การดูแลเส้นเลือดสำหรับการฟอกเลือด
ชนิดสายชั่วคราว: จะแทงคาไว้ในเส้นเลือดดำใหญ่ที่ต้นคอ หรือใกล้หัวไหล่ หรือต้นขา
- รักษาความสะอาดบริเวณผ้าก๊อชที่ปิดไว้ไม่ให้เปียกน้ำ ถ้าเปียกน้ำต้องรีบมาโรงพยาบาล หรือคลินิกใกล้บ้านเพื่อทำแผลใหม่
- สำหรับผู้ป่วยที่ใช้เส้นจากสายที่แทงเข้าที่ต้นขา ควรหลีกเลี่ยงการ งดต้นขา เพราะทำให้สายหักงอ เกิดลิ่มเลือดอุดตันภายใน หรือทำให้เลือดไหลไม่สะดวก
- หากมีอาการเจ็บ ปวด บวม บริเวณรอบสายมีไข้ หรือพบว่าสายเลื่อนหลุดออกมา ให้รีบไปปรึกษาแพทย์
- กรณีที่ฟอกเลือดเพียงสัปดาห์ละ 1 ครั้ง ควรทำแผลทุก 3 วัน
ชนิดต่อเส้นถาวร (เส้นฟอกเลือดแบบ AV fistula / AV graft) : จะเป็นการต่อเส้นเลือดดำกับเส้นเลือดเทียมต่อเข้ากับเส้นเลือดดำ และเส้นเลือดแดง
ระยะหลังผ่าตัด
- หลังผ่าตัด แผลผ่าตัดมีเลือดออกมาก หรือบวมมากผิดปกติ ควรรีบปรึกษาแพทย์
- ถ้าแผลมีมีอาการบวมแดง ร้อน และกดเจ็บพร้อมกัมมีไข้ ให้สงสัยว่าเกิดการอักเสบ ควรรีบปรึกษาแพทย์
- ควรยกแขนสูง โดยเฉพาะ 2-3 วันแรก เพื่อลดอาการบวม
- ควรออกกำลังฝ่ามือ โดยวิธีกำลูกบอลเล็กๆ (กำ-แบ-กำ-แบ) วันละบ่อยๆ เมื่อหายปวดแผล
- ระวังอย่าให้บริเวณแขนข้างที่ทำการผ่าตัดกระทบกระแทกของแข็ง หรือของมีคม
- ห้ามเจาะเลือด ห้ามวัดความดันโลหิต ห้ามแทงเข็มเพื่อให้น้ำเกลือ หรือให้ยาที่บริเวณแขน หรือขาข้างที่ทำการผ่าตัด และห้ามนอนทับข้างนั้น
ระยะใช้งานแล้ว
- ควรออกกำลังฝ่ามือ โดยวิธีกำลูกบอลเล็กๆ (กำ-แบ-กำ-แบ) วันละบ่อยๆ
- ระวังอย่าให้บริเวณแขนข้างที่ทำการผ่าตัด กระทบกระแทกของแข็ง หรือของมีคม
- ห้ามเจาะเลือด ห้ามวัดความดันโลหิต ห้ามแทงเข็มเพื่อให้น้ำเกลือ หรือให้ยาที่บริเวณแขน หรือขาข้างที่ทำการผ่าตัด และห้ามนอนทับ
- ทำความสะอาดด้วยสบู่ฆ่าเชื้อให้ดีก่อนมาฟอกเลือด
- อย่าแกะเกาที่ผิวหนังของแขนข้างทำเส้น
- หมั่นตรวจดูว่ามีอาการบวมแดงบริเวณเส้นเลือดดังกล่าว หรือไม่
- ควรคลำเส้นเลือดสำหรับฟอกเลือดบ่อยๆ ว่ามีลักษณะฟู่ๆ ถ้าคลำไม่ได้ควรรีบปรึกษาแพทย์ หรือพยาบาลห้องไตเทียมทันที
- แขนข้างที่มีเส้นเลือดนี้ไม่ควรสวมนาฬิกาข้อมือ หรือกำไล ไม่ควรยกของหนัก
- หลังการฟอกเลือดอย่ากดบริเวณรอยแทงเข็มเพื่อห้ามเลือดแรงเกินไป
- หากมีปัญหาเลือดออกหลังกลับจากห้องไตเทียมแล้ว ให้ใช้ผ้าสะอาดทับบนปลายสเตอร์บริเวณที่เลือดออกค่อยๆ แต่ถ้าเลือดไม่หยุดหลังจากกดไว้ 30 นาทีให้รีบไปพบแพทย์ หรือพยาบาลห้องไตเทียม
- หลังฟอกเลือด ประคบเส้นเลือดด้วยความเย็นแล้วทายาลดอาการบวม และเขียวช้ำ ห้ามใช้ยาประเภทร้อน เช่น ยาหม่อง
- หากมีการอักเสบ แดงร้อนบริเวณเส้นเลือดมีไข้รีบไปโรงพยาบาลทันที
มีความสำคัญในการฟอกเลือดอย่างมาก หากต้องการฟอกเลือดให้มีประสิทธิภาพดี ผู้ป่วยที่รับการฟอกเลือดจำเป็นต้องให้การดูแลเส้นเลือดอย่างถูกต้อง
