Nếu từng cảm thấy đau dữ dội một bên hốc mắt đến mức không thể ngồi yên vào cùng một khung giờ lặp lại mỗi ngày, có thể không chỉ là migraine mà là dấu hiệu của đau đầu cụm (Cluster Headache) —một trong những bệnh đau đầu đau nhất, còn có tên gọi khác là Suicidal Headache đau đến mức gần như không muốn sống
Đau đầu cụm là gì
Đau đầu cụm (Cluster Headache) là rối loạn của hệ thần kinh gây đau đầu dữ dội một bên và thường đau theo từng đợt (Cluster) vào một giai đoạn nào đó trong năm, ví dụ đau mỗi ngày liên tục nhiều tuần đến 3 tháng rồi im hẳn trong thời gian dài vài năm trước khi tái phát
Đau đầu cụm gặp thường xuyên như thế nào
Đau đầu cụm (Cluster Headache) gặp ở nam nhiều hơn nữ khoảng 3 lần và thường bắt đầu có triệu chứng ở độ tuổi 20 – 40 tuổi
Đau đầu cụm do nguyên nhân gì
Về mặt y khoa hiện vẫn chưa biết rõ nguyên nhân chính xác của đau đầu cụm nhưng được cho là liên quan đến hoạt động bất thường của vùng dưới đồi (Hypothalamus) —nơi điều khiển đồng hồ sinh học của cơ thể. Các yếu tố khởi phát đau đầu cụm cần lưu ý gồm: uống rượu, hút thuốc, mùi hăng nồng, thời tiết quá nóng, căng thẳng, v.v.
Triệu chứng đau đầu cụm như thế nào
- Đau đầu dữ dội, khởi phát đột ngột
- Đau hốc mắt, ổ mắt, sau nhãn cầu, thái dương, trán chỉ một bên
- Mắt đỏ, chảy nước mắt, sụp mi, sưng
- Nghẹt mũi, chảy nước mũi, bồn chồn/không yên
- Đổ mồ hôi ở trán hoặc mặt
Đau đầu cụm khác đau đầu migraine như thế nào
Nhiều người thường hiểu nhầm là migraine nên không được điều trị đúng cách. Đau đầu cụm (Cluster Headache) khác với đau đầu migraine (Migraine) như sau:
|
Đau đầu cụm (Cluster Headache) |
Đau đầu migraine (Migraine) |
|
Đau đầu dữ dội nhưng không lâu, có thể hết trong vòng 3 giờ |
Đau theo nhịp giật, đau một bên đầu kéo dài đến 3 ngày |
|
Đau hốc mắt, ổ mắt, sau nhãn cầu, thái dương, trán luôn chỉ một bên |
Đau một bên đầu, có thể luân phiên trái hoặc phải nhưng thường từng bên một |
|
Triệu chứng thần kinh tự chủ rõ rệt khi đau, xuất hiện cùng bên với bên đau gồm: mắt đỏ, chảy nước mắt, sụp mi, sưng, nghẹt mũi, chảy nước mũi, bồn chồn/không yên |
Triệu chứng thần kinh tự chủ ít gặp, có thể có dấu hiệu báo trước (Aura) trước khi đau như: thấy chớp sáng lấp lánh, đường ziczac, nhìn mờ, v.v. |
|
Người bệnh thường không thể ngồi yên, phải đi lại hoặc lắc lư |
Người bệnh muốn nằm yên trong nơi tối và yên tĩnh |
|
Chu kỳ đau đúng giờ (Alarm Clock Headache) thường đau vào cùng một thời điểm mỗi ngày như sau khi ngủ 1 – 2 giờ hoặc rạng sáng; mỗi lần kéo dài khoảng 15 phút – 3 giờ; có thể xảy ra từ 1 lần đến 8 lần/ngày và có thể kéo dài nhiều tháng hoặc nhiều năm tùy mức độ nặng |
Chu kỳ đau (The migraine phases) chia thành giai đoạn trước đau (Prodrome) 1 – 2 ngày, giai đoạn báo trước (Aura) trước đau 5 – 60 phút, giai đoạn đau đầu migraine (Headache) từ 4 – 72 giờ, giai đoạn sau đau (Postdrome) có thể mệt mỏi, kiệt sức, tự hết trong 48 giờ |
Hướng điều trị đau đầu cụm
- Điều trị giai đoạn cấp (Acute Treatment) khi cơn đau xuất hiện, bác sĩ sẽ điều trị với mục tiêu là chấm dứt sự đau đớn nhanh nhất, gồm:
- Hít oxy 100% (High Flow Oxygen 12 – 15 L/Minute) qua mặt nạ kiểu Non – Rebreathing Mask giúp giảm đau lên đến 80%
- Nhóm thuốc Triptans (Sumatriptan) dạng tiêm hoặc xịt mũi để ức chế cơn đau
- Cắt chu kỳ đau giai đoạn chuyển tiếp (Transitional Therapy) do thuốc dự phòng chính cần thời gian để phát huy tác dụng, vì vậy cần dùng thuốc để dừng cơn đau trong giai đoạn này, gồm:
- Corticosteroids uống steroid liều cao trong thời gian ngắn để cắt chu kỳ đau
- Greater Occipital Nerve Block (GON Block) tiêm thuốc tê phối hợp steroid vào dây thần kinh chẩm bên đau, giúp giảm nhanh tần suất và mức độ nặng
Làm thế nào để phòng ngừa cơn đau dài hạn
Phòng ngừa cơn đau dài hạn (Preventive Therapy) như Verapamil, Topiramate, Melatonin, Lithium bao gồm cả thuốc ức chế chất CGRP (Galcanezumab liều 240 – 300 mg) tiêm dưới da, có thể giúp giảm hiệu quả số lần đau ở nhóm đau theo đợt (Episodic Cluster Headache)
Dù đau đầu cụm không nguy hiểm đến tính mạng nhưng làm suy giảm chất lượng cuộc sống. Nếu có đau đầu dữ dội một bên kèm chảy nước mắt hoặc nghẹt mũi, không nên tự mua thuốc uống; nên gặp bác sĩ chuyên khoa não và hệ thần kinh để được chẩn đoán và điều trị đúng cách, giúp quay lại sinh hoạt bình thường và có chất lượng cuộc sống tốt
Bác sĩ chuyên điều trị đau đầu cụm (Cluster Headache)
Bác sĩ. Kiratikorn Vongvaivanich Bác sĩ nội khoa não và hệ thần kinh, chuyên điều trị bệnh đau đầu và migraine Bangkok Hospital International, bệnh viện chuyên về não và xương
Bạn có thểnhấp vào đâyđể tự đặt lịch hẹn
Bệnh viện chuyên điều trị đau đầu cụm (Cluster Headache)
Trung tâm Não và Hệ Thần kinh, Bangkok Hospital International bệnh viện chuyên về não và xương, sẵn sàng thăm khám chẩn đoán và chăm sóc điều trị đau đầu cụm (Cluster Headache) với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa, bao gồm các bác sĩ đa chuyên ngành có chuyên môn cùng công nghệ điều trị hiện đại, để người bệnh có thể sống với chất lượng tốt mỗi ngày











