กายภาพบำบัดในผู้ป่วยเบาหวาน

การสังเกตเท้าด้วยตนเอง

• อุณหภูมิผิว / สีผิว: สังเกตว่าเท้าร้อน เย็น ซีด แดง หรือดำคล้ำ — อาจบ่งชี้ปัญหาระบบการไหลเวียนหรือการอักเสบ
• บาดแผล / แผลถลอก: ตรวจซอกนิ้วและเล็บว่ามีแผลถูกของแหลมหรือไม่
• ผิวหนังหนา / ตาปลา / รอยแตก: บริเวณที่หนาผิดปกติอาจทำให้การรับความรู้สึกลดลงหรือเกิดแผลจากการเสียดสี
• เล็บขบ / เล็บหนา / เชื้อรา: อาจเป็นจุดเริ่มต้นของการติดเชื้อและการอักเสบ
• การผิดรูปของนิ้วเท้า/เท้า: ทำให้แรงกดเพิ่มขณะเดินหรือใส่รองเท้า ซึ่งอาจเกิดแผลกดทับได้

การดูแลตนเอง

แนวทางปฏิบัติเพื่อป้องกันปัญหาเท้าในผู้ป่วยเบาหวาน

• ระวังความชื้นบริเวณเท้า — เช็ดเท้าให้แห้งโดยเฉพาะซอกนิ้ว
• ป้องกันเชื้อราที่เท้าและเล็บด้วยการรักษาความสะอาดและใช้ผลิตภัณฑ์ตามคำแนะนำแพทย์
• สวมรองเท้าที่สบายและห่อหุ้มเท้า ไม่เสียดสี และควรเลือกถุงเท้าที่ระบายอากาศได้ดี
• ตรวจเท้าอย่างสม่ำเสมอ หากพบแผล/บวม/ร้อนขึ้น/มีกลิ่น ให้รีบปรึกษาแพทย์

การออกกำลังกายเพื่อเท้า (เพื่อกระตุ้นการไหลเวียนและเส้นประสาท)

คำแนะนำ: ทำช้า ๆ ตามความสามารถของตนเอง หากมีอาการปวดหรือผิดปกติ ให้หยุดและปรึกษากายภาพบำบัดหรือแพทย์

1. กระดกข้อเท้าขึ้น-ลง

กระดกข้อเท้าขึ้น ค้าง 5 วินาที → กระดกลง ค้าง 5 วินาที ทำสลับช้า ๆ จำนวน 20 ครั้ง (เช้า – กลางวัน – เย็น)

2. หมุนข้อเท้า

หมุนข้อเท้าเข้าและออกอย่างช้า ๆ 20 ครั้ง ต่อชุด (เช้า – กลางวัน – เย็น)

3. จิกผ้าด้วยนิ้วเท้า

วางผ้าบนพื้น ใช้นิ้วเท้าจิกผ้า ค้าง 5 วินาที ทำ 20 ครั้ง (เช้า – กลางวัน – เย็น) เพื่อฝึกกล้ามเนื้อเล็ก ๆ ในฝ่าเท้า

4. นั่งยกขา เหยียดเข่า แล้วกระดกข้อเท้า

นั่ง ยกขาขึ้น เหยียดเข่าตึง กระดกข้อเท้าขึ้น ค้าง 5 วินาที ทำ 20 ครั้ง (เช้า – กลางวัน – เย็น)