Nhìn mờ đột ngột hoặc thị lực giảm nhanh là triệu chứng không nên bỏ qua, vì có thể xuất phát từ bất thường của giác mạc, dịch kính, võng mạc và dây thần kinh thị giác, cho đến các bệnh lý của não và mạch máu. Một số nguyên nhân cần được đánh giá và điều trị khẩn cấp để tăng cơ hội bảo tồn thị lực và phòng ngừa biến chứng có thể nguy hiểm đến tính mạng. Ngay cả khi triệu chứng cải thiện hoặc thị lực đã trở lại bình thường, vẫn nên gặp bác sĩ để tìm nguyên nhân.
Nhìn mờ đột ngột là gì
Nhìn mờ đột ngột là tình trạng thị lực giảm nhanh, có thể xảy ra ngay lập tức trong vài giây hoặc vài phút, hoặc thay đổi rõ rệt trong vài giờ đến 1 – 2 ngày. Có thể xảy ra ở một mắt hoặc cả hai mắt, tạm thời hoặc kéo dài liên tục. Người bệnh có thể cảm thấy hình ảnh mờ đi, thị lực giảm hoặc không nhìn thấy, mất một phần hình ảnh, có màn hoặc bóng đen che khuất, thấy chớp sáng, nhiều chấm đen trôi nổi, hoặc hình ảnh méo mó; và có thể kèm đỏ mắt, đau mắt hoặc các triệu chứng thần kinh.
Nhìn mờ đột ngột do nguyên nhân gì
- Bất thường của giác mạc và phần trước của mắt như trầy xước giác mạc, nhiễm trùng giác mạc, đặc biệt ở người đeo kính áp tròng, hoặc viêm bên trong nhãn cầu có thể gây nhìn mờ kèm đau mắt, đỏ mắt, sợ ánh sáng hoặc chảy nước mắt.
- Bất thường của dịch kính Xuất huyết dịch kính (Vitreous Hemorrhage) có thể làm thị lực giảm đột ngột, thấy nhiều chấm đen như khói hoặc mạng nhện trôi nổi che khuất tầm nhìn. Gặp ở bệnh nhân đái tháo đường biến chứng mắt, rách võng mạc, hoặc một số bệnh của mạch máu võng mạc.
- Bất thường của võng mạc Nhiều bệnh lý võng mạc có thể làm thị lực giảm đột ngột, bao gồm:
- Rách võng mạc hoặc bong võng mạc (Retinal Tear or Retinal Detachment) có thể bắt đầu bằng thấy chớp sáng, tăng nhanh chấm đen trôi nổi, hoặc có màn/bóng đen che khuất thị trường. Nếu bong võng mạc lan đến hoàng điểm, thị lực trung tâm sẽ giảm.
- Tắc động mạch võng mạc (Retinal Artery Occlusion) gây mất thị lực đột ngột một bên và thường không đau. Đây là tình trạng cấp cứu cần được đánh giá ngay cả về mắt lẫn nguy cơ đột quỵ.
- Tắc tĩnh mạch võng mạc (Retinal Vein Occlusion) gây giảm thị lực đột ngột hoặc bán cấp, thường không đau. Mức độ nặng tùy vị trí tắc và tình trạng phù hoàng điểm.
- Xuất huyết trong võng mạc hoặc dưới võng mạc nếu xảy ra ở vùng hoàng điểm (Macula), người bệnh có thể nhìn trung tâm không rõ, thấy hình méo, hoặc mất một phần hình ảnh trung tâm.
- Bất thường của dây thần kinh thị giác như viêm dây thần kinh thị giác (Optic Neuritis) có thể đau khi liếc mắt, hoặc bệnh lý thiếu máu dây thần kinh thị giác (Ischemic Optic Neuropathy) thường gây giảm thị lực nhanh và có thể kèm bất thường thị trường.
- Glôcôm góc đóng cấp (Acute Angle – Closure Glaucoma) do nhãn áp tăng cao nhanh chóng, có thể có nhìn mờ, đau mắt dữ dội, đỏ mắt, thấy quầng sáng quanh đèn, đau đầu, buồn nôn hoặc nôn. Đây là tình trạng cấp cứu cần điều trị sớm.
- Bất thường của não và đường dẫn truyền thị giác như đột quỵ có thể làm mất một phần hình ảnh, không nhìn thấy một bên, hoặc khuyết thị trường; có thể kèm méo miệng, yếu tay chân, tê, nói không rõ hoặc đi loạng choạng.
Nhận biết triệu chứng nhìn mờ đột ngột
- Thấy chớp sáng kèm chấm đen trôi nổi tăng nhanh
- Có màn đen hoặc bóng đen che khuất tầm nhìn
- Nhìn mờ kèm đau mắt, đỏ mắt, sợ ánh sáng, buồn nôn hoặc nôn
- Nhìn mờ kèm yếu tay chân, nói không rõ, đi loạng choạng, méo mặt
- Nhìn thấy hình ảnh bị khuyết hoặc mất một phần hình ảnh
- Mất thị lực tạm thời, ngay cả khi thị lực đã trở lại bình thường
Nhìn mờ đột ngột dạng nào cần đi gặp bác sĩ ngay
- Thị lực giảm ngay lập tức hoặc nhanh chóng
- Nhìn mờ rõ rệt một bên mắt hoặc mất thị lực tạm thời
- Đau mắt dữ dội, đỏ mắt, sợ ánh sáng, buồn nôn hoặc nôn
- Có triệu chứng thần kinh kèm theo như méo mặt, yếu hoặc tê tay chân, nói không rõ, đi loạng choạng, hoặc đau đầu dữ dội khởi phát đột ngột
Nếu thị lực giảm đột ngột, đặc biệt khi có các triệu chứng trên, nên đến bệnh viện ngay lập tức. Không nên chờ theo dõi triệu chứng hoặc tự lái xe đi, vì một số nguyên nhân có “thời gian vàng” quan trọng cho chẩn đoán và điều trị.
Chẩn đoán nhìn mờ đột ngột
- Khai thác bệnh sử chi tiết như bắt đầu triệu chứng khi nào, một mắt hay hai mắt, xảy ra đột ngột hay tăng dần, có đau mắt, chớp sáng, chấm đen trôi nổi hoặc triệu chứng thần kinh kèm theo hay không; bao gồm bệnh nền, thuốc đang dùng, đeo kính áp tròng, chấn thương và phẫu thuật mắt.
- Khám thị lực và chức năng dây thần kinh thị giác như đo thị lực, kiểm tra đồng tử, thị giác màu và thị trường.
- Khám phần trước của mắt và đo nhãn áp để đánh giá giác mạc, tiền phòng, mống mắt, thủy tinh thể, tình trạng viêm và glôcôm góc đóng cấp.
- Khám dịch kính, võng mạc và gai thị sau nhỏ thuốc giãn đồng tử để tìm xuất huyết dịch kính, rách võng mạc, bong võng mạc, tắc mạch võng mạc hoặc bất thường gai thị.
- Thực hiện xét nghiệm bổ sung theo chỉ định như OCT, chụp ảnh võng mạc, siêu âm nhãn cầu, chụp mạch huỳnh quang võng mạc, hoặc đo thị trường.
- Đánh giá bệnh toàn thân và thần kinh khi nghi ngờ như xét nghiệm máu, điện tâm đồ, kiểm tra mạch máu, hoặc chụp CT / MRI não, phối hợp với bác sĩ cấp cứu, bác sĩ nội khoa hoặc bác sĩ thần kinh khi phù hợp.
Điều trị nhìn mờ đột ngột
Điều trị tùy thuộc vào nguyên nhân và mức độ khẩn cấp. Bác sĩ nhãn khoa có thể cân nhắc một hoặc nhiều phương pháp phối hợp bao gồm:
- Dùng thuốc nhỏ mắt, thuốc uống hoặc thuốc đường tĩnh mạch để điều trị nhiễm trùng, viêm hoặc hạ nhãn áp theo nguyên nhân.
- Laser hoặc phẫu thuật trong tình huống khẩn cấp như rách võng mạc, bong võng mạc, một số trường hợp xuất huyết dịch kính, hoặc glôcôm góc đóng cấp.
- Tiêm thuốc vào dịch kính (Intravitreal Injection) trong một số bệnh lý võng mạc theo chỉ định.
- Chuyển tuyến để đánh giá đột quỵ hoặc bệnh toàn thân khẩn cấp khi nghi ngờ tắc động mạch võng mạc, mất thị lực tạm thời hoặc có triệu chứng thần kinh kèm theo.
- Kiểm soát yếu tố nguy cơ và bệnh nền như đái tháo đường, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu và rối loạn nhịp tim để giảm nguy cơ tái phát và biến chứng.
Giảm nguy cơ nhìn mờ đột ngột
- Kiểm soát bệnh nền như đái tháo đường, tăng huyết áp và rối loạn mỡ máu theo khuyến cáo của bác sĩ.
- Ngừng hút thuốc và chăm sóc sức khỏe tim mạch.
- Khám mắt định kỳ theo độ tuổi, yếu tố nguy cơ và khuyến cáo của bác sĩ nhãn khoa, đặc biệt ở người bị đái tháo đường, cận thị nặng, từng phẫu thuật mắt hoặc có tiền sử bệnh võng mạc.
- Sử dụng kính áp tròng đúng vệ sinh, không đeo khi ngủ trừ loại được bác sĩ khuyến cáo và không để kính áp tròng tiếp xúc với nước.
- Đeo kính bảo hộ khi làm việc sửa chữa, làm vườn hoặc hoạt động có nguy cơ chấn thương mắt.
- Nếu có chớp sáng, chấm đen trôi nổi tăng lên, màn đen che mắt hoặc thị lực giảm nhanh, nên gặp bác sĩ nhãn khoa ngay.
Một số nguyên nhân của nhìn mờ đột ngột không thể phòng ngừa hoàn toàn. Việc nhận biết dấu hiệu cảnh báo và đi khám sớm có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo tồn thị lực.
Câu hỏi thường gặp
Q: Nhìn mờ đột ngột có cần gặp bác sĩ nhãn khoa ngay không
A: Nhìn mờ đột ngột nên được đánh giá càng sớm càng tốt, đặc biệt nếu thị lực giảm nhiều, có chớp sáng, chấm đen trôi nổi tăng lên, màn đen che mắt, đau mắt dữ dội, đỏ mắt hoặc có triệu chứng thần kinh kèm theo. Nên đến bệnh viện ngay vì việc chờ đợi có thể làm mất cơ hội điều trị.
Q: Nhìn mờ đột ngột nhưng không đau mắt có nghĩa là không nguy hiểm thật không
A: Không đúng. Nhiều bệnh nặng có thể không gây đau mắt như bong võng mạc, tắc động mạch võng mạc hoặc tắc tĩnh mạch võng mạc. Vì vậy nếu thị lực giảm đột ngột, dù không đau mắt vẫn nên được khám sớm.
Q: Nhìn mờ đột ngột ở người bệnh đái tháo đường có cần đặc biệt thận trọng không
A: Có. Người bệnh đái tháo đường có nguy cơ xuất huyết dịch kính, phù võng mạc và bệnh lý mạch máu võng mạc. Nếu thị lực giảm đột ngột, nên gặp bác sĩ nhãn khoa ngay, không nên chờ đến lịch hẹn khám định kỳ.
Q: Nhìn mờ đột ngột và nhìn không rõ khác nhau như thế nào
A: Nhìn không rõ là hình ảnh thiếu độ sắc nét, có thể xảy ra từ từ hoặc nhanh. Còn nhìn mờ đột ngột là thị lực giảm nhanh, cần được đánh giá sớm để loại trừ tình trạng cấp cứu.
Bệnh viện chuyên điều trị nhìn mờ đột ngột
Trung tâm Mắt, Bangkok Hospital sẵn sàng chăm sóc và điều trị nhìn mờ đột ngột và mọi vấn đề bất thường của mắt với đội ngũ bác sĩ nhãn khoa chuyên sâu giàu chuyên môn, trang thiết bị và dụng cụ hiện đại, cùng đội ngũ đa chuyên khoa giàu kinh nghiệm, sẵn sàng lập kế hoạch chăm sóc điều trị và tư vấn sát sao từ chẩn đoán, điều trị đến theo dõi, nhằm bảo đảm sự an tâm cho thị lực ở mọi lứa tuổi.
Bác sĩ chuyên chăm sóc và điều trị nhìn mờ đột ngột
Dr. Weeraya Pimolrat Bác sĩ nhãn khoa chuyên sâu về võng mạc, dịch kính và nhãn khoa miễn dịch, Bangkok Hospital
Bạn có thểnhấp vào đây để tự đặt lịch hẹn
