HPV ภัยเงียบใกล้ตัว ป้องกันได้ด้วยวัคซีน

HPV คืออะไร?

เชื้อเอชพีวี (Human Papillomavirus หรือ HPV) เป็นไวรัสที่ติดต่อได้ผ่านการสัมผัสทางเพศสัมพันธ์ ทั้งการมีเพศสัมพันธ์ทางช่องคลอด ทางทวารหนัก และทางปาก รวมถึงการสัมผัสบริเวณผิวหนังและเยื่อบุที่มีเชื้อ

HPV เป็นเชื้อที่พบได้บ่อยมาก โดยคนส่วนใหญ่มีโอกาสติดเชื้ออย่างน้อยหนึ่งครั้งในชีวิต หลายรายอาจไม่มีอาการและหายได้เอง แต่บางสายพันธุ์สามารถก่อให้เกิดโรคร้ายแรงได้ในระยะยาว

HPV ก่อให้เกิดโรคอะไรได้บ้าง?

เชื้อ HPV มีมากกว่า 200 สายพันธุ์ โดยแบ่งเป็นกลุ่มความเสี่ยงต่ำและความเสี่ยงสูง

กลุ่มความเสี่ยงต่ำ

อาจทำให้เกิด

• หูดหงอนไก่บริเวณอวัยวะเพศ

• หูดบริเวณทวารหนัก

• หูดในช่องปากและลำคอ

กลุ่มความเสี่ยงสูง

สัมพันธ์กับการเกิดมะเร็งหลายชนิด ได้แก่

• มะเร็งปากมดลูก

• มะเร็งช่องคลอด

• มะเร็งปากช่องคลอด

• มะเร็งทวารหนัก

• มะเร็งอวัยวะเพศชาย

• มะเร็งช่องปากและลำคอ

โดยเฉพาะมะเร็งปากมดลูก ซึ่งเกือบทั้งหมดมีความเกี่ยวข้องกับการติดเชื้อ HPV

ติดเชื้อ HPV แล้วจะมีอาการหรือไม่?

ผู้ติดเชื้อส่วนใหญ่มักไม่มีอาการ ทำให้ไม่ทราบว่าตนเองได้รับเชื้อแล้ว

บางรายอาจพบอาการ เช่น

• มีหูดบริเวณอวัยวะเพศ

• มีติ่งเนื้อหรือก้อนผิดปกติ

• มีเลือดออกผิดปกติทางช่องคลอด

อย่างไรก็ตาม การติดเชื้อที่อาจนำไปสู่มะเร็งในอนาคตมักไม่มีอาการในระยะแรก จึงควรได้รับการตรวจคัดกรองตามคำแนะนำของแพทย์

วัคซีน HPV ช่วยป้องกันอะไรได้บ้าง?

วัคซีน HPV เป็นวิธีป้องกันที่มีประสิทธิภาพสูง สามารถช่วยลดความเสี่ยงในการติดเชื้อสายพันธุ์ที่ก่อให้เกิดมะเร็งและหูดหงอนไก่ได้

ประโยชน์ของวัคซีน ได้แก่

• ลดความเสี่ยงมะเร็งปากมดลูก

• ลดความเสี่ยงมะเร็งทวารหนักและมะเร็งอวัยวะเพศ

• ลดความเสี่ยงมะเร็งช่องปากและลำคอจาก HPV บางสายพันธุ์

• ป้องกันหูดหงอนไก่

วัคซีนจะได้ผลดีที่สุดเมื่อฉีดก่อนมีเพศสัมพันธ์ครั้งแรก แต่ผู้ที่เคยมีเพศสัมพันธ์แล้วก็ยังสามารถรับวัคซีนได้ และยังได้รับประโยชน์จากการป้องกันสายพันธุ์ที่ไม่เคยติดเชื้อมาก่อน

ใครควรได้รับวัคซีน HPV?

ปัจจุบันแนะนำให้ฉีดได้ทั้งเพศหญิงและเพศชาย

ช่วงอายุที่เหมาะสมที่สุด

• อายุ 9–14 ปี

ผู้ที่ยังไม่เคยฉีดวัคซีน

• วัยรุ่นและผู้ใหญ่ตอนต้น

• สามารถพิจารณาฉีดได้ถึงอายุ 45 ปี ตามคำแนะนำของแพทย์

ยังต้องตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกหรือไม่ หากฉีดวัคซีนแล้ว?

แม้จะได้รับวัคซีน HPV แล้ว ผู้หญิงยังควรเข้ารับการตรวจคัดกรองเร็งปากมดลูกอย่างสม่ำเสมอ เนื่องจากวัคซีนไม่สามารถป้องกันเชื้อ HPV ได้ทุกสายพันธุ์

การฉีดวัคซีนร่วมกับการตรวจคัดกรองอย่างเหมาะสม จะช่วยลดความเสี่ยงของมะเร็งปากมดลูกได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

HPV เป็นการติดเชื้อที่พบได้บ่อยและอาจนำไปสู่โรคร้ายแรงในอนาคต แต่สามารถป้องกันได้ด้วยวัคซีนและการตรวจคัดกรองที่เหมาะสม

หากต้องการคำแนะนำเกี่ยวกับวัคซีน HPV หรือการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก ควรปรึกษาแพทย์ เพราะสุขภาพดี เริ่มต้นได้ด้วยการป้องกัน

ข้อมูลสุขภาพโดย

แพทย์หญิงสุธาสินี เมทนีดล สูติศาสตร์และนรีเวชวิทยา เวชศาสตร์มารดาและทารกในครรภ์

แพทย์หญิงฉันทนัทธ์ วรานุชิตกุล กุมารแพทย์