โรคอุจจาระร่วงจากไวรัสโรต้าในเด็ก อาการ สัญญาณอันตราย และวิธีป้องกัน

โรคอุจจาระร่วงจากไวรัสโรต้า (Rotavirus) เป็นสาเหตุสำคัญของอาการท้องเสียเฉียบพลันในเด็กเล็ก โดยเฉพาะเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี แม้โรคนี้สามารถพบได้ในทุกช่วงวัย แต่เด็กเล็กและผู้สูงอายุมีความเสี่ยงที่จะเกิดภาวะขาดน้ำและภาวะแทรกซ้อนรุนแรงได้มากกว่ากลุ่มอื่น

ไวรัสโรต้าสามารถแพร่กระจายได้ง่ายผ่านการสัมผัสเชื้อจากมือ ของใช้ อาหาร หรือน้ำที่ปนเปื้อนเชื้อ ทำให้เกิดการระบาดได้บ่อยในสถานรับเลี้ยงเด็ก โรงเรียน และสถานที่ที่มีเด็กอยู่รวมกันจำนวนมาก

ไวรัสโรต้าคืออะไร?

ไวรัสโรต้า (Rotavirus) เป็นเชื้อไวรัสที่ก่อให้เกิดการอักเสบของกระเพาะอาหารและลำไส้ ส่งผลให้เกิดอาการถ่ายเหลว อาเจียน และมีไข้ โดยโรคมักเริ่มต้นอย่างเฉียบพลันและทำให้ร่างกายสูญเสียน้ำและเกลือแร่จำนวนมากในเวลาอันรวดเร็ว

อาการของโรคอุจจาระร่วงจากไวรัสโรต้า

อาการที่พบบ่อย ได้แก่

• อาเจียน
• มีไข้
• ถ่ายเหลวหรือถ่ายเป็นน้ำ
• ปวดท้อง
• เบื่ออาหาร
• อ่อนเพลีย
• ภายหลังอาจเกิดอาการท้องเสียอย่างรุนแรงหลายครั้งต่อวัน

โดยทั่วไปอาการอาเจียนมักเกิดขึ้นในช่วงแรกของโรค และอาจเป็นอยู่นานประมาณ 1-2 วัน ก่อนที่จะมีอาการท้องเสียตามมา

4 สัญญาณอันตรายที่ควรรีบพบแพทย์

ผู้ปกครองควรรีบพาเด็กไปพบแพทย์ทันที หากพบอาการดังต่อไปนี้

1. ซึม ไม่ร่าเริง หรือไม่มีแรง

เด็กมีอาการอ่อนเพลียอย่างเห็นได้ชัด ไม่เล่น ไม่ตอบสนอง หรือดูซึมกว่าปกติ

2. อาเจียนมากหรือถ่ายเหลวรุนแรง

มีอาการอาเจียนซ้ำหลายครั้ง หรือถ่ายเป็นน้ำจำนวนมากจนรับประทานอาหารและดื่มน้ำไม่ได้

3. ปัสสาวะน้อยลง

มีปัสสาวะสีเข้ม ปัสสาวะน้อย หรือไม่ปัสสาวะนานเกิน 6 ชั่วโมง ซึ่งอาจเป็นสัญญาณของภาวะขาดน้ำ

4. ปากแห้ง ตาโหล หรือร้องไห้ไม่มีน้ำตา

เป็นอาการที่บ่งชี้ว่าร่างกายกำลังสูญเสียน้ำอย่างมาก และจำเป็นต้องได้รับการรักษาโดยเร็ว

การรักษาโรคไวรัสโรต้า

ปัจจุบันยังไม่มียารักษาเฉพาะสำหรับไวรัสโรต้า การรักษาจึงเน้นการดูแลตามอาการและป้องกันภาวะขาดน้ำ

แนวทางการดูแลผู้ป่วย ได้แก่

• ให้ดื่มสารละลายเกลือแร่ทดแทนการสูญเสียน้ำ
• ให้เด็กพักผ่อนอย่างเพียงพอ
• รับประทานอาหารอ่อน ย่อยง่าย
• เฝ้าสังเกตอาการขาดน้ำอย่างใกล้ชิด
• หากรับประทานน้ำหรืออาหารไม่ได้ อาจจำเป็นต้องได้รับสารน้ำทางหลอดเลือดดำ

ผู้ปกครองไม่ควรซื้อยารับประทานเองโดยไม่ได้รับคำแนะนำจากแพทย์ โดยเฉพาะในเด็กเล็ก

วิธีป้องกันโรคไวรัสโรต้า

แม้โรคไวรัสโรต้าจะติดต่อได้ง่าย แต่สามารถลดความเสี่ยงในการติดเชื้อได้ด้วยวิธีต่อไปนี้

• ล้างมือด้วยสบู่และน้ำสะอาดเป็นประจำ
• ทำความสะอาดของเล่นและของใช้เด็กอย่างสม่ำเสมอ
• รับประทานอาหารและน้ำดื่มที่สะอาด
• หลีกเลี่ยงการพาเด็กไปในสถานที่แออัดช่วงที่มีการระบาด
• รับวัคซีนป้องกันไวรัสโรต้าตามคำแนะนำของแพทย์

วัคซีนป้องกันไวรัสโรต้า

วัคซีนโรต้าเป็นวิธีป้องกันที่มีประสิทธิภาพในการลดความรุนแรงของโรคและลดโอกาสการนอนโรงพยาบาลจากภาวะท้องเสียรุนแรง โดยควรให้วัคซีนในช่วงวัยทารกตามเกณฑ์อายุที่กำหนด