រោគសញ្ញានៃជំងឺផាកឃីនសុន

 

ជំងឺនេះមានរោគសញ្ញាដែលបង្ហាញខ្លួនខុសៗគ្នា អាស្រ័យលើកត្តាជាច្រើន។ ប៉ុន្តែចំណុចរួមគ្នាគឺ វាមិនកើតឡើងភ្លាមៗដូចជាជំងឺខួរក្បាលផ្សេងៗទេ។ វាជាជំងឺដែលវឌ្ឍនៈយឺតៗ ហើយប្រសិនបើទុកទាល់តែយូរ រោគសញ្ញានឹងធ្ងន់ធ្ងរឡើង។

 

រោគសញ្ញាសំខាន់ៗ

• រំញ័រ (Tremor)៖ កើតមាននៅម្រាមដៃ ដៃ ឬជើង។ ជាធម្មតាកើតនៅពេលមិនផ្លាស់ទី ហើយមិនអាចគ្រប់គ្រងបាន។ ពេលចាប់ផ្តើមធ្វើសកម្មភាព រំញ័រអាចថយចុះ។ មានអ្នកខ្លះមានការឈឺសាច់ដុំរួមផងដែរ។

• ចលនាយឺត (Bradykinesia)៖ យកពេលយូរ ឬចលនាយឺតជាងធម្មតា។ ប៉ះពាល់ដល់ជីវិតប្រចាំថ្ងៃ និងអាចបណ្តាលឲ្យមានគ្រោះថ្នាក់។

• ការដើរខុសធម្មតា (Posture instability)៖ ជំហានខ្លីៗដំបូង បន្ទាប់មកឆ្ពោះទៅជំហានវែង និងលឿន យ៉ាងពិបាកបញ្ឈប់ភ្លាមៗ។ អាចមានសញ្ញាផ្នែកខ្នងកោង ដៃមិនឆ្លាក់ ឬដើរតឹងដូចម៉ាស៊ីន។

• មុខដូចពាក់ម៉ាស់ (Masking face)៖ មុខដូចមិនមានអារម្មណ៍ ពេលនិយាយ បបូរមាត់ផ្លាស់ទីតិច។

• និយាយសំឡេងទាប៖ មានអ្នកជំងឺនិយាយមិនច្បាស់ សំឡេងទាប ឬសំឡេងស្រួចនៅកណ្តាលក។ អាចនិយាយលឿនៗ ដោយកម្ពស់សំឡេងដដែល។ មានករណីទឹកមាត់ស្រកនៅជាយមាត់។

 

---

 

ការថែទាំ និងការព្យាបាល

 

គោលបំណងដើម្បី បង្កើនគុណភាពជីវិត អ្នកជំងឺ៖

• ថ្នាំ៖ បន្ថែមសារធាតុ Dopamine ឲ្យគ្រប់គ្រាន់ ប្រើនៅដំណាក់កាលដំបូង និងកណ្ដាល ជួយឲ្យសរសៃប្រសាទនៅសល់ដំណើរការល្អ។ វេជ្ជបណ្ឌិតនឹងកំណត់តាមរោគសញ្ញា។

• កាយសម្បទាបណ្ដោះអាសន្ន (Physical therapy)៖ ហាត់ដើរ អង្គុយ គេង និយាយ និងរក្សាតុល្យភាព ដើម្បីអោយអ្នកជំងឺមានសមត្ថភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ។

• វះកាត់បញ្ចូលឧបករណ៍ចល័តអគ្គិសនី (Deep Brain Stimulation)៖ ដាក់ឧបករណ៍អគ្គិសនីក្នុងខួរក្បាល ដើម្បីកាត់បន្ថយការដំណើរការខុសធម្មតា។ ជ្រើសប្រើសម្រាប់អ្នកជំងឺដែលមានរោគសញ្ញាមិនធ្ងន់ ឬអ្នកដែលមានផលប៉ះពាល់ពីថ្នាំ។

 

---

 

ការថែទាំអ្នកជំងឺផាកឃីនសុន

 

• ជួយក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ៖ ព្រោះមានបញ្ហាចលនា និងការដើរមិនទៀង។

• អាហារ និងថ្នាំ៖ ត្រូវផ្តល់អាហារតាមច្បាប់អាហារូបត្ថម្ភ និងទទួលថ្នាំតាមការណែនាំរបស់វេជ្ជបណ្ឌិត។

• ផ្នែកចិត្ត៖ អ្នកជំងឺមានអារម្មណ៍ប្តូរទៅ ស្របពេលអាចដាច់ខ្លួនចេញពីសង្គម ហើយមានអារម្មណ៍ថាមិនមានអ្នកថែទាំ។ គ្រួសារត្រូវគាំទ្រទៅជិតស្និទ្ធ។

• ហាត់ប្រាណ និងកាយសម្បទា៖ ឲ្យហាត់ដើរបានច្រើន។ ប្រសិនបើពិបាក អាចប្រើឈើច្រត់ជួយ។

• អ្នកជំងឺគេងត្រង់៖ ត្រូវប្រយ័ត្នពេលបញ្ចូលអាហារ ដើម្បីបញ្ចៀសការស្ទះ។ ត្រូវផ្លាស់ទីខ្លួនរៀងរាល់ ២ ម៉ោង ដើម្បីបង្ការផលប៉ះពាល់ (Bed sore)។

• អនាម័យ៖ ត្រូវរក្សាផ្ទាល់ខ្លួនឲ្យស្អាត និងថែទាំជាប្រចាំ។