Động kinh ở trẻ em (Pediatric Epilepsy) là một bệnh lý thần kinh thường gặp và gây lo lắng rất lớn cho cha mẹ. Việc hiểu rõ về triệu chứng và thăm khám chẩn đoán từ giai đoạn sớm là vô cùng quan trọng vì giúp tăng cơ hội điều trị thành công và giúp trẻ có chất lượng cuộc sống tốt hơn về lâu dài
Động kinh ở trẻ em là gì
Động kinh ở trẻ em là tình trạng não tạo ra các xung điện bất thường, khiến trẻ xuất hiện cơn co giật. Tỷ lệ mắc động kinh ở trẻ em dao động khoảng 3,5 – 7,2 trên 1.000 dân. Động kinh ở trẻ em ảnh hưởng đến phát triển, học tập, hòa nhập xã hội và cảm xúc. Nếu không được chẩn đoán và chăm sóc điều trị đúng cách, não có thể bị ảnh hưởng nhiều hơn theo thời gian.
Động kinh do nguyên nhân gì, vì sao trẻ co giật
Hiện nay, nguyên nhân khiến trẻ co giật được ghi nhận là có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động bất thường của não. Ngay cả trẻ có sức khỏe bình thường cũng có thể gặp tình trạng này. Những nguyên nhân thường gặp có thể phân loại như sau:
- Bất thường di truyền: ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng hoặc cấu trúc não.
- Bất thường cấu trúc não: như dị dạng phát triển vỏ não bẩm sinh, u não hoặc bất thường mạch máu.
- Biến chứng trước sinh và trong khi sinh: như thiếu oxy trong lúc sinh hoặc nhiễm trùng trong thai kỳ.
- Bệnh tự miễn và nhiễm trùng trong não: bao gồm các biến chứng do viêm não.
- Không rõ nguyên nhân: chiếm gần một nửa tổng số bệnh nhân.
Triệu chứng như thế nào được gọi là động kinh ở trẻ em
Cơn co giật ở trẻ có nhiều biểu hiện đa dạng, tùy thuộc vào vị trí phát sinh các xung điện bất thường trong não. Cha mẹ nên thường xuyên quan sát hành vi của trẻ; nếu thấy trẻ lơ đãng, gọi không biết, hoặc có những hành vi lạ lặp đi lặp lại, cần nghi ngờ đây có thể là dấu hiệu báo trước của bệnh. Các loại động kinh được chia lớn thành 3 nhóm theo vị trí khởi phát, nhưng về cơ bản sẽ được phân thành 2 kiểu triệu chứng có thể quan sát được.
1. Cơn co giật khu trú
Biểu hiện phụ thuộc vào vị trí khởi phát cơn nằm ở vùng nào của não. Nếu khởi phát ở vùng kiểm soát vận động, sẽ có biểu hiện co cứng hoặc giật cơ ở một phần cơ thể. Nếu ở vùng kiểm soát cảm giác, có thể có tê hoặc cảm giác đau bất thường. Người bệnh có thể vẫn còn tỉnh hoặc có thể giảm mức độ ý thức.
2. Cơn co giật xảy ra đồng thời ở cả hai bán cầu não
Đây là dạng mà cha mẹ thường quen thuộc, như co cứng giật toàn thân hoặc cơn vắng ý thức (lơ đãng) — trẻ sẽ đứng/ ngồi bất động, gọi không đáp ứng, giống như đang lơ đãng; cơn mất trương lực, giật giật đột ngột, v.v.
3. Cơn co giật không rõ điểm khởi phát
Chẩn đoán và điều trị động kinh hiện nay
Chẩn đoán đúng trọng tâm là yếu tố then chốt của điều trị vì giúp bác sĩ xác định rõ nguyên nhân và vị trí bất thường trong não. Bác sĩ sẽ bắt đầu bằng khai thác bệnh sử chi tiết và cân nhắc phối hợp các phương tiện chẩn đoán hiện đại như sau:
- Điện não đồ (EEG): để chẩn đoán loại cơn và xác định vị trí xảy ra cơn trong não.
- MRI não và CT Scan: để tìm bất thường cấu trúc của não là nguyên nhân gây động kinh.
- PET Scan và SPECT: giúp xác định vị trí ổ khởi phát cơn mà có thể không rõ qua các thăm khám thông thường.
- Sử dụng các công cụ thăm khám nâng cao: như theo dõi Video EEG 24 giờ hoặc VEEG để ghi nhận dữ liệu điện não liên tục.
- Xét nghiệm cận lâm sàng như xét nghiệm hóa sinh máu hoặc xét nghiệm di truyền.
Về điều trị, bác sĩ sẽ bắt đầu bằng thuốc chống động kinh là hướng điều trị chính, trong đó 70% bệnh nhân có thể kiểm soát triệu chứng tốt. Tuy nhiên, nếu là trường hợp kháng thuốc, bác sĩ có thể cân nhắc các lựa chọn khác như chế độ ăn ketogenic (Ketogenic Diet), cấy máy kích thích dây thần kinh (VNS) hoặc phẫu thuật não để loại bỏ chính xác ổ khởi phát cơn.
Các bước sơ cứu ban đầu khi trẻ co giật
Khi phát hiện trẻ lên cơn co giật, điều quan trọng nhất là bình tĩnh và sơ cứu ban đầu như sau:
- Giữ bình tĩnh
- Sắp xếp nơi an toàn: cho trẻ nằm thẳng trên nền, ở khu vực thoáng, tránh xa vật sắc nhọn.
- Tư thế nằm đúng: đặt trẻ nằm nghiêng, quay mặt sang một bên để thông thoáng đường thở và phòng sặc.
- Không cạy miệng: không đưa bất kỳ vật gì vào miệng trẻ hoặc cố cạy miệng để ngăn cắn lưỡi vì có thể làm gãy răng hoặc khiến dị vật gây tắc đường thở.
- Quan sát và canh thời gian: ghi lại thời gian co giật; nếu co giật kéo dài quá 5 phút hoặc co giật lặp lại mà chưa tỉnh, cần đưa đến bệnh viện ngay lập tức.
Yên tâm chăm sóc và điều trị động kinh ở trẻ em tại Bangkok Hospital
Động kinh ở trẻ em là tình trạng mà cha mẹ và người chăm sóc không nên bỏ qua, vì cơn có thể xảy ra khi trẻ không hề hay biết. Việc quan sát bất thường và nhanh chóng đưa trẻ đến gặp bác sĩ để được điều trị tại Trung tâm Động kinh, Thần kinh, Não trẻ em, Bangkok Hospital, bởi chúng tôi sẵn sàng với đội ngũ bác sĩ nhi khoa chuyên ngành thần kinh và ekip đa chuyên khoa giàu kinh nghiệm, cùng với công nghệ kiểm tra điện não (Video EEG Monitoring Unit) có thể chăm sóc, thăm khám điều trị và theo dõi triệu chứng suốt 24 giờ. Trẻ được chăm sóc bởi đội ngũ bác sĩ chuyên môn làm việc phối hợp chặt chẽ, đồng thời hỗ trợ kích thích phát triển và chăm sóc chất lượng cuộc sống lâu dài, để bé không phải chịu đựng vì động kinh và có thể phát triển đúng lứa tuổi.
- Tìm bác sĩ: https://www.bangkokhospital.com/th/bangkok/doctor
- Đặt lịch hẹn: https://www.bangkokhospital.com/th/bangkok/appointment/step1
- Liên hệ chúng tôi: https://www.bangkokhospital.com/th/bangkok/contact
Liên hệ thêm tại
Trung tâm Động kinh, Thần kinh, Não trẻ em
Bangkok Hospital
Câu hỏi thường gặp về động kinh ở trẻ em
Trẻ không sốt nhưng co giật có thể do nguyên nhân gì
Co giật không kèm sốt có thể do nhiều yếu tố, như bất thường di truyền, bất thường cấu trúc não hoặc có tổn thương trong não. Cần được bác sĩ chuyên khoa thăm khám chẩn đoán để xác định nguyên nhân thực sự.
Động kinh ở trẻ em có thể chữa khỏi hoàn toàn không
Phần lớn bệnh nhân (70%) có thể điều trị khỏi hoàn toàn hoặc kiểm soát cơn tốt bằng việc dùng thuốc chống động kinh liên tục, nếu được chẩn đoán đúng và kịp thời.
Dùng thuốc chống động kinh ở trẻ có tác dụng phụ không
Thuốc chống động kinh hiện nay có độ an toàn cao, nhưng ở một số trường hợp có thể có tác dụng phụ. Bác sĩ sẽ cân nhắc chọn loại thuốc và điều chỉnh liều phù hợp nhất theo triệu chứng và sự phát triển của từng trẻ.
Trẻ bị động kinh có thể sinh hoạt bình thường không
Trẻ có thể sinh hoạt và tham gia hoạt động bình thường. Tuy nhiên, nên tránh các yếu tố kích thích như thiếu ngủ và cần có người giám sát chặt chẽ khi tham gia các hoạt động có nguy cơ như bơi lội hoặc leo cao.
Nếu không chắc con có co giật hay không, nên làm gì
Cách tốt nhất là ghi lại video triệu chứng khi xảy ra và mang đến tham khảo bác sĩ chuyên khoa thần kinh nhi, để làm dữ liệu quan trọng cho chẩn đoán và lập kế hoạch điều trị đúng trọng tâm.
