Theo luật Hồi giáo, nhịn ăn có nghĩa là kiêng ăn, kiêng uống, quan hệ tình dục, nói chuyện phiếm và mọi hành động trái với đạo đức, từ lúc bình minh cho đến khi mặt trời lặn, với mục đích (niyyat) chỉ dành riêng cho Allah.
Do đó, bệnh nhân tiểu đường theo đạo Hồi sẽ phải thay đổi chế độ ăn uống bằng cách chuyển từ 3 bữa ăn một ngày sang 2 bữa ăn: bữa tối (bữa Iftar, ăn sau khi mặt trời lặn) và bữa ăn trước bình minh (bữa ăn trước khi mặt trời mọc).
Đối với bệnh nhân tiểu đường muốn nhịn ăn, họ nên được kiểm tra sức khỏe với bác sĩ chuyên khoa tiểu đường trước khi nhịn ăn để đánh giá khả năng nhịn ăn. Điều này là do bệnh nhân tiểu đường theo đạo Hồi cần thay đổi tần suất dùng thuốc (lịch trình dùng thuốc), điều chỉnh giờ ăn thành 2 bữa. Do đó, bệnh nhân dùng thuốc 3 lần một ngày phải giảm liều thuốc xuống còn 2 lần một ngày, tùy theo giờ ăn.
Bệnh nhân tiểu đường được coi là có nguy cơ cao và không nên nhịn ăn bao gồm những người mắc bệnh tiểu đường tuýp 1, phụ nữ mang thai mắc bệnh tiểu đường và những người mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 kiểm soát đường huyết kém hoặc tiêm insulin nhiều lần trong ngày, có biến chứng tiểu đường nghiêm trọng, có tiền sử hạ đường huyết thường xuyên hoặc bị suy thận. Trong trường hợp bệnh nhân tiểu đường thuộc nhóm nguy cơ cao này muốn nhịn ăn, họ phải tuân thủ nghiêm ngặt lời khuyên của bác sĩ và sẵn sàng ngừng nhịn ăn bất cứ lúc nào khi được bác sĩ khuyên. Nếu không, nhiều yếu tố nguy cơ sức khỏe khác nhau sẽ xảy ra.
Hành vi nhịn ăn của bệnh nhân tiểu đường
- Tự theo dõi lượng đường trong máu là một phần quan trọng trong việc tự chăm sóc bản thân để tránh lượng đường trong máu quá cao hoặc quá thấp. Đối với những người có nguy cơ cao, nên kiểm tra lượng đường trong máu nhiều lần mỗi ngày. Bạn cũng nên tự kiểm tra lượng đường trong máu nếu cảm thấy không khỏe hoặc nghi ngờ lượng đường trong máu cao hoặc thấp.
- Chế độ ăn uống, đồ uống và tập thể dục: Tránh các thực phẩm giàu tinh bột, carbohydrate và chất béo, đặc biệt là vào lúc hoàng hôn. Ăn thực phẩm chứa carbohydrate phức hợp càng muộn càng tốt trong bữa ăn trước khi mặt trời mọc để rút ngắn thời gian nhịn ăn. Tránh đồ ngọt hoặc thực phẩm nhiều đường, cũng như đồ uống có đường và caffeine. Uống nhiều nước sau khi mặt trời lặn. Tránh các hoạt động mạnh hoặc tập thể dục gắng sức trong thời gian nhịn ăn, đặc biệt là trước khi mặt trời lặn.
- Việc điều chỉnh thuốc điều trị tiểu đường trong thời gian nhịn ăn nên được lên kế hoạch chung bởi bác sĩ điều trị và bệnh nhân tiểu đường. Bác sĩ sẽ xem xét loại tiểu đường, cũng như loại và liều lượng thuốc mà bệnh nhân đang dùng, và sẽ điều chỉnh cho phù hợp với thời gian ăn uống thay đổi trong thời gian nhịn ăn.
Bệnh nhân tiểu đường nên ngừng nhịn ăn ngay lập tức trong các trường hợp sau:
- Hạ đường huyết (lượng đường trong máu thấp) dưới 70 mg/dL: Thực hiện điều trị hạ đường huyết bằng cách uống nửa cốc nước ép trái cây hoặc hai viên kẹo ngọt và kiểm tra lại lượng đường trong máu sau 15 phút.
- Nếu lượng đường trong máu của bạn cao hơn 300 mg/dL hoặc bạn mắc bệnh cấp tính, hãy đi khám bác sĩ ngay lập tức.
Y tá Lakkhana Thesapeam
Điều dưỡng viên điều phối bệnh tiểu đường, Bệnh viện Bangkok Chiang Mai
