มะเร็งลำไส้ใหญ่และทวารหนัก (Colorectal Cancer) เป็นหนึ่งในโรคมะเร็งที่พบบ่อย และเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้น ๆ ทั้งในประเทศไทยและทั่วโลก ที่น่ากังวลคือ โรคนี้ ไม่ได้เกิดเฉพาะในผู้สูงอายุอีกต่อไป

ในช่วงกว่า 30 ปีที่ผ่านมา พบว่าอัตราการเกิดมะเร็งลำไส้ใหญ่ในผู้ที่มีอายุต่ำกว่า 55 ปี เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องประมาณ 1–2% ต่อปี ปัจจุบัน ผู้ป่วย 1 ใน 5 ราย มีอายุต่ำกว่า 50 ปี และมักตรวจพบโรคในระยะที่ลุกลาม เนื่องจากยังไม่มีการตรวจคัดกรองอย่างสม่ำเสมอ

มะเร็งลำไส้ใหญ่มักเริ่มจาก ติ่งเนื้อเล็ก ๆ ในลำไส้ ซึ่งสามารถตรวจพบและรักษาได้ตั้งแต่ระยะแรก ก่อนพัฒนาเป็นมะเร็ง จุดสำคัญคือ ในระยะแรกมักไม่มีอาการ ทำให้หลายคนรู้ตัวเมื่อสายเกินไป

ตรวจให้เร็ว ป้องกันได้

การตรวจคัดกรองตั้งแต่ยังไม่มีอาการ คือกุญแจสำคัญในการป้องกัน ช่วยเพิ่มโอกาสการรักษาให้หายขาด และลดความสูญเสียที่ไม่ควรเกิดขึ้น

เพราะการป้องกันย่อมดีกว่าการรักษา
Prevention is better than cure

โรคนี้ เกิดจากการเจริญเติบโตผิดปกติของเซลล์เยื่อบุผนังลำไส้ใหญ่หรือทวารหนัก โดยส่วนใหญ่มักเริ่มต้นจาก ติ่งเนื้อ (Polyp) ซึ่งค่อย ๆ พัฒนาเป็นมะเร็งในระยะเวลาหลายปี หากไม่ได้รับการตรวจและรักษา จุดเด่นของโรคนี้คือ สามารถป้องกันและรักษาให้หายขาดได้ หากตรวจพบตั้งแต่ระยะเริ่มต้น แต่ในขณะเดียวกัน จุดอ่อนสำคัญคือ ในระยะแรกมักไม่แสดงอาการ

ปัจจุบันยังไม่สามารถระบุสาเหตุที่แน่ชัดได้เพียงปัจจัยเดียว แต่เชื่อว่าเกิดจากการทำงานร่วมกันของหลายปัจจัย ได้แก่

• การกลายพันธุ์ของเซลล์เยื่อบุลำไส้

• การสะสมของติ่งเนื้อในลำไส้ใหญ่

• พฤติกรรมการใช้ชีวิตและสิ่งแวดล้อม

• ปัจจัยทางพันธุกรรม

แหล่งที่มา
1.https://www.cancer.org/research/acs-research-news/colorectal-cancer-rates-rise-in-younger-adults.html
2. https://www.cancer.org/content/dam/cancer-org/research/cancer-facts-and-statistics/colorectal-cancer-facts-and-figures/colorectal-cancer-facts-and-figures-2023.pdf
3. https://nccrt.org/our-impact/data-and-progress/

การปรับพฤติกรรมสามารถช่วยลดความเสี่ยงได้อย่างมีนัยสำคัญ ได้แก่

• หลีกเลี่ยงอาหารปิ้งย่าง ไหม้เกรียม และเนื้อแดง

• รับประทานผักและผลไม้เป็นประจำ

• ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ

• ควบคุมน้ำหนัก

• งดสูบบุหรี่และดื่มแอลกอฮอล์

• ตรวจคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่อย่างสม่ำเสมอ

มะเร็งลำไส้ใหญ่และทวารหนักเป็นโรคที่ ตรวจพบเร็ว รักษาได้ และมีโอกาสหายขาดสูง หากได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม การตรวจคัดกรองตั้งแต่ยังไม่มีอาการร่วมกับการรักษาโดยทีมแพทย์เฉพาะทาง จะช่วยเพิ่มคุณภาพชีวิตและโอกาสการหายขาดให้กับผู้ป่วยได้อย่างแท้จริง