နှလုံးအဆို့ရှင်ယိုယွင်းခြင်းသည် ယနေ့ခေတ်တွင် ပို၍ကြားလာရသော ရောဂါတစ်ခုဖြစ်သည်။ အရင်က နှလုံးအဆို့ရှင် ယိုစိမ့်တဲ့ရောဂါလို့ပဲ ကြားဖူးတယ်။ Rheumatic နှလုံးအဆို့ရှင် ယနေ့ခေတ်တွင် နှလုံးအဆို့ရှင်ယိုယွင်းနေသော လူနာများကို ပိုမိုတွေ့ရှိလာရသည်။ အများစုမှာ နှလုံးအဆို့ရှင်များကို အချိန်အတော်ကြာ အသုံးပြုခဲ့သည့် သက်ကြီးရွယ်အိုများဖြစ်သည်။ အသက်အရွယ်အရ ယိုယွင်းလာမယ်။ သို့မဟုတ် အချို့သောအခြေအနေများတွင်၊ နှလုံးအဆို့ရှင်များသည် သွေးတိုးကဲ့သို့သော နာတာရှည်ရောဂါများမှ ဆိုးရွားသွားစေရန် အရှိန်မြှင့်ပေးနိုင်သည်။ သွေးကြောများတွင်အဆီများ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းကဲ့သို့သော အန္တရာယ်ရှိသော အပြုအမူများ ပါဝင်သည်။
နှလုံးအဆို့ရှင်ယိုယွင်းမှုကို သတိထားပါ။
ယိုယွင်းနေသော နှလုံးအဆို့ရှင်များတွင် အဆီ၊ tartar သို့မဟုတ် ကယ်လ်စီယမ် အနည်အနှစ်များရှိသည်။ ၎င်းသည် နှလုံးအဆို့ရှင်များကို မာကျောစေပြီး အပြည့်အ၀ဖွင့်၍ပိတ်ရန် မဖြစ်နိုင်ပါ။ အချို့သောလူများသည် လျှာ၏နေရာတွင် ကယ်လ်စီယမ်သတ္တုဓာတ်များရှိသည်။ မဖွင့်နိုင်ပါ။ မဖွင့်နိုင်တဲ့အခါ သွေးက နှလုံးဆီကို အပြည့်အဝ မစီးဆင်းနိုင်ပါဘူး။ နှလုံးအဆို့ရှင်များ မာကျောလာသောအခါ နှလုံးက သွေးညှစ်ထုတ်ဖို့ ပိုအလုပ်လုပ်တယ်။ နှလုံးနံရံတွေ ထူလာမယ်။ မကုသဘဲထားရင် နှလုံးဖောက်သွားနိုင်ပါတယ်။
အလွန်အန္တရာယ်များသည်ဟု ယူဆရသော နှလုံးအဆို့ရှင်၏ ယိုယွင်းလာသောအခြေအနေမှာ aortic valve ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နှလုံး၏ ဘယ်ဘက် ventricle ကို aorta နှင့် ပိုင်းခြားပေးသော နှလုံးအဆို့ရှင်ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာမှာ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းသို့ သွေးများ စုပ်ယူခြင်းဖြစ်ပြီး ယိုယွင်းပျက်စီးလာပါက သို့မဟုတ် အဖွင့်အပိတ်မလုပ်နိုင်ပါက သွေးသည် ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံးကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်မည် မဟုတ်ပါ။ ပျမ်းမျှအားဖြင့် အသက် 80 နှစ်ရှိ လူနာများ၏ ခန့်မှန်းခြေ 3% သည် အမျိုးသမီးများနှင့် အမျိုးသားများတွင် နှလုံးအဆို့ရှင် မူမမှန်မှုများ ရှိလာပါသည်။ ဒါပေမယ့် စာရင်းဇယားတွေအရ အမျိုးသားတွေက ၆၀% လောက်ပိုများပြီး အမျိုးသမီးတွေက ၄၀% လောက်ပိုများပါတယ်။
သတိပေးဆိုင်းဘုတ်များ
နှလုံးအဆို့ရှင်များ ကောင်းစွာဖွင့်ခြင်း သို့မဟုတ် ပိတ်ခြင်း၏ မူမမှန်မှုများကို အချက်ပြသော လက္ခဏာများ နှလုံးအဆို့ရှင် stenosis ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သိနိုင်ပါတယ်။
- ပင်ပန်းလွယ်တယ်။
- မူးဝေပြီး မူးမေ့လဲတတ်တယ်
- ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်းကို တစ်ပတ်လျှင် အနည်းဆုံး ၂-၃ ကြိမ်
ယိုယွင်းနေသော နှလုံးအဆို့ရှင်များကို ကုသပါ။
နှလုံးအဆို့ရှင်ယိုယွင်းခြင်းကို ဆေးဝါးဖြင့် ကုသ၍မရပါ။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ပြဿနာက နှလုံးအဆို့ရှင် ကျဉ်းနေလို့ပါ။ ကုသမှုသည် ကျဉ်းနေသော နှလုံးအဆို့ရှင်ကို သက်သာရာရစေသည်။ ယခင်က နှလုံးအဆို့ရှင်ကို အစားထိုးရန်အတွက် ရင်ဘတ်ကိုဖွင့်ရန် ခွဲစိတ်မှုပြုလုပ်ခဲ့သည်။ တစ်ရှူးဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော နှလုံးအဆို့ရှင်အတုနှင့် သတ္တုဖြင့်ပြုလုပ်ထားသည့် အမျိုးအစားနှစ်မျိုးရှိသည်။ မတူညီသော အားသာချက်များနှင့် အားနည်းချက်များရှိသည်။ သတ္တုနှလုံးအဆို့ရှင်များသည် အချိန်အတော်ကြာအောင် ကြာရှည်ခံနိုင်သည်။ ဒါပေမယ့် လူနာက သွေးခဲတွေကို ပျော်အောင်ဆေးသောက်ရပါမယ်။ လျှာတစ်ရှူးအတွက် သွေးခဲပျော်ဆေး မလိုအပ်ပါ။ သို့သော် သတ္တုလျှာကဲ့သို့ သက်တမ်းသည် မကောင်းနိုင်ပါ။ အရင်တုန်းကတော့ နှလုံးအဆို့ရှင် အစားထိုး ခွဲစိတ်မှုပဲ လုပ်ရတာပါ။ ဒါပေမယ့် အခုခေတ်မှာ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာနည်းပညာတွေက ပိုအဆင့်မြင့်လာပါတယ်။ ဤအတောအတွင်း ကမ္ဘာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းသည် သက်ကြီးရွယ်အို လူ့အဖွဲ့အစည်းထဲသို့ ဝင်ရောက်လာပါသည်။ ပြန်လည်နာလန်ထမှုနှေးသောကြောင့် ရင်ဘတ်ခွဲစိတ်မှုပြုလုပ်ရန် ၎င်းတို့၏ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအခြေအနေက မသန်မစွမ်းဖြစ်နေသောကြောင့် သက်ကြီးရွယ်အိုများအတွက် ခွဲစိတ်မှုပြုလုပ်ရန် မသင့်လျော်ပေ။
TAVI သည် ခွဲစိတ်စရာမလိုဘဲ နှလုံးအဆို့ရှင်များကို ပြုပြင်ခြင်း သို့မဟုတ် အစားထိုးခြင်းအတွက် နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
1985 ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံမှ ပါမောက္ခဒေါက်တာ Alan Cribier သည် ခွဲစိတ်မှုအစား catheterized valve အစားထိုးနည်းလမ်းကို စမ်းသပ်ခဲ့သည်။ ဤနည်းပညာကို TAVI (Transcatheter Aortic Valve Implantation) ဟုခေါ်သည်။ ၎င်းသည် ကြီးကြီးမားမားခွဲစိတ်မှုမရှိဘဲ နှလုံးအဆို့ရှင်ဖြင့် အစားထိုးခြင်း ဖြစ်သည်။ သွေးကြောပိတ်အဆို့ရှင်ပြဿနာရှိသော လူနာများအတွက် သင့်လျော်ပါသည်။ခွဲစိတ်မှုမပါပဲ နှလုံးအဆို့ရှင်ကို ခွဲစိတ်ကုသခြင်းမရှိဘဲ နှလုံးအဆို့ရှင်ကို ပြုပြင်ရန် သို့မဟုတ် အစားထိုးရန် TAVI နည်းပညာကို အသုံးပြုခြင်း၏ အားသာချက်မှာ လူနာသည် သွေးဆုံးရှုံးမှုနည်းသည်။ မလိုအပ်ဘဲ မေ့ဆေးပေးခြင်း ဖြစ်နိုင်ခြေကို လျှော့ချပါ။ အဆုတ်အတုနှင့် ရင်ဘတ်ဖွင့်နှလုံးအဆို့ရှင် အစားထိုးခွဲစိတ်မှုကဲ့သို့ နှလုံးအတုပြုလုပ်ရန် မလိုအပ်ပါ။ ခွဲစိတ်မှုကနေ မြန်မြန်ပြန်ကောင်းလာနိုင်ပါတယ်။ အများစုမှာ ၂-၃ ရက်အတွင်း အိမ်ပြန်နိုင်ပါတယ်။ ရင်ဘတ်အဖွင့်ခွဲစိတ်ကုသမှုခံယူနေစဉ်အတွင်း ဆေးရုံ၌ ၇ ရက်မှ ၁၀ ရက်အထိ နေထိုင်ရမည်ဖြစ်သည်။
TAVI ၏ နိယာမမှာ အထူး stent တစ်ခုနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသော တစ်ရှူးအခြေခံ နှလုံးအဆို့ရှင်ကို အသုံးပြုရန်ဖြစ်သည်။ ပေးပို့မှုစနစ်၏ အချင်း 8 မှ 10 မီလီမီတာခန့်ရှိသော ပိုက်ငယ်တစ်ခုသို့ အံဝင်ခွင်ကျဖြစ်အောင် သေးငယ်လှိမ့်နိုင်သည်။ ထို့နောက် ပေးပို့မှုစနစ်အား inguinal သွေးလွှတ်ကြောတစ်လျှောက်တွင် ဘယ်ဘက် ventricle ၏ အထွတ်အထိပ်သို့ aortic valve ၏တည်နေရာသို့ ထည့်သွင်းသည်။ ထို့နောက် coiled heart valve သည် ပေးပို့မှုစနစ်မှ ထုတ်လွှတ်သည်။ ၎င်းသည် နှလုံးအဆို့ရှင်များ ပျံ့နှံ့သွားစေသည်။ နှလုံးအဆို့ရှင်အသစ်ဖြစ်လာသည်။ လူနာသည် ပေါင်ခြံ သို့မဟုတ် ရင်ဘတ်၏ ဘယ်ဘက်ခြမ်း သို့မဟုတ် ရင်ဘတ်၏ ညာဘက်ထိပ်တွင် သေးငယ်သော ဒဏ်ရာတစ်ခု ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ အထူး stent ထားရှိရာပေါ်တွင်သာမူတည်သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် TAVI နည်းပညာသည် အန္တရာယ်များသော သို့မဟုတ် အလယ်အလတ်ရှိသောသူများသာမက ချိုင့်နှလုံးရောဂါဝေဒနာရှင်များအတွက် ရွေးချယ်စရာနည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်လာသည်။
အထူး stent များအတွက်၊ ၎င်းတို့ကို နည်းလမ်းများစွာဖြင့် ထည့်သွင်းနိုင်သည်။ ပေါင်ခြံမှတဆင့်၊ ပခုံးမှတဆင့်၊ အထက်လက်မောင်းရှိ သွေးလွှတ်ကြောကြီးများမှတဆင့်။ ရင်ဘတ်၏ညာဘက်ခြမ်းတွင် နှလုံးမှထွက်လာသော ပင်မသွေးလွှတ်ကြောမှတဆင့် နှင့် နှလုံးထိပ်ရှိ သေးငယ်သော ခွဲစိတ်မှုမှတဆင့်၊ သို့သော် 80% သည် ပေါင်ခြံမှ ထိုးသွင်းခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ သွေးကြောတွေက ကြီးတယ်။ လူနာ၏ပေါင်ခြံရှိ သွေးကြောများသည် သေးငယ်သည် သို့မဟုတ် ပိတ်ဆို့နေသော သွေးကြောများက မဝင်ရောက်နိုင်ပါကလွဲ၍ အခြားနေရာ၌ ပြုလုပ်ရန် ရွေးချယ်ကြသည်။ ဤ catheter ကို အသုံးပြု၍ နှလုံးအဆို့ရှင် အစားထိုးခြင်းသည် ပြီးစီးရန် ခန့်မှန်းခြေ 2 နာရီ ကြာပါသည်။
သတိထားရမည့် TAVI ၏ ကန့်သတ်ချက်များမှာ သွေးကြောအတွင်း ပိုးဝင်ခြင်း သို့မဟုတ် ဘက်တီးရီးယားပိုးများ ရှိနေသူများဖြစ်သည်။ စူးရှသော သွေးကြောကျဉ်းရောဂါ ဝေဒနာရှင်များ နှလုံးတွင် သွေးခဲနေသော လူနာများ နှလုံးခုန်မြန်သောလူနာများ သို့မဟုတ် မကြာသေးမီက လေဖြတ်သွားသော လူနာများသည် သွေးခဲများကို ပျော်ဝင်ရန် ဆေးပေးရန်လိုအပ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ သွေးကြောကျဉ်းရောဂါနှင့် ရောဂါလက္ခဏာများရှိသော လူနာ ခွဲစိတ်မှုပြီးသည်နှင့် ပထမ 3 လတွင် သွေးကျဲဆေးသောက်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ လေ့ကျင့်ခန်း သို့မဟုတ် ပြင်းပြင်းထန်ထန် မလုပ်ပါနှင့်။ ၃ လကြာမှ ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာပြီးနောက် လူနာသည် ပုံမှန်ဘဝဖြင့် နေထိုင်နိုင်သည်။ ပိုမိုကောင်းမွန်သော ဘဝအရည်အသွေးကို ရေရှည်ပိုင်ဆိုင်နိုင်ပါစေ။
