Cơn đau vùng bờ sườn dưới thường khiến nhiều người lo lắng; đa số thường nghĩ đến bệnh về phổi hoặc một số bệnh của hệ tiêu hóa. Tuy nhiên, còn có một tình trạng khác ít được biết đến nhưng có thể gây đau bờ sườn, đau xương sườn, kèm tiếng “cụp/cắc”, ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt — đó là Slipping Rib Syndrome (SRS) hay tình trạng trượt/di lệch bất thường của xương sườn.
Hội chứng trượt xương sườn (Slipping Rib Syndrome) là gì
Hội chứng trượt xương sườn (Slipping Rib Syndrome – SRS) là tình trạng đau do sự di động bất thường của các xương sườn vùng dưới. Dù không nguy hiểm đến tính mạng, tình trạng này thường bị hiểu nhầm, khó chẩn đoán và hay bị nhầm lẫn với các bệnh khác. Nhiều người bệnh phải mất vài tháng hoặc vài năm mới được chẩn đoán đúng.
Tình trạng này xảy ra khi một hoặc nhiều xương sườn dưới (thường là xương sườn số 8, 9 hoặc 10) di động quá mức do nhiều nguyên nhân. Các xương sườn này không nối trực tiếp với xương ức mà gắn với nhau qua mô cân mạc và sụn. Khi các mô này yếu hoặc bị tổn thương, xương sườn bị ảnh hưởng có thể trượt chồng xuống dưới hoặc lên trên một phần so với xương sườn kế cận. Sự di động quá mức có thể gây biến dạng nhìn thấy được hoặc sờ thấy được ở vùng bờ sườn dưới. Ngoài ra, tình trạng này có thể kích thích hoặc chèn ép dây thần kinh liên sườn, gây đau, phát tiếng “cụp/cắc” và viêm.
Mặc dù hội chứng trượt xương sườn (Slipping Rib Syndrome – SRS) không phải là tình trạng nguy hiểm, nhưng nếu có triệu chứng kéo dài mà không được điều trị, có thể gây cản trở sinh hoạt và ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống. Ngoài ra, người bệnh có thể mất tự tin, lo lắng về ngoại hình cơ thể, khó chịu khi phải mặc quần áo ôm vừa người và xuất hiện lo âu khi phải giao tiếp xã hội hoặc tham gia các hoạt động thể chất khác nhau.
Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của hội chứng trượt xương sườn (Slipping Rib Syndrome)
- Chấn thương trực tiếp vào thành ngực
- Vặn xoắn hoặc nâng vật lặp đi lặp lại gây áp lực hoặc căng thẳng lên xương sườn
- Chấn thương do thể thao
- Ho lặp lại hoặc hô hấp gắng sức
- Sau phẫu thuật thẩm mỹ, ví dụ nâng mũi bằng sụn sườn
- Tình trạng khớp quá linh động, thoái hóa sụn, hoặc bệnh mô liên kết
Triệu chứng của hội chứng trượt xương sườn (Slipping Rib Syndrome) như thế nào
- Xương sườn không đều hoặc biến dạng, có thể không đau
- Cảm giác như “có thứ gì đó đang di chuyển” bên trong vùng bờ sườn
- Đau nhói, đau châm chích hoặc đau lan từng cơn ở vùng bờ sườn dưới hoặc vùng bụng trên
- Đau tăng khi vặn người, ho, hắt hơi, hít sâu hoặc ngồi xổm/cúi gập người
- Đau lan ra sau lưng hoặc ổ bụng
- Cảm thấy hoặc nghe tiếng “cụp/cắc”, hoặc cảm giác như xương sườn bị trượt khi cử động phần thân trên
- Ấn đau vùng bờ sườn dưới
Tại sao hội chứng trượt xương sườn (Slipping Rib Syndrome) khó chẩn đoán
Hội chứng trượt xương sườn (Slipping Rib Syndrome – SRS) thường được gọi là một tình trạng khó chẩn đoán vì triệu chứng tương tự nhiều bệnh khác. Người bệnh thường được kiểm tra viêm sụn sườn, viêm cơ, bệnh đường tiêu hóa, bệnh tim, hoặc thậm chí đau liên quan đến lo âu. Các nghiên cứu cho thấy nhiều người bệnh phải gặp nhiều bác sĩ và thực hiện nhiều xét nghiệm trước khi được chẩn đoán đúng.
Chẩn đoán hội chứng trượt xương sườn (Slipping Rib Syndrome) như thế nào
Chẩn đoán hội chứng trượt xương sườn (Slipping Rib Syndrome – SRS) chủ yếu dựa vào khai thác bệnh sử và khám lâm sàng kỹ lưỡng. Bác sĩ có thể luồn ngón tay dưới bờ sườn dưới và nâng nhẹ lên, gọi là Hooking Maneuver. Nếu thao tác này gây đau hoặc tạo tiếng “cụp/cắc” có thể gợi ý hội chứng Slipping Rib Syndrome.
Ngoài ra, các thăm dò hình ảnh ngày càng có vai trò hỗ trợ chẩn đoán. Siêu âm Real – Time trong khi vận động có thể cho thấy hiện tượng trượt của xương sườn. Bên cạnh đó, chụp CT Scan kết hợp tái tạo hình ảnh xương và sụn của lồng ngực cũng hữu ích trong đánh giá giải phẫu cấu trúc lồng ngực để lập kế hoạch điều trị tiếp theo.
Phương pháp điều trị hội chứng trượt xương sườn (Slipping Rib Syndrome)
Thông thường, bác sĩ thường khuyến nghị theo dõi khoảng 6 tháng sau chấn thương lần đầu vì đây là khoảng thời gian cơ thể tự sửa chữa để tổn thương xương sườn hoặc sụn sườn lành lại, nhằm đánh giá liệu triệu chứng có thể cải thiện bằng điều trị không phẫu thuật hay không. Trong giai đoạn này, nhiều người bệnh sẽ được điều trị bằng các phương pháp sau:
- Nghỉ ngơi và điều chỉnh hoạt động
- Vật lý trị liệu
- Chườm lạnh, chườm nóng hoặc điều trị bằng sóng siêu âm
- Thuốc kháng viêm và thuốc giảm đau
- Phong bế dây thần kinh liên sườn bằng thuốc tê tại chỗ hoặc dùng lạnh để giảm đau do thần kinh
Một số người bệnh có thể cải thiện dần khi tình trạng viêm giảm và cấu trúc xương sườn trở lại ổn định một cách tự nhiên. Tuy nhiên, nếu vẫn đau nhiều, có tiếng “cụp/cắc” hoặc bị hạn chế sinh hoạt kéo dài nhiều tháng dù đã điều trị không phẫu thuật, có thể phù hợp để đánh giá thêm nhằm cân nhắc phẫu thuật, giúp cải thiện triệu chứng lâu dài.
Tại sao cần phẫu thuật hội chứng trượt xương sườn (Slipping Rib Syndrome)
Điều trị phẫu thuật hội chứng trượt xương sườn (Slipping Rib Syndrome – SRS) tùy thuộc vào triệu chứng của người bệnh, đặc điểm giải phẫu của vấn đề, và mức độ kích thích hoặc chèn ép dây thần kinh liên sườn.
1) Người bệnh có tình trạng xương sườn không dính nhau, xương sườn biến dạng hoặc thành ngực không vững mà không có chèn ép thần kinh. Mục tiêu chính của phẫu thuật là phục hồi sự thẳng hàng và độ vững bình thường của cấu trúc xương sườn.
Phương pháp phẫu thuật có thể thực hiện bằng cách chỉnh lại trục hoặc tái tạo/sửa chữa xương sườn và sụn sườn, sử dụng khâu bằng chỉ và dùng vật liệu lưới y khoa tự tiêu hoặc các vật liệu nâng đỡ khác trong một số trường hợp. Để tăng cường độ vững, có thể cân nhắc cố định xương sườn có vấn đề hoặc cắt bỏ phần sụn không vững nhằm chỉnh biến dạng và giúp cơ chế vận động của lồng ngực tốt hơn.
2) Người bệnh có triệu chứng do chèn ép dây thần kinh liên sườn. Mục tiêu chính của phẫu thuật là giảm chèn ép dây thần kinh và ngăn kích thích tái diễn.
Phương pháp phẫu thuật có thể thực hiện bằng cách mở rộng khoảng gian sườn để giảm khả năng xương sườn ép hoặc kẹp dây thần kinh liên sườn. Việc cố định xương sườn có thể thực hiện bằng các tấm kim loại nhỏ tương thích với cơ thể, thường là tấm titan, để cố định xương sườn trượt bất thường với xương sườn kế cận ổn định. Phương pháp này giúp ngăn vận động bất thường của xương sườn, giảm hiện tượng trượt gây đau, tăng độ vững cấu trúc và có thể giảm nguy cơ tái phát so với chỉ tái tạo hoặc khâu đơn thuần. Trong một số trường hợp, đặt tấm cố định xương sườn có thể thực hiện kết hợp với khâu sửa chữa để tăng độ vững và giúp quá trình phục hồi chức năng thành ngực có thể dự đoán được hơn.
Đau mạn tính không rõ nguyên nhân có thể gây lo lắng và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày. Việc kiểm tra bất thường với bác sĩ chuyên khoa có chuyên môn sẽ giúp xác định vấn đề và điều trị đúng cách, giúp giảm triệu chứng và trở lại với chất lượng cuộc sống tốt hơn.
Tài liệu tham khảo:
- Gress K, Charipova K, Kassem H, Berger AA, Cornett EM, Hasoon J, Schwartz R, Kaye AD, Viswanath O, Urits I. A Comprehensive Review of Slipping Rib Syndrome: Treatment and Management. Psychopharmacol Bull. 2020 Oct 15;50(4 Suppl 1):189-196. doi: 10.64719/pb.4389. PMID: 33633425; PMCID: PMC7901126.
- Madeka I, Alaparthi S, Moreta M, Peterson S, Mojica JJ, Roedl J, Okusanya O. A Review of Slipping Rib Syndrome: Diagnostic and Treatment Updates to a Rare and Challenging Problem. J Clin Med. 2023 Dec 14;12(24):7671. doi: 10.3390/jcm12247671. PMID: 38137739; PMCID: PMC10743651.
- Turcios NL. Slipping Rib Syndrome: An elusive diagnosis. Paediatr Respir Rev. 2017 Mar;22:44-46. doi: 10.1016/j.prrv.2016.05.003. Epub 2016 May 12. PMID: 27245407.
- Fares MY, Dimassi Z, Baydoun H, Musharrafieh U. Slipping Rib Syndrome: Solving the Mystery of the Shooting Pain. Am J Med Sci. 2019 Feb;357(2):168-173. doi: 10.1016/j.amjms.2018.10.007. Epub 2018 Oct 23. PMID: 30509726.
Bệnh viện chuyên điều trị hội chứng trượt xương sườn
Bệnh viện Tim Bangkok sẵn sàng chăm sóc người bệnh bị hội chứng trượt xương sườn (Slipping Rib Syndrome) với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa giàu kinh nghiệm trong chẩn đoán và điều trị hội chứng trượt xương sườn, do đây là tình trạng khó chẩn đoán. Đội ngũ bác sĩ và nhóm đa chuyên khoa phối hợp chặt chẽ để đánh giá triệu chứng và mức độ nặng, với thăm khám chi tiết, lựa chọn kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh phù hợp và lập kế hoạch điều trị cá thể hóa, nhằm khôi phục chất lượng cuộc sống để người bệnh có thể tự tin trở lại
Bác sĩ chuyên điều trị hội chứng trượt xương sườn
Dr. Padungkiat Tangpiroontham bác sĩ phẫu thuật lồng ngực, chuyên về phẫu thuật bệnh phổi và các bệnh trong khoang ngực bằng nội soi một đường rạch và phẫu thuật có robot hỗ trợ, Bệnh viện Tim Bangkok
Bạn có thể nhấp vào đây để tự đặt lịch hẹn
