การเจ็บครรภ์คลอดก่อนกำหนด สัญญาณเตือนที่คุณแม่ตั้งครรภ์ไม่ควรมองข้าม
การคลอดก่อนกำหนดเป็นภาวะที่สามารถเกิดขึ้นได้กับคุณแม่ตั้งครรภ์ทุกคน และเป็นหนึ่งในสาเหตุสำคัญที่ส่งผลต่อสุขภาพของทารกแรกเกิด หากสามารถสังเกตอาการและเข้ารับการดูแลรักษาได้อย่างรวดเร็ว จะช่วยลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อนทั้งต่อมารดาและทารกได้อย่างมีประสิทธิภาพ
การเจ็บครรภ์คลอดก่อนกำหนด คืออะไร?
การเจ็บครรภ์คลอดก่อนกำหนด หมายถึง ภาวะที่มดลูกมีการหดรัดตัวอย่างสม่ำเสมอ ตั้งแต่อายุครรภ์ 24 สัปดาห์ จนถึงก่อน 37 สัปดาห์ ซึ่งอาจนำไปสู่การคลอดก่อนกำหนดได้หากไม่ได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม
นอกจากนี้ ยังมีภาวะถุงน้ำคร่ำรั่วก่อนกำหนด ซึ่งเป็นภาวะที่ถุงน้ำคร่ำแตกหรือรั่วก่อนอายุครรภ์ 37 สัปดาห์ และถือเป็นอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญที่เพิ่มความเสี่ยงต่อการคลอดก่อนกำหนด
ความเสี่ยงของการคลอดก่อนกำหนด
ทารกที่คลอดก่อนกำหนดหรือมีน้ำหนักแรกเกิดน้อย อาจมีความเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพหลายประการ เช่น
- ภาวะหายใจล้มเหลว
- ภาวะเลือดออกในสมองและอาการชัก
- การติดเชื้อในทางเดินอาหาร
- การติดเชื้อในกระแสเลือด
- ความพิการหรือภาวะแทรกซ้อนระยะยาวในทารก
ใครบ้างที่มีความเสี่ยงต่อการคลอดก่อนกำหนด?
ปัจจัยที่อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเจ็บครรภ์คลอดก่อนกำหนด ได้แก่
- คุณแม่ที่มีอายุน้อยกว่า 18 ปี หรือมากกว่า 40 ปี
- มีภาวะน้ำหนักน้อย (BMI ต่ำกว่า 18.5)
- มีประวัติแท้งบุตร
- เคยคลอดก่อนกำหนดมาก่อน
- สูบบุหรี่
- ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
- ต้องทำงานหนัก ยืนนาน หรือเดินทางไกลเป็นประจำ
- มีความผิดปกติของมดลูก
- เคยได้รับการผ่าตัดหรือหัตถการที่ปากมดลูก
สัญญาณเตือนที่ไม่ควรละเลย
คุณแม่ตั้งครรภ์ควรรีบพบแพทย์หากมีอาการผิดปกติ เช่น
- ปวดท้องน้อยเป็นจังหวะคล้ายมดลูกบีบตัว
- มดลูกหดรัดตัวถี่ขึ้น
- ปวดหลังส่วนล่างอย่างต่อเนื่อง
- มีน้ำใส ๆ ไหลออกทางช่องคลอด
- มีเลือดออกทางช่องคลอด
- รู้สึกว่าทารกดิ้นน้อยลงผิดปกติ
การมาพบแพทย์ตั้งแต่เริ่มมีอาการจะช่วยเพิ่มโอกาสในการดูแลครรภ์และยืดอายุครรภ์ให้ยาวนานขึ้นได้
วิธีป้องกันภาวะคลอดก่อนกำหนด
แม้ภาวะคลอดก่อนกำหนดอาจไม่สามารถป้องกันได้ทั้งหมด แต่สามารถลดความเสี่ยงได้ด้วยการดูแลสุขภาพอย่างเหมาะสม ดังนี้
- หลีกเลี่ยงการทำงานหนัก ยืนนาน หรือยกของหนัก
- งดการเดินทางไกลหากมีความเสี่ยง
- งดเพศสัมพันธ์ในช่วงอายุครรภ์ 20-36 สัปดาห์ ในกรณีที่แพทย์พิจารณาว่ามีความเสี่ยง
- ไม่ควรกลั้นปัสสาวะ
- งดสูบบุหรี่และหลีกเลี่ยงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทุกชนิด
- ฝากครรภ์และตรวจติดตามตามนัดอย่างสม่ำเสมอ
- รีบพบแพทย์เมื่อมีอาการผิดปกติ
การฝากครรภ์อย่างสม่ำเสมอ ช่วยลดความเสี่ยงได้
การฝากครรภ์ตั้งแต่ระยะแรกช่วยให้แพทย์สามารถประเมินความเสี่ยงต่อภาวะคลอดก่อนกำหนดได้อย่างเหมาะสม รวมถึงวางแผนการดูแลครรภ์ให้ปลอดภัยมากที่สุดทั้งสำหรับคุณแม่และลูกน้อย
หากคุณแม่ตั้งครรภ์มีอาการปวดท้อง มดลูกหดรัดตัวถี่ มีน้ำเดิน หรือมีเลือดออกทางช่องคลอด ไม่ควรนิ่งนอนใจ ควรรีบเข้ารับการตรวจจากสูตินรีแพทย์โดยเร็ว เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นกับทั้งมารดาและทารกในครรภ์
