့် ပြင်းထန်မှုရှိသည်။ အပျော့စားကိစ္စများတွင် အများအားဖြင့် မျက်ခွံကြွက်သား သို့မဟုတ် မျက်လုံးလှုပ်ရှားမှုကို ထိန်းချုပ်သည်။ မျက်ခွံများ ညောင်းညာကာ အမြင်နှစ်ထပ်ရစေပါသည်။ စကားပြောကြွက်သားများ မူမမှန်ပါက နှာရည်ယိုခြင်း၊ အစာမျိုရခက်ခြင်း နှင့် အသက်ရှူရလွယ်ကူခြင်းတို့ ဖြစ်တတ်ပါသည်။ပြင်းထန်သောအခြေအနေများတွင် လက်နှင့်ခြေထောက်ရှိ ကြွက်သားများ အားနည်းခြင်း၊ မောပန်းလွယ်ခြင်း၊ အလွန်ပြင်းထန်ပါက ပိုက်ထည့်ထားရလျှင်ပင် အသက်ရှူစက် လိုအပ်ပါသည်။ ကြွက်သားအသုံးပြုမှု ပိုများလာကာ အနားယူပြီးနောက်တွင် အဆိုပါလက္ခဏာများ ပိုဆိုးလာတတ်သည်။

အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အထက်ဖော်ပြပါ လက္ခဏာများသည် ကြွက်သားရောင်ရမ်းခြင်းကဲ့သို့သော အခြားရောဂါများ၏ လက္ခဏာများ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ အာရုံကြောရောဂါ motor neuron ရောဂါ  ထို့ကြောင့် ဆရာဝန်များသည် အခြားသောရောဂါများကို ဖယ်ထုတ်ရန်နှင့် အာရုံကြောဇီဝကမ္မစမ်းသပ်မှုများကဲ့သို့သော MG ကို အတည်ပြုရန် နောက်ထပ်စစ်ဆေးမှုများပြုလုပ်ရပါမည်။ အာရုံကြောများကို ထပ်ခါတလဲလဲ လှုံ့ဆော်ရန် လျှပ်စစ်စီးကြောင်းများကို အသုံးပြု၍ ရောဂါဖြစ်စေသော ပရိုတင်းဓာတ်များ ( ပဋိပစ္စည်းများ ) ကိုရှာဖွေရန် သွေးဆွဲခြင်း၊ မျက်ခွံများယိုနေသော အခြေအနေများတွင် တစ်ခါတစ်ရံတွင် ရေခဲတုံးများကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ လူနာ၏ရောဂါလက္ခဏာများ ပိုမိုကောင်းမွန်လာမည် သို့မဟုတ် လိုအပ်သည့်အခြေအနေမျိုးတွင်၊ ရောဂါရှာဖွေရာတွင် အထောက်အကူဖြစ်စေရန် ဤရောဂါအတွက် သီးခြားဆေးဝါးများကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ အချို့သောလူနာများသည် thymus ဟုခေါ်သော ကြီးထွားနေသော lymph node ကိုရှာဖွေရန်အတွက် ရင်ဘတ်၏ computed tomography scan လုပ်ထားသင့်သည်။ thyroid function ကိုစမ်းသပ်မည်ဖြစ်သည်။ သို့မဟုတ် အတူတကွ ဖြစ်ပွားသော အခြား autoimmune ရောဂါများကို ရှာဖွေပါ။

ကုသမှု

ဤရောဂါသည် နာတာရှည်ဖြစ်သော်လည်း ထိရောက်စွာ ကုသနိုင်သည်။ လူနာအများစုသည် ကုသမှုကို တုံ့ပြန်ကြသည်။ ပုံမှန်ပြန်ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ လူနာများသည် ကျွမ်းကျင်သော ဆရာဝန်နှင့် ကုသရန် စီစဉ်သင့်ပြီး လူနာတစ်ဦးချင်းအပေါ် မူတည်၍ စဉ်းစားသင့်သည်။ ကုသမှုကို အဓိက အမျိုးအစား 2 မျိုး ခွဲခြားထားပါသည်။

1. ဆေးဝါးကုသမှု
   မျက်ခွံများ ယိုခြင်းကဲ့သို့သော လက္ခဏာများ ပျော့ပါက ရောဂါလက္ခဏာများ သက်သာရာရစေသည့် ဆေးကို မကြာခဏ ခေါ်ဝေါ်လေ့ရှိသည်။ pyridostigmine (Pyridostigmine) သို့မဟုတ် ကုန်သွယ်မှုအမည် Mestinon (Mestinon®)။ ဤဆေးသည် အာရုံကြောများနှင့် ကြွက်သားများကြားရှိ လမ်းဆုံရှိ အာရုံကြောပို့လွှတ်မှုကို အားကောင်းစေမည်ဖြစ်သည်။ ပိုမိုပြင်းထန်သောရောဂါလက္ခဏာများရှိသောအခါ၊ စတီးရွိုက်ကဲ့သို့သော ခုခံအားကျဆင်းစေသောဆေးများကို ပေးသင့်သည် သို့မဟုတ် အခြားပို၍အစွမ်းထက်သောဆေးများနှင့် ပေါင်းစပ်သင့်သည်။ ဆေးတစ်မျိုးတည်းသုံးရင် မထိရောက်ဘူး။ လူနာများသည် ရောဂါကို အချိန်တိုအတွင်း ထိန်းချုပ်ရန် ဆေးဝါးများကို ကနဦးတွင် မြင့်မားစွာ ခံယူရမည်ဖြစ်ပြီး ရေရှည်တွင် ရောဂါပြန်လည်မဖြစ်ပွားစေရန် ကာကွယ်ရန်အတွက် ဆေးကို တဖြည်းဖြည်းချင်း လျှော့ချရမည်ဖြစ်သည်။  ဆရာဝန်သည် လူနာတစ်ဦးချင်းစီ၏ တုံ့ပြန်မှုအရ ဆေးကို ဖြည်းဖြည်းချင်း ချိန်ညှိမည်ဖြစ်သည်။ ဆေးအမျိုးအစားတစ်ခုစီတွင် မတူညီသော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများပါရှိသောကြောင့် အနီးကပ်စောင့်ကြည့်ရပါမည်။ လူနာများသည် ၎င်းတို့၏ဆေးများကို မိမိဘာသာ လျှော့ချခြင်း သို့မဟုတ် ရပ်ခြင်းမပြုသင့်ပါ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ရောဂါပိုမိုပြင်းထန်လာနိုင်သည်။ ၎င်းသည် အသက်ရှုကြွက်သားများကို အားနည်းစေပြီး မျိုချရခက်စေကာ အသက်ရှူရခက်ခဲစေကာ ပိုက်ထည့်ရန် လိုအပ်သည်။ ဤအခြေအနေတွင်၊ အရေးကြီးသောကာလများအတွင်း lymph (Intravenous Immunoglobulin) သို့မဟုတ် lymph transplants မှကိုယ်ခံအားထုတ်ယူသည့်အထူးဆေးဝါးများကိုအသုံးပြုရန်နှင့်ရောဂါကိုရေရှည်ထိန်းချုပ်ရန်အတွက်စဉ်ဆက်မပြတ်ကုသမှုလိုအပ်သည်။
2. ခွဲစိတ်ကုသမှု
   Thymus Gland သည် lymphoid တစ်ရှူးနှင့် endocrine ဂလင်းနှစ်ခုလုံးအဖြစ်လုပ်ဆောင်သောခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိအင်္ဂါတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နှလုံး၏ရှေ့နှင့် sternum နောက်ဘက်ရှိ ပင်မသွေးလွှတ်ကြော (Sternal Bone သို့မဟုတ် Breastbone) တွင် တည်ရှိသည်) ဂလင်းသည် လိပ်ပြာတစ်ကောင်နှင့်တူသည်။ ၎င်း၏ အဓိကလုပ်ဆောင်မှုမှာ T cell ဆဲလ်ဖြူများ လုံး၀ကြီးထွားစေရန်နှင့် T cell ဆဲလ်ဖြူဆဲလ်များ ထုတ်လုပ်မှုကို လှုံ့ဆော်ရန်အတွက် thymosin ဟော်မုန်းကို ထုတ်လုပ်ရန်ဖြစ်သည်။ပုံမှန်အခြေအနေတွင် thymus gland သည် ကြီးကောင်ဝင်စအထိ အရွယ်အစားကြီးထွားလာပြီး တဖြည်းဖြည်းကြီးထွားလာမည်ဖြစ်သည်။ အရွယ်ရောက်သောအခါတွင် အဆီတစ်ရှူးမျှသာ ဖြစ်သည်အထိ သွေးကြောများ ကျဉ်းမြောင်းလာသည်။

(ဖတ်ရန်- Thymus အကျိတ် (THYMOMA)။ စိတ်မဆိုးပါနဲ့၊ ကိုယ့်ကိုကိုယ် စောင့်ကြည့်ပါ ။)

စမုန်ဖြူသည် MG နှင့် မည်သို့ဆက်စပ်သနည်း။

အကြောင်းမှာ MG သည် ပုံမှန်မဟုတ်သော ခုခံအားချို့ယွင်းမှုများပါ၀င်သည့် ရောဂါဖြစ်ပြီး စိုင်မတ်ဂလင်းသည် T cell ဆဲလ်ဖြူဆဲလ်များကို ထုတ်လုပ်ရန်နှင့် ကြီးထွားရန် တာဝန်ရှိသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဤသွေးဖြူဥအမျိုးအစားသည် ကိုယ်ခံအားစနစ်၏ အဓိကအစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ယခင်က ခွဲစိတ်ဆရာဝန်များသည် ဤဂလင်းအမျိုးအစားကို ဖယ်ရှားရန် ကြိုးစားခဲ့ကြပြီး ထိရောက်မှုရှိကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဤနည်းလမ်းဖြင့် ကုသခြင်းဖြစ်ပါသည်။ မကြာသေးမီက 2016 ခုနှစ်တွင် လေ့လာမှုတစ်ခု ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ဆေးဝါးတစ်ခုတည်းဖြင့် ကုသသော လူနာများကို နှိုင်းယှဉ်ခဲ့သည်။ သူတို့ရဲ့ thymus ဂလင်းတွေကို ဖယ်ရှားခဲ့တဲ့ လူနာတွေနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ပါ။ ခွဲစိတ်ကုသရေးအဖွဲ့သည် ဆေးဝါးကုသမှုအုပ်စုတစ်ခုတည်းထက် အလုံးစုံဘေးထွက်ဆိုးကျိုးနည်းပါးကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ရသည် ^{။ 1}

ခွဲစိတ်နည်း

Thymus ခွဲစိတ်ခြင်းကို အမျိုးအစား ၂ မျိုး ခွဲခြားနိုင်သည်။

1. အဖွင့်ခွဲစိတ်မှုမှာ Median Sternotomy ဖြစ်ပြီး ရင်ဘတ်အလယ်တွင် ရှည်လျားသောခွဲစိတ်မှု၊ အရိုးဖြတ်တောက်ခြင်းနှင့် ရင်ဘတ်ကိုချဲ့ရန်အတွက် speculum ကိုအသုံးပြုရန်လိုအပ်သည်။ ၎င်းသည် စိုင်မတ်ဂလင်းကို ဖယ်ရှားရန် အစောဆုံး ခွဲစိတ်ဆရာဝန်များ အသုံးပြုသည့် နည်းလမ်းဖြစ်သည်။
2. Video-Assisted Thoracic Surgery ( VATS) သည် ရင်ဘတ်ရှိ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများကို endoscopic ခွဲစိတ်မှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ ခွဲစိတ်မှုတစ်ခုဖြစ်ပြီး နံရိုးများကြားတွင် အရိုးများကို ချဲ့ခြင်း သို့မဟုတ် ဖြတ်တောက်ခြင်းမပြုဘဲ ရှည်လျားသော ခွဲစိတ်ကိရိယာတစ်ခုပါရှိသော မှန်ဘီလူးရှည်ကို အသုံးပြုသည့် ခွဲစိတ်မှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ အဖွင့်ခွဲစိတ်မှုကြား ခြားနားချက်မှာ ခွဲစိတ်ပြီးနောက် နာကျင်မှုသည် နည်းပါးသည်၊ ဒဏ်ရာမှာ သေးငယ်ပြီး ရင်သားအောက် သို့မဟုတ် ဘေးတွင် တည်ရှိနေခြင်း ဖြစ်သည်။ အလှအပကို ထိခိုက်စေတယ်။ အလုပ်မြန်မြန်ပြန်လုပ်ပါ။ နှင့် ခွဲစိတ်မှုဖွင့်ရန် 5 ရက်မှ 7 ရက်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဆေးရုံတက်ရသည့် ပျမ်းမျှကြာချိန်သည် ၁ ရက်မှ ၃ ရက်ဖြစ်သည်။
   
   ယခင်က၊ laparoscopic ခွဲစိတ်မှုတွင် လည်ချောင်းကိုစကုပ်အတွက် ပထမခွဲစိတ်မှုနှင့် traction device အတွက် ဒုတိယခွဲစိတ်မှု (Multiportal VATS) ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ၃-၄ ချက် ခန့် ပါဝင်ခဲ့သည်။ တတိယမြောက်ခွဲစိတ်မှုမှာ ခွဲစိတ်ကိရိယာနှင့် အပ်ချုပ်ကိရိယာအတွက်ဖြစ်သည်။ ဤခွဲစိတ်မှု၏အရွယ်အစားမှာ 3-4 စင်တီမီတာဖြစ်ပြီး 7th မှ 8th rib area တွင် ကင်မရာကို တပ်ဆင်ထားသည်။ အဓိကခွဲစိတ်မှုနှင့် traction device အတွက် ခွဲစိတ်မှုမှာ အရိုးအတွင်းဖြစ်သည်။ အကွက်။နံရိုး ၄-၆ ၊ ရှေ့နှင့်နောက် ထို့ကြောင့် သေးငယ်သော ခွဲစိတ်မှုကို အသုံးပြုပြီး နံရိုးများ ချဲ့ထွင်ခြင်း မရှိသည်ကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။ သို့သော်လည်း ခွဲစိတ်ထားသော ဒဏ်ရာကို နံရိုးနေရာများစွာဖြင့် ဖြတ်တောက်ရမည်ဖြစ်သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် လူ့ခန္ဓာကိုယ်တွင် နံရိုးတစ်ခုစီ၏အောက်ခြေအစွန်းတစ်လျှောက်တွင် လည်ပတ်နေသော အာရုံကြောများရှိသည်။ ထို့ကြောင့် စက်ကိုထည့်သွင်းခြင်းဖြင့် လူနာအား အာရုံကြောဆိုင်ရာ ယားယံမှုအဆင့်အမျိုးမျိုးကြောင့် ခွဲစိတ်ပြီးပြီးနောက် ဒဏ်ရာနာကျင်မှုကို ဆက်လက်ခံစားရနိုင်စေပါသည်။

Single-incision laparoscopic ခွဲစိတ်မှု

လက်ရှိတွင် endoscopic ခွဲစိတ်မှုနည်းပညာများ ထပ်မံတိုးတက်လျက်ရှိပါသည်။ ခွဲစိတ်မှုတစ်ခုတည်း (Uniportal VATS) ဖြင့် လည်ပတ်ခြင်းဖြင့် စက်တစ်ခုလုံးကို ရင်သား၏နောက်ဘက်အစွန်းသို့ 3-4 စင်တီမီတာခန့်အကွာတွင် ခွဲစိတ်မှုမှတစ်ဆင့် ဖြတ်သွားပါသည်။ ဤခွဲစိတ်မှုနည်းလမ်းသည် မြင့်မားသောခွဲစိတ်နည်းစနစ်များနှင့် အထူးရှည်လျားသောကိရိယာများကို အသုံးပြုထားသည်။ ခွဲစိတ်မှုပြုလုပ်သော ခွဲစိတ် ဆရာဝန်သည် ခွဲစိတ်မှု 2 နှင့် 3 ခွဲစိတ်မှုတွင် ယခင်အတွေ့အကြုံရှိရပါမည်။ ခွဲစိတ်မှုရလဒ် ^2-5 ကွဲပြားသည်။

လူနာအပြုအမူ

ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ဒီရောဂါက နာတာရှည်ရောဂါပါ။  လူနာများသည် ပုံမှန်အခြေအနေသို့ပြန်ရောက်သည်အထိ အကောင်းဆုံးကုသမှုရလဒ်များရရှိရန် ဆရာဝန်၏အမိန့်ကို တိကျစွာလိုက်နာသင့်သည်။  အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် လူနာအများစုသည် ရေရှည် steroid ကုသမှုကို ခံယူရသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများကို ကာကွယ်ခြင်းသည် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ အဖြစ်များသော အရာများ တွင်-  တိုးမြှင့်ခံတွင်း  ထို့ကြောင့် စွမ်းအင် သို့မဟုတ် ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်များသော အစားအစာများကို လျှော့စားခြင်းဖြင့် သင့်အစားအသောက်ကို ထိန်းချုပ်သင့်သည်။ အဝလွန်ခြင်းနှင့် ဆီးချိုရောဂါကို ကာကွယ်ရန်  လူနာများသည် ကူးစက်နိုင်ခြေ ပိုများသည်။  ထို့ကြောင့် အခြားဖျားနာနေသူများနှင့် ထိတွေ့ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်သင့်သည်။ တုပ်ကွေးကာကွယ်ဆေးကို နှစ်စဉ် ထိုးသင့်တယ်။ အခြားကူးစက်ရောဂါများမှ ကူးစက်ခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် ကာကွယ်ဆေးများ လိုအပ်ပါသည်။အချို့သောသူများသည် သွေးတိုးခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။  ရေတိမ်  သို့မဟုတ် အတွင်းတိမ် ဖြစ်တတ်ပါသည်။ထို့ကြောင့် ဆရာဝန်များသည် အဆိုပါ နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများကို အချိန်နှင့်တစ်ပြေးညီ စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးသင့်ပါသည်။ဆေးသောက်ရန် နှစ်ပေါင်းများစွာ မျှော်လင့်ထားသည့် လူနာများသည် အရိုးပွရောဂါကို ကာကွယ်ရန် ကယ်လ်စီယမ်နှင့် ဗီတာမင်ဒီ ဖြည့်စွက်စာများကို ခံယူသင့်ပါသည်။  သန်မာနေစေရန် လူနာများသည် လေ့ကျင့်ခန်း ပုံမှန်လုပ်သင့်သည်။ ခန္ဓာကိုယ်အလေးချိန်ကို ထိန်းပါ။ သန့်ရှင်းသော အသီးအနှံနှင့် အသီးအနှံများကို များများစားပါ။ ကစီဓာတ်၊ ဆန်၊ သကြားစတဲ့ အစားအစာတွေကို လျှော့စားပါ။

MG သည် ကြွက်သားများ အားနည်းခြင်းကို ဖြစ်စေသော ကိုယ်ခံအား ရောဂါတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ လက္ခဏာများသည် မျက်လုံးများ၊ အစာရေမျိုခြင်း၊ စကားပြောခြင်းနှင့် ခြေလက်အင်္ဂါများတွင် ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ ဤရောဂါသည် နာတာရှည်ဖြစ်သော်လည်း ရလဒ်ကောင်းဖြင့် ကုသနိုင်သည်။ ဆေးကုသခြင်းနှင့် ခွဲစိတ်ကုသခြင်းဟူ၍ ခွဲခြားထားသည်။ လူနာများသည် ကာလရှည် ခုခံအား ကျဆင်းစေသော ဆေးဝါးများကို မကြာခဏ လက်ခံရရှိကြသည်။ ထို့ကြောင့် အနီးကပ်စောင့်ကြည့်ပြီး နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများကို ကာကွယ်သင့်သည်။

ကိုးကား :

1. Gil I. Wolfe et al၊ Myasthenia Gravis ရှိ Thymectomy ၏ ကျပန်းစမ်းသပ်မှု။ N Engl J Med 2016; ၃၇၅:၅၁၁-၅၂၂

2. Shen Y et al ။ အဆုတ်ကင်ဆာအတွက် Single versus multiple-port thoracoscopic lobectomy- ဉာဉ်နှင့်လိုက်ဖက်သောလေ့လာမှု။ Eur J Cardiothorac Surg 2016 ဇန်နဝါရီ;49 ပံ့ပိုးမှု 1:i48-53

3. Xu GW et al .အဆုတ်ကင်ဆာရှိ ရေတိုလူနေမှုဘဝအရည်အသွေးအပေါ် uniportal နှင့် portal video-assisted thoracic ခွဲစိတ်မှု သုံးခု၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုကို ဆန်းစစ်သည့် အလားအလာရှိသော နှိုင်းယှဉ်လေ့လာမှုတစ်ခု။ Zhonghua Wai Ke Za Zhi 2018 ဇွန်လ 1;56(6:452-457)

4. Mu JW et al ။ Uniportal Versus Triportal Thoracoscopic Lobectomy နှင့် အစောပိုင်းအဆင့်မဟုတ်သော ဆဲလ်အဆုတ်ကင်ဆာအတွက် တူညီသော နှိုင်းယှဉ်လေ့လာမှု။ Chin Med J (အင်္ဂလိပ်)။ 2015 အောက်တိုဘာ 20;128(20):2731-5။

5. Young R et al ။ uniport thoracoscopic ခွဲစိတ်မှုသည် port ချဉ်းကပ်မှုများစွာထက် နာကျင်နည်းဖြစ်ပါသလား။ အပြန်အလှန်ဆက်သွယ်မှု Cardiovasc Thorac Surg။ 2015 မတ်လ;20(3:409-14)