อาการ อาเจียนสีเขียวในทารก หรือที่เรียกว่า Bilious vomiting เป็นสัญญาณเตือนสำคัญของความผิดปกติในระบบทางเดินอาหาร โดยเฉพาะ ภาวะลำไส้อุดตันในเด็ก หรือ ภาวะลำไส้บิดขั้ว (Midgut Volvulus) ซึ่งถือเป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ที่ต้องได้รับการวินิจฉัยและรักษาอย่างรวดเร็ว
สีเขียวของอาเจียนเกิดจาก น้ำดี (Bile) ซึ่งเป็นของเหลวจากตับที่ช่วยย่อยอาหาร เมื่อมีการอุดตันของลำไส้ น้ำดีไม่สามารถเคลื่อนผ่านลำไส้ได้ตามปกติ จึงย้อนกลับออกมาพร้อมการอาเจียน
ดังนั้น หากพบว่า ลูกอาเจียนเป็นสีเขียว ควรรีบพาเด็กไปพบแพทย์ทันที
อาเจียนสีเขียว เกิดจากอะไร
สาเหตุของ อาเจียนสีเขียวในเด็ก มักเกี่ยวข้องกับความผิดปกติของระบบทางเดินอาหาร โดยสาเหตุที่พบบ่อย ได้แก่
- ภาวะลำไส้บิดขั้ว (Midgut Volvulus) ลำไส้เกิดการบิดตัว ทำให้เลือดไม่สามารถไปเลี้ยงลำไส้ได้ เป็นภาวะฉุกเฉินที่ต้องได้รับการผ่าตัดโดยเร็ว
- ภาวะลำไส้อุดตันในเด็ก อาจเกิดจากความผิดปกติของลำไส้ตั้งแต่กำเนิด หรือมีสิ่งอุดตันในลำไส้
- ความผิดปกติของตำแหน่งลำไส้ตั้งแต่กำเนิด (Malrotation) ทำให้ลำไส้มีโอกาสบิดตัวได้ง่าย
- การติดเชื้อในระบบทางเดินอาหาร บางกรณีอาจทำให้เด็กอาเจียนรุนแรงได้
อย่างไรก็ตาม สาเหตุที่สำคัญที่สุดที่ต้องระวังคือภาวะลำไส้อุดตันหรือ Midgut Volvulus
อาการที่พบร่วมกับอาเจียนสีเขียว
นอกจากอาเจียนสีเขียว เด็กอาจมีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น
- ท้องอืด หรือท้องแข็งผิดปกติ
- เด็กร้องไห้มากกว่าปกติ
- ซึม อ่อนแรง หรือดูไม่สบายตัว
- ไม่ยอมกินนมหรือกินได้น้อยลง
- ถ่ายเป็นเลือดในบางกรณี
หากพบอาการเหล่านี้ร่วมกับ อาเจียนสีเขียวในทารก ควรรีบพาเด็กไปพบแพทย์ทันที
อาเจียนสีเขียว พบได้ในช่วงวัยไหน
ภาวะที่ทำให้เกิด อาเจียนสีเขียวจากลำไส้อุดตัน มักพบในเด็กเล็ก โดยเฉพาะ
- ทารกในช่วง เดือนแรกหลังคลอด
- ทารกและเด็กเล็ก
- มากกว่า 90% ของผู้ป่วยพบภายในอายุ 1 ปี
ยิ่งเด็กมีอายุน้อยเท่าไร ยิ่งต้องเฝ้าระวังอาการผิดปกติอย่างใกล้ชิด
การวินิจฉัยและการรักษา
เมื่อเด็กมีอาการ อาเจียนสีเขียว แพทย์จะทำการตรวจประเมินอย่างละเอียด เช่น
- การตรวจร่างกาย
- การเอกซเรย์ช่องท้อง
- การตรวจ Upper GI Study เพื่อดูตำแหน่งลำไส้
หากพบว่าเกิดจาก ลำไส้บิดขั้ว (Midgut Volvulus) จำเป็นต้องทำ การผ่าตัดโดยเร่งด่วน เพื่อคลายการบิดของลำไส้และป้องกันไม่ให้ลำไส้ขาดเลือด
การรักษาจะดำเนินการโดยทีมแพทย์เฉพาะทางหลายสาขา ได้แก่
- กุมารแพทย์
- กุมารศัลยแพทย์
- รังสีแพทย์
- วิสัญญีแพทย์
- ทีมพยาบาลเฉพาะทางด้านเด็ก
เพื่อให้เด็กได้รับการดูแลอย่างปลอดภัยในทุกขั้นตอนของการรักษา
อาเจียนสีเขียว ป้องกันได้หรือไม่
ในกรณีที่เกิดจาก ความผิดปกติของลำไส้ตั้งแต่กำเนิด อาจไม่สามารถป้องกันได้โดยตรง
แต่สิ่งสำคัญที่สุดคือ การสังเกตอาการของลูกตั้งแต่ระยะแรก
หากพ่อแม่สังเกตเห็นว่า
- ลูกอาเจียนสีเขียว
- อาเจียนบ่อยผิดปกติ
- ท้องอืดหรือดูไม่สบายตัว
ควรรีบพาเด็กไปพบแพทย์ทันที เพื่อให้ได้รับการวินิจฉัยและรักษาอย่างรวดเร็ว
คลินิกเด็ก โรงพยาบาลกรุงเทพสิริโรจน์ มีความพร้อมในการดูแลทารกและเด็กที่มีภาวะโรคซับซ้อน ด้วยทีมแพทย์เฉพาะทางด้านเด็กที่ทำงานร่วมกันแบบ สหสาขาวิชาชีพ (Multidisciplinary Care) พร้อมเครื่องมือทางการแพทย์ที่ทันสมัย และทีมพยาบาลที่มีประสบการณ์ในการดูแลทารกและเด็กเล็กอย่างใกล้ชิด เพื่อให้คุณพ่อคุณแม่สามารถวางใจได้ว่า เมื่อลูกน้อยต้องเผชิญภาวะเจ็บป่วยหรือเหตุฉุกเฉิน ลูกของท่านจะได้รับการดูแลอย่างปลอดภัยในทุกขั้นตอนของการรักษา
