သေးငယ်သော ခွဲစိတ်မှု သည် အန္တရာယ်ကို လျှော့ချပေးသည်၊ သွေးကြောဆိုင်ရာ သွေးကြောကျဉ်းခြင်းကို ကုသရန် ရွေးချယ်မှုအသစ်။

Aorta သည် ခန္ဓာကိုယ်တွင် အကြီးဆုံးသော သွေးကြောဖြစ်သည်။ နှလုံးမှ ထွက်လာပြီး ရင်ဘတ်အပေါက်မှ ဝမ်းဗိုက်အတွင်း အကိုင်းအခက်များအထိ ပျံ့နှံ့သွားပြီး ခန္ဓာကိုယ်ရှိ အရေးကြီးသော အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများသို့ သွေးလွှတ်ကြောမှ သွေးများကို သယ်ဆောင်ပေးသည့် သွေးကြောများအတွင်းသို့ ပျံ့နှံ့သွားပါသည်။ အချို့သောရောဂါများ သို့မဟုတ် အခြေအနေများသည် သွေးလွှတ်ကြောနံရံကို အားနည်းစေနိုင်သည်။ သွေးလွှတ်ကြောသည် ပုံမှန်ထက် ပိုကြီးသော အရွယ်အစား (Aneurysm) သို့ ပျံ့နှံ့သွားပါသည်။ ရုတ်တရတ် သွေးအများအပြားဆုံးရှုံးပြီး အချိန်တိုအတွင်း သေဆုံးစေပါသည်။ အခြေအနေကို aorta ၏အဆင့်တိုင်းတွင်တွေ့ရှိနိုင်သည်။ ရင်ဘတ်ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ဝမ်းဗိုက်မှာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ဒါပေမယ့် ကျောက်ကပ်ကို ထောက်ပံ့ပေးတဲ့ သွေးကြောအောက်နား (Infrarenal Abdominal Aortic Aneurysm) ရဲ့ ဝမ်းဗိုက်မှာရှိတဲ့ aorta မှာ မကြာခဏ တွေ့နိုင်ပါတယ်။
 


ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိ အဓိက သွေးကြောများသည် ပုံမှန်အခြေအနေတွင်ရှိသည်။

ရောဂါဖြစ်ရတဲ့အကြောင်းရင်း

ပုံမှန်အားဖြင့်၊ aorta ၏နံရံများသည် အလွန်ပျော့ပျောင်းပြီး ချဲ့နိုင်၊ ဆွဲဆန့်နိုင်ကာ သွေးပေါင်ချိန်ကို ကျုံ့နိုင်သည်။ သို့သော် အချိန်ကြာမြင့်စွာ သွေးတိုးခြင်းနှင့် သွေးလွှတ်ကြောနံရံများ တင်းမာခြင်းကဲ့သို့သော အချို့သောပြဿနာများရှိသည့် လူနာများတွင်မူ၊ (Atherosclerosis) သွေးကြောနံရံများကို အားနည်းစေသည်။ သွေးကြောနံရံတွင် သွေးယိုခြင်း မဖြစ်ပေါ်မချင်း။ ဤအခြေအနေသည် သက်ကြီးရွယ်အို အမျိုးသားလူနာများတွင် အဖြစ်များသည်။ အသက် 50 နှစ်အထက် အမျိုးသားများ၏ 2 – 5% ခန့်တွင် တွေ့ရှိနိုင်ပြီး အသက် 65 နှစ်အထက် အမျိုးသား 5 % မှ 10% အထိ ကြိမ်နှုန်းမြင့် ပဲ့တင်သံလှိုင်း (Ultrasound) ဖြင့် စစ်ဆေးခြင်းမှ တွေ့ရှိနိုင်သည်။ထို့ပြင်၊ သွေးကြောကျဉ်းရောဂါ (Coronary Artery Disease) သို့မဟုတ် လက်နှင့် ခြေထောက်များတွင် သွေးခဲနေသူများ ( Peripheral Vessels Disease) ၊ မိသားစုတွင် သွေးကြောပိတ်ခြင်း နှင့် ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း ရာဇဝင်ရှိသူများ တွင် ပိုတွေ့ရတတ်ပါသည်။ ၎င်းသည် ရောဂါကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်သော အရေးကြီးသော အချက်တစ်ချက်ဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ဤရောဂါသည် သက်ကြီးရွယ်အို အမျိုးသားလူနာများတွင် တွေ့ရပါသည်။ အထူးသဖြင့် အသက် 65 မှ 75 နှစ်ကြားတွင် ဆေးလိပ်သောက်ဖူးသူဖြစ်သည်။ သွေးတိုးရှိသည်။ မိသားစုတွင် သွေးလှည့်ပတ်မှုဆိုင်ရာ ရာဇဝင်ရှိသည်။

ရောဂါလက္ခဏာများ

ဤရောဂါရှိလူနာအများစုတွင် ရောဂါလက္ခဏာမပြပါ။ ၎င်းကို အာထရာဆောင်း သို့မဟုတ် ဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်းဖြင့် မကြာခဏ တွေ့ရှိနိုင်သည်။ သို့သော် အချို့သောလူနာများတွင် သွေးယိုစိမ့်သောနေရာတွင် နာကျင်ခြင်း၊ ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း သို့မဟုတ် ခါးနာခြင်းကဲ့သို့သော ရောဂါလက္ခဏာများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ နာကျင်မှုသည် လာ၍သွားခြင်း သို့မဟုတ် ဆက်တိုက်ဖြစ်နိုင်သည်။ သို့မဟုတ် အချို့သောအခြေအနေများတွင် သွေးကြောပေါက်သွားခြင်းမျိုးဖြစ်သည်။ လူနာသည် ပြင်းထန်သော သွေးဆုံးရှုံးမှုနှင့်အတူ ဝေဒနာခံစားရလိမ့်မည်။ အများစုမှာ မိနစ် သို့မဟုတ် နာရီပိုင်းအတွင်း သေဆုံးစေပါသည်။ ထို့အပြင်၊ aortic aneurysm သည် aorta ၏နံရံများတွင်သွေးခဲများဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် aneurysm ၏ဧရိယာတွင်ရောင်ရမ်းခြင်းသို့မဟုတ်သွေးစီးဆင်းမှုရှိနေသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ သွေးလွှတ်ကြောနံရံရှိ သွေးခဲများကို ဖယ်ထုတ်ပါက၊ ၎င်းသည် aorta ၏ အကိုင်းအခက်များကို ပိတ်ဆို့နိုင်သည်။ သို့မဟုတ် သွေးနီဥသည် အနီးနားရှိ ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများကို ဖိအားဖြစ်စေနိုင်သည်။

ရောဂါရှာဖွေပါ။

Aortic aneurysms ရှိသော လူနာအများစုသည် ရောဂါလက္ခဏာမပြဘဲ နှစ်စဉ်ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာစစ်ဆေးမှု သို့မဟုတ် အခြားရောဂါများအတွက် စမ်းသပ်မှုများပြုလုပ်၍ မတော်တဆတွေ့ရှိလေ့ရှိပါသည်။ လောလောဆယ်တွင်၊ ဖြစ်နိုင်ခြေမြင့်မားသောလူနာများတွင် ဝမ်းဗိုက်နှင့် ကနေဒါနိုင်ငံရှိ သွေးကြောဆိုင်ရာဆေးပညာအသင်းများမှ ဝမ်းဗိုက်အတွင်းပိုင်းသွေးလွှတ်ကြောများကို စစ်ဆေးရန် အကြံပြုထားသည်။ အောက်ပါအတိုင်း-

• အသက် ၆၅ နှစ်မှ ၇၅ နှစ်ကြား ဆေးလိပ်သောက်ဖူးသူ *
• အသက် 60 နှစ်ကျော်ပြီး ဖခင် သို့မဟုတ် မွေးချင်းကဲ့သို့သော ဆွေမျိုးရင်းချာများ နှင့် သွေးလွှတ်ကြောသွေးကြောကျဉ်းခြင်း စသည်ဖြင့် ခံစားနေရသည်။

ထို့အပြင် thoracic aortic aneurysm ရှိသောဆွေမျိုးရင်းချာရှိသူများအတွက် CT စစ်ဆေးခြင်းကို အကြံပြုထားသည်။ မြန်နှုန်းမြင့်ကွန်ပြူတာဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်း 256 Slice CT Scan သည် လူနာအား ဓာတ်ရောင်ခြည်ထိတွေ့မှုနည်းစေရန် ကူညီပေးမည်ဖြစ်ပါသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းသည် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် 0.27 စက္ကန့်ကြာမြင့်ပြီး ပိုမိုအသေးစိတ်သော စစ်ဆေးမှုရလဒ်များကို ရရှိသောကြောင့်ဖြစ်သည်။

ရောဂါကုသမှု

လူနာမှာ ရောဂါလက္ခဏာမပြသေးရင်၊ aortic aneurysm အတွက် ကုသမှုသည် aortic rupture ဖြစ်နိုင်ခြေအပေါ်မူတည်ပါသည်။ ပိုကြီးလေ၊ ကွဲထွက်နိုင်ခြေ ပိုများလေဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သွေးကြောကျယ်သော လူနာများ သို့မဟုတ် သွေးလွှတ်ကြောများ လျင်မြန်စွာ ကျယ်လာနေသော လူနာများအတွက် ခွဲစိတ်မှုကို အကြံပြုထားသည်။

လူနာတွင် ဝမ်းဗိုက်နာခြင်း သို့မဟုတ် ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်းကဲ့သို့သော သွေးကြောများ ပေါက်ပြဲနိုင်ခြေ မြင့်မားသည်ဟု ညွှန်ပြသော လက္ခဏာများ ရှိပါက၊ သို့မဟုတ် အနီးနားရှိ ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများပေါ်တွင် သွေးကြောပိတ်ခြင်းမှ လက္ခဏာများရှိသည်။ ၎င်းကို ခွဲစိတ်မှုဆိုင်ရာ ညွှန်ပြချက်အဖြစ်လည်း ယူဆပါသည်။ Aorta သည် ခွဲစိတ်ရန် လိုအပ်လောက်အောင် မကြီးမားသေးပါက၊ သွေးကြောနံရံပေါ်ရှိ ဖိအားများကို လျှော့ချရန် သွေးတိုးကျဆေး နှင့်အတူ နောက်ထပ် စောင့်ကြည့်ရန် အကြံပြုထားသည်။

ထို့အပြင် နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော လူနာများတွင် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ရန် အကြံပြုထားသည်။ ဆေးလိပ်ဖြတ်ပါ။ စားသောက်မှုအလေ့အထကို ပြောင်းလဲပါ။ သွေးတွင်း lipid ပမာဏ များနေခြင်းကို တွေ့ရှိပါက၊ lipid-lowering ဆေးကိုလည်း လိုအပ်ပါသည်။

Aortic aneurysm ကိုကုသရန် ခွဲစိတ်မှု

1. ခွဲစိတ်မှုဖွင့်ပါ။
2. catheter မှတဆင့် တိုးချဲ့ထားသော stent ဖြင့် သွေးလွှတ်ကြောအတုကို ခွဲစိတ်မှု ပြုလုပ်ခြင်း။ (Endovascular Aneurysmal Repair) သည် ကြီးမားသော သွေးလွှတ်ကြောမကြီးကို ကုသရာတွင် ပို၍အရေးကြီးသော အခန်းကဏ္ဍမှ စတင်လာသည်။ အကြောင်းကတော့ ခွဲစိတ်ဒဏ်ရာက သေးသေးလေးဖြစ်ပြီး ဆေးရုံမှာ သေဆုံးနှုန်းက နည်းနေတာကြောင့်ပါ။ ခွဲစိတ်မှုထက် ရေရှည်ကုသမှုရလဒ်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်နိုင်သည်။

“သွေးကြောပေါက်ခြင်း (ကွဲထွက်ခြင်း၊ ကွဲထွက်ခြင်း၊ တိုက်စားခြင်း) အရေးပေါ်ကုသမှုအတွက် ကိန်းဂဏန်းအချက်အလက်များမှာ ရောဂါလက္ခဏာမပေါ်မီ ကုသမှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ရှုပ်ထွေးမှုများနှင့် သေဆုံးနိုင်ခြေ 50% ရှိသည်။ အောင်မြင်ဖို့ အခွင့်အလမ်း ၉၅% ရှိတယ်။”

ကိုးကား-