Thai
EN / TH
Hospital Hotline
Call : +662 310-3000
or 1719 (Local calls)

All About Cancer

All About Cancer


โรคมะเร็งปอด

ข้อมูลเกี่ยวกับโรคมะเร็งปอด

จากข้อมูลขององค์การอนามัยโลก (WHO) พบว่าในผู้ป่วยมะเร็งที่เสียชีวิตทั้งหมด มะเร็งปอดเป็นมะเร็งที่เป็นสาเหตุของการเสียชีวิตที่สูงที่สุด ในปี ค.ศ. 2012 มีผู้เสียชีวิตจากมะเร็งปอดทั่วโลก 1,590,000 คน ในประเทศไทย ปี ค.ศ. 2008 พบว่ามีผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยมะเร็งปอดถึง 8,403 ราย พบมะเร็งปอดในเพศชายมากกว่าเพศหญิง และมักพบในผู้สูงอายุมากกว่าผู้ที่มีอายุน้อย

 

สาเหตุของโรคมะเร็งปอด

มะเร็งปอด เป็นเนื้องอกของปอดชนิดที่โตเร็ว ลุกลามสู่อวัยวะข้างเคียง และกระจายตัวไปยังอวัยวะอื่นๆ ได้ เกิดขึ้นจากเซลของเนื้อเยื่อในปอดแบ่งตัวเร็วผิดปกติจนควบคุมไม่ได้ ซึ่งอาจมีสาเหตุจากปัจจัยภายนอก ได้แก่สารก่อมะเร็งที่อยู่ในบุหรี่ และมลภาวะต่างๆ อยู่ในสิ่งแวดล้อม กระตุ้นให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของเซล และจากปัจจัยภายใน ได้แก่ความบกพร่องทางกรรมพันธุ์ หรือความเสื่อมของเซล ทำให้ไม่สามารถซ่อมแซมเซลที่ผิดปกติได้

ปัจจัยภายนอกเป็นสิ่งที่ป้องกันได้ ปัจจัยที่เป็นความเสี่ยงหลักของมะเร็งปอดได้แก่ บุหรี่ ทั้งผู้สูบบุหรี่โดยตรงและผู้ที่ได้ควันบุหรี่โดยอ้อมจากควันบุหรี่จากผู้อื่น นอกจากนั้นพบว่าสารก่อมะเร็งอาจมาจากสภาวะแวดล้อมและการทำงาน ได้แก่ Radon และ Asbestos เป็นต้น

 

อาการและการวินิจฉัยโรคมะเร็งปอด

ผู้ป่วยมักมาพบแพทย์ด้วยอาการไอเรื้อรัง ไอเป็นเลือด แต่ในกรณีที่โรคลุกลาม นอกจากอาการที่ปอดเองแล้ว อาการจะขึ้นกับอวัยวะที่โรคลุกลามไปถึง ซึ่งอาจเป็นอวัยวะข้างเคียง หรือบริเวณอื่นๆของร่างกายที่โรคกระจายไป อาการก็จะขึ้นกับบริเวณที่ได้รับผลกระทบจากมะเร็งลุกลามไป เช่น กลุ่มอาการปวดไหล่ร้าวไปตามแขนร่วมกับ หนังตาตก และเหงื่อไม่ออกซีกเดียว กลุ่มอาการหน้าบวม คอบวม และนอนราบไม่ได้ กลุ่มอาการปวดศีรษะและอาเจียนพุ่ง และกลุ่มอาการปวดหลัง ควบคุมอุจจาระปัสสาวะไม่ได้ และขาชาอ่อนแรง คลำพบก้อนที่บริเวณไหปลาร้า น้ำหนักตัวลดลงอย่างรวดเร็ว ฯลฯ

การวินิจฉัยโรคมะเร็งปอด เริ่มจากการซักประวัติและตรวจร่างกาย พิจารณาการการตรวจเพิ่มเติมตามข้อบ่งชี้ ได้แก่ เอ็กซ์เรย์ปอด ตรวจเอ็กซ์เรย์คอมพิวเตอร์บริเวณทรวงอก หรือการตรวจคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าบริเวณทรวงอก เมื่อผลการตรวจภาพของปอดพบรอยโรคที่สงสัยมะเร็ง จะต้องมีการตรวจเพื่อยืนยันการวินิจฉัยด้วยผลทางพยาธิวิทยา (Pathology) ร่วมด้วยเสมอ การนำตัวอย่างเซลที่รอยโรคมาตรวจ อาจทำได้โดยการส่องกล้องเข้าไปทางหลอดลม หรือโดยการใช้เข็มเจาะเข้าไปทางผนังช่องอก ขึ้นกับความเหมาะสม การตรวจผลทางพยาธิวิทยาจะให้ข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับเซลผิดปกติ นอกจากจะวินิจฉัยว่าเป็นเซลมะเร็งแล้ว ยังสามารถแยกชนิดของเซลมะเร็งได้ด้วย ซึ่งมะเร็งปอดจะแบ่งเป็นชนิดเซลเล็ก (Small cell Lung Cancer) และชนิดเซลไม่เล็ก (Non-Small Cell Lung Cancer)

เมื่อการวินิจฉัยมะเร็งปอดชัดเจนแล้ว ขั้นตอนต่อไปจะเป็นการตรวจเพิ่มเติมเพื่อประเมินการลุกลามของโรค หรือระยะของโรคมะเร็ง ได้แก่ การตรวจสแกนกระดูก การตรวจคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าสมอง การตรวจ PET/CT scan เป็นต้น ทั้งนี้เพื่อพิจารณาการรักษาที่เหมาะสมกับสภาวะของโรค

 

การรักษาโรคมะเร็งปอด

การรักษามะเร็งปอดแบ่งตามชนิดของมะเร็ง ได้แก่ ชนิดเซลเล็ก (Small cell Lung Cancer) และชนิดเซลไม่เล็ก (Non-Small cell Lung Cancer)

การรักษามะเร็งปอดชนิดเซลเล็ก เป็นมะเร็งที่มีแนวโน้มที่จะกระจายตัวเร็ว ในขณะที่เซลตอบสนองดีต่อเคมีบำบัด (Chemotherapy) และรังสีรักษา (Radiotherapy) การรักษาหลักจึงเป็นการรักษาด้วยเคมีบำบัด เพื่อทำลายเซลมะเร็งทั้งที่บริเวณจุดเริ่มต้นและป้องกันไม่ให้เกิดการกระจายไปยังบริเวณอื่นๆ และมีการรักษาเสริมด้วยรังสีรักษาเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการควบคุมโรคเฉพาะที่ ซึ่งอาจให้การรักษาพร้อมกันทั้งเคมีบำบัดและรังสี (Chemoradiotherapy)  หรืออาจพิจารณาให้การรักษาต่อเนื่องกันแต่ไม่พร้อมกัน ทั้งนี้ขึ้นกับระยะของโรคและสภาพร่างกายของผู้ป่วย ความเห็นของแพทย์และความยินยอมของผู้ป่วย

 

ส่วนการรักษาของโรคมะเร็งปอดชนิดเซลไม่เล็ก ในระยะเริ่มต้นที่โรคยังไม่ได้มีการลุกลาม หรือยังไม่มีการกระจาย การรักษาหลักคือการผ่าตัด โดยอาจพิจารณาให้การรักษาเสริมด้วย เคมีบำบัด Targeted therapy และรังสีรักษา ตามข้อบ่งชี้ ส่วนในกรณีโรคลุกลามมากขึ้นมีความเสี่ยงที่โรคอาจจะกลับเป็นใหม่ได้ง่าย หรือเสี่ยงที่จะมีการกระจาย อาจเปลี่ยนการรักษาหลักเป็นการให้เคมีบำบัดพร้อมกับรังสีรักษา โดยอาจจะต้องพิจารณาการรักษาเสริม ได้แก่ Targeted therapy ตามข้อบ่งชี้ ซึ่งทั้งหมดขึ้นกับระยะของโรคและสภาพร่างกายของผู้ป่วย ความเห็นของแพทย์และความยินยอมของผู้ป่วย

เคมีบำบัด (Chemotherapy) คือ การรักษาด้วยยาซึ่งออกฤทธิ์ต่อต้านทำลายเซลมะเร็ง ได้ผลครอบคลุมทั้งระบบ ในขณะที่ Targeted therapy คือ การรักษาด้วยยาเช่นกัน แต่ยาออกฤทธิ์ยับยั้งขัดขวางการเจริญเติบโตเฉพาะเซลมะเร็ง ส่วนรังสีรักษา (Radiotherapy) คือการรักษาด้วยรังสีซึ่งสามารถถ่ายทอดพลังงานออกมาทำลายเซลมะเร็งเฉพาะบริเวณที่ต้องการ

ในกรณีที่โรคมะเร็งปอดลุกลามมาก มีการกระจายไปยังอวัยวะต่างๆแล้ว หรือตัวผู้ป่วยเองมีสภาพร่างกายทั่วไปไม่แข็งแรง มีความเสี่ยงที่จะเกดผลข้างเคียงจากการรักษาได้ง่าย แนวทางการรักษาจะเน้นให้พิจารณาเรื่องคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยเป็นหลัก การรักษาจะเป็นการรักษาที่ขึ้นกับสภาวะของโรค อาการ และความต้องการของผู้ป่วยและครอบครัว หรือเรียกว่าการดูแลเพื่อบรรเทาอาการ (Palliative care)

การรักษาโรคมะเร็งปอดควรจะเป็นการดูแลผู้ป่วยร่วมกันเป็นทีม ระหว่างทีมแพทย์ พยาบาล และบุคคลากรทางการแพทย์สาขาต่างๆ เพื่อการพิจารณาแนวทางการรักษาให้รอบด้าน ทั้งด้านร่างกาย จิตใจ และสังคม โดยคำนึงถึงความต้องการของผู้ป่วยและครอบครัวเป็นสำคัญ

โรงพยาบาลวัฒโนสถ (Wattanosoth Hospital) เป็นโรงพยาบาลสำหรับผู้ป่วยโรคมะเร็งโดยเฉพาะ มีบริการครบวงจร ตั้งแต่การตรวจคัดกรอง การวินิจฉัยโรคตั้งแต่ระยะเริ่มต้น (Screening and early detection program) การรักษาโรคมะเร็งด้วยเครื่องมือที่ทันสมัย (Hi end technology) และทีมแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ (Multidisciplinary team) และการดูแลบรรเทาอาการผู้ป่วยแบบครบองค์รวมที่เน้นคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยและครอบครัว (Palliative care team)

 

นพ. ชนวัธน์ เทศะวิบุล
Radiation Oncologist

Rating

คะแนนโหวต: 9 of 10, จากจำนวนคนโหวต 472 คน

Related story