ကျန်းမာရေးကောင်းတာက သွေးကြောကျဉ်းရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေကို လျှော့ချပေးပါတယ်။

သွေးကြောကျဉ်းရောဂါသည် သွေးကြောကျဉ်းရောဂါ၏ အဓိကအကြောင်းအရင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ပြင်းထန်ပြီး myocardial infarction သို့မဟုတ် heart failure ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ဒါက နောက်ထပ် အသက်အန္တရာယ်ရှိတဲ့ အကျပ်အတည်းလို့ ပြောလို့ရပါတယ်။ အမူအကျင့်၊ နေထိုင်မှုပုံစံနဲ့ စားသုံးမှုတွေဟာ ခေတ်မီလာရင် ပြောင်းလဲသွားပါပြီ။ ၎င်းသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ကျန်းမာရေးနှင့် ကျွန်ုပ်တို့၏နှလုံးကို အန္တရာယ်ဖြစ်စေသောအချက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် လက်ရှိ နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းရောဂါ ဖြစ်ပွားမှု အရေအတွက် အများဆုံးဖြစ်ကြောင်း စာရင်းဇယားများအရ တွေ့ရှိရသည်။

သွေးကြောကျဉ်းရောဂါ

ပုံမှန်အားဖြင့် လူတွေမှာ နှလုံးကနေ သွေးတွေကို နှလုံးအပါအဝင် ခန္ဓာကိုယ် အစိတ်အပိုင်းအသီးသီးကို ပို့ပေးတဲ့ သွေးကြောကြီး သေးငယ်တဲ့ သွေးကြောတွေ ရှိကြပါတယ်။ပုံမှန်အားဖြင့် သေးငယ်တဲ့ သွေးကြောလေးတွေဟာ အရွယ်အစား 2 – 4 မီလီမီတာပဲ ရှိပါတယ်။ အဲဒီအထဲမှာ အဆီတွေထဲမှာ ကယ်လ်စီယမ် (Plaque) တွေ စိမ့်ဝင်နေတာကြောင့် သွေးကြောတွေ အလွယ်တကူ မစီးဆင်းနိုင်တဲ့အထိ သွေးကြောတွေကို ကျဉ်းသွားစေပါတယ်။ နှလုံးကြွက်သားတွေ အရမ်းကျဉ်းနေတဲ့ ဒါမှမဟုတ် နှလုံးကြွက်သားဆီကို လုံလောက်တဲ့သွေးမပို့နိုင်ရင် သွေးကြောကျဉ်းရောဂါနဲ့ myocardial ischemia ကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။

သွေးကြောကျဉ်းရောဂါ လက္ခဏာများ

လာရောက်စစ်ဆေးသော လူနာများတွင် သွေးကြောကျဉ်းရောဂါရှိကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ အများစုမှာ ရင်ဘတ်တင်းကျပ်ခြင်း နှင့် ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်းများ ဖြစ်တတ်သည်။အချို့လူများတွင် ရင်ဘတ်တင်းကျပ်မှုရှိသည်။ တည်နေရာအတိအကျကို ညွှန်ပြလို့မရပါဘူး။ သို့မဟုတ် မေးရိုး သို့မဟုတ် လက်မောင်းအထိ နာကျင်ခြင်း။ အထူးသဖြင့် ဘယ်ဘက်ခြမ်း အချို့လူများသည် အသက်ရှူမဝခြင်း (Shortness of Breathing) မောပန်းလွယ်ခြင်း၊ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်း နှင့် ပုံမှန်မဟုတ်သော မောပန်းခြင်း သို့မဟုတ် ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း များလာတတ်ပါသည်။အချို့လူများသည် ရုတ်တရက် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်း နည်းပါးသွားနိုင်သည်။ ဒါတွေက သတိပေးတဲ့ လက္ခဏာတွေပါ။ သွေးကြောကျဉ်းရောဂါ၏ လက္ခဏာများ ရှိနိုင်သည်။ အချို့လူများအတွက်မူ ဤကဲ့သို့ ထင်ရှားသော လက္ခဏာများ မရှိနိုင်ပါ။ သို့သော်၎င်းသည် epigastrium တွင်တင်းကျပ်မှုနှင့်အတူလာပါသည်။ တစ်ချို့လူတွေက လည်ချောင်းထဲမှာ အဖုအကြိတ်တွေ ဝင်လာပြီး မေးရိုးတွေ နာကျင်လာပါတယ်။

သွေးကြောကျဉ်းရောဂါ ဖြစ်နိုင်ခြေ အကြောင်းရင်းများ

နှလုံးကို ထောက်ပံ့ပေးတဲ့ သွေးကြောတွေကို ကျဉ်းသွားစေတဲ့ အကြောင်းအရင်းတွေထဲက တစ်ခုပါ။ သွေးကြောထဲမှာ အဆီတွေ များနေတယ်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်တွင် ကောင်းသောအဆီ (HDL) နှင့် မကောင်းတဲ့အဆီ (LDL) သို့မဟုတ် ကိုလက်စထရော နှစ်မျိုးရှိသည်။ ကောင်းသောအဆီများသည် သွေးကြောနံရံများပေါ်ရှိ အညစ်အကြေးများကို လျော့ချရာတွင် ကူညီပေးသည်။ မကောင်းတဲ့အဆီတွေက ကပ်စေတယ် ဒါမှမဟုတ် ဖုံးအုပ်ဖို့ အခွင့်အလမ်းကို တိုးစေပါတယ်။ အထူးသဖြင့်၊ ဤရောဂါရှိသူများသည် ကျဉ်းမြောင်းသွားခြင်း သို့မဟုတ် ပိုဆိုးသွားခြင်းတို့ကို တားဆီးရန် ဆိုးရွားသောအဆီများကဲ့သို့ ကောင်းသောအဆီ၏ ထက်ဝက်ခန့် ရှိသင့်သည်။

သွေးတိုးနေစဉ် ဆီးချိုရောဂါ၊ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းနှင့် စိတ်ဖိစီးမှုကဲ့သို့သော ရောဂါများ ပါဝင်သည်။ စံချိန်စံညွှန်းနှင့် သွေးခုန်နှုန်းကို ကျော်လွန်၍ ခန္ဓာကိုယ်အလေးချိန် နှင့် သွေးလွှတ်ကြောများ ကျဉ်းမြောင်းစေသည့် အကြောင်းရင်းများ အားလုံးလည်း ဖြစ်သည်။ နှလုံးခုန်မြန်ရင် နှလုံးက သွေးနဲ့ အစာတွေ အများကြီး လိုအပ်တယ်လို့ ဆိုလိုပါတယ်။ ထို့ကြောင့် အစားအစာနှင့် သွေးမှ စွမ်းအင်ကို လျှော့သုံးရန် နှလုံးသည် ဖြည်းဖြည်းချင်း ခုန်နေသင့်သည်။ သွေးကြောကျဉ်းရောဂါရှိသူများအတွက် သွေးခုန်နှုန်း 60 – 70 တွင် အတော်လေးနှေးမည်ဖြစ်ပြီး ဖိအားသည် 120 မှ 140 ကြားရှိသင့်သော်လည်း 150 ထက်မပိုသင့်ဘဲ သွေးနံရံများကို ထိခိုက်သည်အထိ ထိခိုက်မှုလျော့ပါးစေပါသည်။

သွေးကြောကျဉ်းရောဂါကို စစ်ဆေးကုသပါ။

ရောဂါရှာဖွေခြင်းနှင့် ကုသခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်တွင် လက်ရှိအချိန်မှာတော့ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာနည်းပညာတွေ အမျိုးမျိုးရှိနေပါပြီ။ ဒါကလူနာရဲ့အခြေအနေပေါ် မူတည်. ဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်း။ electrocardiogram (electrocardiogram) ကို ကနဦးအကဲဖြတ်မှုအဖြစ်သာ အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။ ဒါပေမယ့် နက်နဲတဲ့ အဆင့်ကို ဆန်းစစ်တယ်။ ခါးပတ်ပေါ်တွင် ပြေးခြင်းကဲ့သို့သော နည်းလမ်းများစွာဖြင့် လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။ ကြိမ်နှုန်းမြင့် ပဲ့တင်သံလှိုင်းများကို အသုံးပြုသည့် နှလုံး အာထရာဆောင်း (Exercise Stress Echo)။ ပြေးစက်ပေါ်တွင် မပြေးနိုင်သော လူနာများအတွက် သင့်ဆရာဝန်သည် Dobutamine Echocardiogram ဟုခေါ်သော နည်းလမ်းကို အသုံးပြုလိမ့်မည်။ သွေးကြောထဲသို့ ထိုးသွင်းခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းသည် ပြေးစက်ပေါ်တွင် ပြေးစက်ကို ပုံဖော်ရန် နှလုံးကို လှုံ့ဆော်ပေးသည်။ နှလုံးတွက်ချက်ပြီး ဓာတ်မှန်ရိုက်စစ်ဆေးခြင်းလည်း ရှိပါသည်။ နှလုံးသွေးကြောသွင်းခြင်း သို့မဟုတ် ဆိုးဆေးထိုးခြင်းနည်းလမ်း။ အရှင်းလင်းဆုံးရလဒ်များကို ပေးနိုင်သော စမ်းသပ်မှုဟု ယူဆပါသည်။ မည်သည့်သွေးကြောများ ကျဉ်းသွားသည်ကို သင်မြင်နိုင်ပြီး နောက်ထပ်ကုသမှုနည်းဗျူဟာများကို ရှာဖွေနိုင်မည်ဖြစ်သည်။

အများစုတွင်၊ သိသာထင်ရှားသော သွေးကြောကျဉ်းရောဂါ၏ လက္ခဏာရှိသော လူနာများတွင် အနည်းဆုံး 50 မှ 60% stenosis ရှိရပါမည်။ ထိုထက်နည်းသော မည်သည့်အရာမဆို stenosis ရှိသည်ဟု ယူဆပါသည်။ ဒါပေမယ့် နှလုံးဆီကို လုံလောက်တဲ့ သွေးတွေ မရောက်သေးရင် ဆေးဝါးနဲ့ ကုသရလိမ့်မယ်။ ကုသခြင်း၏စည်းကမ်းချက်များ၌ သွေးကြောကျဉ်းရင် stenosis မပြင်းထန်ပါ။ ဒါပေမယ့် နှလုံးကြံ့ခိုင်မှု စမ်းသပ်မှုမှာတော့ အနုတ်လက္ခဏာပြခဲ့ပါတယ်။ ဆိုလိုသည်မှာ နှလုံးကို အာဟာရဖြည့်ရန် သွေးအလုံအလောက်ရှိပါသေးသည်။ ဤအုပ်စုကို သွေးကျဥများ သွေးခဲခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် ဆေးသောက်ခြင်းဖြင့် ကုသနိုင်ပါသည်။ နှင့် အန္တရာယ်အချက်များ ထိန်းချုပ်ပါ။ မိုးပျံပူဖောင်း (သို့) angioplasty ကိုအသုံးပြု၍ ကုသရာတွင်၊ stent ထည့်ရန်အဆင်သင့်ဖြစ်ပါပြီ။ သိသာထင်ရှားသော သွေးကြောများ ကျဉ်းမြောင်းခြင်း (60 မှ 70%) ထက်ပိုသော သူများအတွက် အသုံးပြုသည်။

သွေးကြောကျဉ်းသွေးလွှတ်ကြောကို ရှောင်ကွင်းခွဲစိတ်ခြင်း။

အချို့နေရာများတွင် ကျဉ်းမြောင်းသောသွေးလွှတ်ကြောများ သို့မဟုတ် ကျဉ်းနေသော သွေးကြောများ ရှိနေသောအခါတွင် သွေးကြောကျဉ်းသွေးလွှတ်ကြောများကို ရှောင်ကွင်းခွဲစိတ်မှု ပြုလုပ်ပါသည်။ ပူဖောင်း သို့မဟုတ် stent ကိုအသုံးပြု၍ ကုသမှုကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ ၎င်းသည် မီးပုံးပျံပြုလုပ်သော ဆရာဝန်နှင့် ဆေးထိုးပေးသော ဆရာဝန်၏ အကဲဖြတ်မှုအပေါ်တွင် မူတည်ပြီး သေဆုံးနိုင်ခြေ မည်မျှမြင့်မားကြောင်း သိရသည်။ မဟုတ်ရင် ခွဲစိတ်တဲ့နည်းကို ရွေးရမယ်။

ခွဲစိတ်ကုသခြင်းဆိုင်ရာ နည်းလမ်းများဖြင့် လူနာများအတွက် ရေပန်းစားသော နည်းလမ်း ၂ ခု ရှိပါသည်။ သွေးကြောကျဉ်းသွေးလွှတ်ကြောကို ရှောင်ကွင်းခွဲစိတ်ခြင်း။ နှလုံးတစ်ခုလုံးကိုရပ်တန့်ရန် နှလုံးအတုနှင့် အဆုတ်စက် (On-Pump CABG) ကို အသုံးပြုရန်လိုအပ်သည်။ နှင့် သွေးကြောများကို ဖြတ်၍ ခွဲစိတ်ကုသခြင်း၊ အဆုတ်စက်နှင့် နှလုံးအတု (Off-Pump CABG) မသုံးဘဲ နှလုံးရပ်စရာမလိုသော ခွဲစိတ်နည်းတစ်ခုဟုလည်း ခေါ်သည်။ ၎င်းတွင် သွေးကြောချိတ်ဆက်သည့်နေရာကိုသာ တည်ငြိမ်စေရန် အထူး Stabilizer tool ကိုအသုံးပြုခြင်း ပါဝင်သည်။

နိုင်ငံရပ်ခြားမှ ပညာရေးအစီရင်ခံစာများ အမေရိကန်မှာ စာရင်းဇယားတွေရှိတယ်။ နှလုံးမရပ်ဘဲ ခွဲစိတ်ခြင်းသည် နှလုံးကြွက်သားကျုံ့နှုန်း အားနည်းသော လူနာများ၊ ကျောက်ကပ်ဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှု အားနည်းသော လူနာများနှင့် သက်ကြီးရွယ်အို လူနာများအတွက် သင့်လျော်ပါသည်။ လေဖြတ်ဖူးလား ဒါမှမဟုတ် လေဖြတ်ဖူးလား။ အဆုတ်အတုနှင့် နှလုံးများကိုအသုံးပြု၍ ခွဲစိတ်မှုပြုလုပ်ချိန်တွင် နှလုံးတစ်ခုလုံးကို ရပ်တန့်စေသည်။ သွေးခဲပျော်ဆေးများကို သုံးဆ ပိုပေးရမည်ဖြစ်သောကြောင့် သွေးဆုံးရှုံးမှုနှင့် သွင်းနိုင်ခြေ ပိုများပါသည်။ Bangkok Heart Hospital တွင် လူနာပေါင်း တစ်ထောင်ကျော်အတွက် မရပ်မနား နှလုံးခွဲစိတ်မှုနည်းပညာများကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။

ကုသမှု သို့မဟုတ် ခွဲစိတ်ကုသမှု ခံယူထားသော သွေးကြောကျဉ်းရောဂါ ဝေဒနာရှင်များပင်လျှင် ပျောက်ကင်းနိုင်ပြီး ၎င်းတို့၏ အသက်ကို နောက်ထပ်ဆယ်စုနှစ်အထိ သက်တမ်းတိုးနိုင်သေးသည်။ သင့်ကျန်းမာရေးကို ဂရုစိုက်ရင် ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်ကို အတိအကျလိုက်နာပါ။ ကုသမှု သို့မဟုတ် ခွဲစိတ်ပြီးနောက်တွင် အဆီပါဝင်မှုနည်းသော အစားအစာများစားခြင်း၊ ငါး၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်များစားခြင်းနှင့် လေ့ကျင့်ခန်းပုံမှန်လုပ်ခြင်းစသည့် အန္တရာယ်များကို ထိန်းချုပ်ရန် အရေးကြီးသည်။ ၎င်းသည် ဖိအားကို လျှော့ချပေးပြီး သွေးခုန်နှုန်းကို နှေးကွေးစေပါသည်။ ခန္ဓာကိုယ်တွင်း ကောင်းမွန်တဲ့ အဆီတွေ တိုးလာဖို့၊ စိတ်ဖိစီးမနေပါနဲ့၊ ဆေးလိပ်မသောက်ပါနဲ့၊ နောက်တစ်ကြိမ် ထပ်ဖြစ်နိုင်ခြေကို နှေးကွေးအောင် ကာကွယ်ဖို့ သင့်မွေးရာပါရောဂါကို ထိန်းချုပ်ပါ။