ជំងឺរលាកស្រោមខួរក្បាល (Meningitis) គឺជាជំងឺធ្ងន់ធ្ងរមួយដែលមិនគួរមើលរំលង ព្រោះអាចគំរាមកំហែងដល់ជីវិត។ ការតាមដានយ៉ាងជិតស្និទ្ធ ដឹងទាន់រោគសញ្ញាព្រមាន គោលការណ៍ថែទាំព្យាបាល និងការបង្ការដូចជាការចាក់វ៉ាក់សាំង មិនត្រឹមតែជួយបង្កើនអត្រារស់រានមានជីវិតទេ ថែមទាំងកាត់បន្ថយផលវិបាកដែលប៉ះពាល់រ៉ាំរ៉ៃ និងធ្ងន់ធ្ងរដល់សុខភាពផងដែរ
រលាកស្រោមខួរក្បាលគឺជាអ្វី
រលាកស្រោមខួរក្បាល (Meningitis) គឺជាស្ថានភាពឆ្លងមេរោគ និងការរលាកនៃស្រោមខួរក្បាល និងខួរឆ្អឹងខ្នង ដែលមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការការពារប្រព័ន្ធប្រសាទកណ្តាល។ ការរលាកនេះអាចបណ្តាលមកពីការឆ្លងវីរុស បាក់តេរី ផ្សិត និងមូលហេតុផ្សេងៗ។ គួរតែប្រញាប់ទៅជួបវេជ្ជបណ្ឌិតឱ្យបានឆាប់បំផុត ដើម្បីព្យាបាលមុនពេលកើតផលវិបាកពីរលាកខួរក្បាល ដូចជា ការឆ្លងមេរោគក្នុងឈាមឬបាត់បង់ការស្តាប់ ដែលអាចគំរាមកំហែងដល់ជីវិត
រលាកស្រោមខួរក្បាលបណ្តាលមកពីអ្វី
រលាកស្រោមខួរក្បាលអាចកើតឡើងពីមូលហេតុជាច្រើន រួមមាន៖
- ការឆ្លងវីរុស រោគសញ្ញាមានចាប់ពីស្រាល ដល់ធ្ងន់ធ្ងរ
- អាចកើតឡើងបន្ទាប់ពីជំងឺផ្តាសាយ រោគសញ្ញាមិនសូវធ្ងន់ ជាញឹកញាប់ជាសះស្បើយដោយខ្លួនឯងក្នុងរយៈពេល 7 – 10 ថ្ងៃ
- ពីការទទួលទានអាហារឆៅៗស្រួយៗ អាចមានដង្កូវនៅដំណាក់កាលលូតលាស់ឡើងទៅខួរក្បាលបាន រោគសញ្ញាជាញឹកញាប់មានលក្ខណៈពាក់កណ្តាលស្រួចស្រាវ ក្នុងអំឡុង 2 – 4 សប្តាហ៍
- ការឆ្លងបាក់តេរី គ្រោះថ្នាក់បំផុត ព្រោះអាចបណ្តាលឱ្យពិការភាព ឬស្លាប់បាន ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យឱ្យបានរហ័ស និងទទួលថ្នាំអង់ទីប៊ីយោទិកទាន់ពេលវេលា ជួយកាត់បន្ថយភាពធ្ងន់ធ្ងរនៃជំងឺ
- ការឆ្លងផ្សិត ជាញឹកញាប់ឃើញនៅអ្នកជំងឺដែលមានភាពស៊ាំទាប ឬខ្សោយភាពស៊ាំ ប៉ះពាល់ប្រភពផ្សិត ដូចជា លាមកព្រាប ជាដើម ទោះមិនជួបញឹកញាប់ក៏ដោយ ប៉ុន្តែធ្ងន់ធ្ងរខ្លាំង
- ការឆ្លងរបេង ប៉ះពាល់ឱ្យកើតភាពមិនប្រក្រតីតាមប្រព័ន្ធប្រសាទ ព្រោះបាក់តេរីដែលជាមូលហេតុរបេង រាលដាលទៅកាន់ស្រោមខួរក្បាល បណ្ដាលឱ្យកើតរលាកស្រោមខួរក្បាលពីរបេង
- មូលហេតុផ្សេង ៗ ដូចជា សារធាតុគីមី របួសក្បាល ជំងឺអូតូអ៊ីម្យូន ជំងឺមហារីក ត្រូវទទួលការព្យាបាលបន្ទាន់បំផុត
រោគសញ្ញារលាកស្រោមខួរក្បាលមានយ៉ាងដូចម្តេច
- គ្រុនក្តៅខ្លាំងភ្លាមៗ
- ឈឺក្បាលខ្លាំង
- ចង្អោរ ក្អួត
- ករឹង ឈឺត្រង់ក្បាលក និងផ្នែកខាងក្រោយក
- ស្មារតីច្របូកច្របល់
- ងាយរងប៉ះពាល់ពីពន្លឺ
- ប្រកាច់ វិលមុខ សន្លប់
ក្រុមដែលមានហានិភ័យរលាកស្រោមខួរក្បាលពីការឆ្លងមេរោគមានអ្នកណាខ្លះ
- អ្នកដែលមិនបានចាក់វ៉ាក់សាំងការពាររលាកស្រោមខួរក្បាល
- កុមារតូចអាយុក្រោម 5 ឆ្នាំ
- វ័យជំទង់ ឬវ័យក្មេងអាយុក្រោម 20 ឆ្នាំ
- អ្នកដែលរស់នៅរួមគ្នាជាក្រុមធំ ដូចជា សាលារៀន អន្តេវាសិកដ្ឋាន
- អ្នកដែលមានភាពស៊ាំខ្សោយ រួមទាំងស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ
- អ្នកដែលមានភាពស៊ាំខ្វះខាត រួមមាន អ្នកជំងឺអេដស៍ អ្នកដែលត្រូវប្រើថ្នាំបង្ក្រាបភាពស៊ាំ
ធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យរលាកស្រោមខួរក្បាលយ៉ាងដូចម្តេច
- សួរប្រវត្តិ និងពិនិត្យរាងកាយ
- ពិនិត្យមន្ទីរពិសោធន៍
- ពិនិត្យឈាមដើម្បីដាំវប្បធម៌រកមេរោគបង្ករលាកស្រោមខួរក្បាល
- ថតស្កេន CT ខួរក្បាល (Computerized Tomography: CT Scan)
- ពិនិត្យខួរក្បាលដោយម៉ាញ៉េទិចរេសូណង់ (Magnetic Resonance: MRI)
- ចាក់យកទឹកខួរឆ្អឹងខ្នងពិនិត្យ ដើម្បីវាយតម្លៃជំងឺរលាកស្រោមខួរក្បាលឱ្យបានច្បាស់លាស់បំផុត
គោលការណ៍ព្យាបាលរលាកស្រោមខួរក្បាល
វិធីព្យាបាលរលាកស្រោមខួរក្បាលខុសគ្នាទៅតាមប្រភេទនៃការឆ្លងមេរោគ។ វេជ្ជបណ្ឌិតនឹងណែនាំឱ្យអ្នកជំងឺសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យ ដើម្បីតាមដានរោគសញ្ញាយ៉ាងជិតស្និទ្ធ និងបង្ការផលវិបាក រួមមាន៖
- ឆ្លងវីរុស ព្យាបាលដោយផ្តល់ថ្នាំបន្ធូររោគសញ្ញា បន្ថយក្តៅ ផឹកទឹកឱ្យច្រើន និងសម្រាកឱ្យគ្រប់គ្រាន់
- ឆ្លងបាក់តេរី ព្យាបាលដោយថ្នាំអង់ទីប៊ីយោទិកតាមសរសៃឈាមរួមជាមួយថ្នាំកាត់បន្ថយការរលាកតាមការណែនាំរបស់វេជ្ជបណ្ឌិត
- ឆ្លងផ្សិត ព្យាបាលដោយថ្នាំប្រឆាំងផ្សិតជាចម្បង
ផលវិបាករបស់រលាកស្រោមខួរក្បាលមានអ្វីខ្លះ
- ឆ្លងមេរោគក្នុងឈាម អាចឆក់ និងអវយវៈផ្សេងៗខ្សោយបរាជ័យ
- រលាកជាលិកាខួរក្បាល បង្កឱ្យប្រព័ន្ធប្រសាទខូចខាត សាច់ដុំខ្សោយ បាត់បង់ការគ្រប់គ្រងសាច់ដុំ
- បាត់បង់ការស្តាប់ ដោយសរសៃប្រសាទស្តាប់ត្រូវបានបំផ្លាញ
- ប្រកាច់ និងជំងឺឆ្កួតជ្រូក ពីការរលាកជាលិកាខួរក្បាលរហូតខូចខាត
ប្រសិនបើរលាកស្រោមខួរក្បាលឆ្លងមេរោគធ្ងន់ធ្ងរ និងមិនទទួលការព្យាបាលទាន់ពេលវេលា អាចធ្ងន់ធ្ងររហូតដល់ស្លាប់
បង្ការរលាកស្រោមខួរក្បាលយ៉ាងដូចម្តេច
- ចាក់វ៉ាក់សាំងការពាររលាកស្រោមខួរក្បាល
- ជៀសវាងការស្ថិតនៅកន្លែងមនុស្សច្រើនពេក ពាក់ម៉ាស់ រក្សាគម្លាត
- មិនប្រើរបស់ប្រើផ្ទាល់ខ្លួនរួមជាមួយអ្នកដទៃ ដូចជា ស្លាបព្រា សម ច្រាសដុសធ្មេញ កែវទឹក
- សង្កេតរោគសញ្ញាមិនប្រក្រតីរបស់រាងកាយ ប្រសិនបើមានរោគសញ្ញាត្រូវទៅជួបវេជ្ជបណ្ឌិតភ្លាមៗ
- ទទួលទានអាហារដែលមានប្រយោជន៍
- គេងសម្រាកឱ្យគ្រប់គ្រាន់
- ហាត់ប្រាណជាប្រចាំ
- ជៀសវាងការជក់បារី និងការផឹកគ្រឿងស្រវឹង
មន្ទីរពេទ្យណាដែលជំនាញក្នុងការព្យាបាលជំងឺរលាកស្រោមខួរក្បាល
មជ្ឈមណ្ឌលខួរក្បាល និងប្រព័ន្ធប្រសាទ Bangkok Hospital International ត្រៀមខ្លួនជាស្រេចសម្រាប់ការពិនិត្យវាយតម្លៃ ធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ រៀបចំផែនការថែទាំព្យាបាលអ្នកជំងឺរលាកស្រោមខួរក្បាល រួមទាំងផ្តល់ការពិគ្រោះ និងការណែនាំត្រឹមត្រូវ ដោយក្រុមវេជ្ជបណ្ឌិតឯកទេស និងក្រុមពហុវិស័យដែលមានជំនាញ និងបទពិសោធន៍ច្រើន ដើម្បីឱ្យអ្នកជំងឺត្រឡប់មកមានគុណភាពជីវិតល្អម្តងទៀត
វេជ្ជបណ្ឌិតដែលជំនាញក្នុងការព្យាបាលជំងឺរលាកស្រោមខួរក្បាល
វេជ្ជបណ្ឌិតស្រី. សារិនផន ម៉ានិតសិរិគុល ទិព្យអុដុំ វេជ្ជបណ្ឌិតឯកទេសជំងឺប្រសាទ ផ្នែកប្រព័ន្ធអង្គចងចាំ និងអាល់ហ្សៃមឺរ Bangkok Hospital International
អាចចុចទីនេះដើម្បីកំណត់ពេលនัดដោយខ្លួនឯង
