ปวดคอ เกิดจากอะไร ดูแลตัวเองอย่างไร และควรไปพบแพทย์เมื่อไหร่
อาการปวดคอพบได้บ่อย โดยเฉพาะในวัยทำงาน มักเกี่ยวกับการใช้งานคอและกล้ามเนื้อรอบคอมากเกินไป เช่น ก้มหน้านานๆ นั่งหรือขับรถนานๆ หรือนอนผิดท่า แต่บางครั้งอาจเกี่ยวกับกระดูกคอ หมอนรองกระดูก หรือเส้นประสาท
หากปวดร้าวลงแขน มือชา หรืออ่อนแรง ควรไปพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ
ปวดคอเกิดจากอะไรได้บ้าง
คอของเรารับน้ำหนักศีรษะและขยับได้ตลอดวัน จึงมีโอกาสตึงหรือบาดเจ็บได้ง่าย สาเหตุที่พบบ่อยมีดังนี้
- ใช้งานคอมากเกินไป หรือใช้ผิดท่า เช่น ก้มหรือเงยบ่อยและนาน นั่งทำงานหรือขับรถนานๆ นั่งหรือนอนผิดท่า ยกของหนัก หรือออกกำลังกายหักโหม ทำให้กล้ามเนื้อและเส้นเอ็นรอบคอตึง เคล็ด หรืออักเสบ
- ออฟฟิศซินโดรม คือกลุ่มอาการปวดกล้ามเนื้อที่เกิดจากรูปแบบการทำงานซ้ำๆ เช่น นั่งหน้าจอคอมพิวเตอร์นานโดยไม่ค่อยเปลี่ยนท่า มักปวดที่คอ บ่า ไหล่ และสะบัก
- อุบัติเหตุ เช่น รถชนหรือล้ม ที่ทำให้คอถูกเหวี่ยงแรง อาจทำให้กล้ามเนื้อ เส้นเอ็น และหมอนรองกระดูกบาดเจ็บได้
- กระดูกคอหรือหมอนรองกระดูกเสื่อม หมอนรองกระดูกเป็นเหมือนเบาะรองระหว่างข้อกระดูกสันหลัง เมื่อเสื่อมหรือเคลื่อน อาจไปกดเส้นประสาทได้ พบบ่อยในผู้สูงอายุ แต่ผู้ที่อายุน้อยก็เป็นได้ หากใช้งานคอหนักหรือใช้ท่าทางไม่เหมาะสม
อาการปวดคอที่พบบ่อย
- ปวดหรือตึงที่ต้นคอ หันหรือก้มเงยคอได้น้อยลง
- ปวดร้าวขึ้นไปที่ท้ายทอยหรือศีรษะ
- ปวดร่วมกับบริเวณบ่า ไหล่ และสะบัก
- ปวดร้าวลงแขน ไปถึงปลายนิ้ว หรือมีอาการชาที่แขนและมือ (อาจเกี่ยวกับเส้นประสาทถูกกดทับ ต้องให้แพทย์ตรวจ)
เช็กตัวเองเบื้องต้น: เสี่ยงออฟฟิศซินโดรมหรือไม่
กรมควบคุมโรคใช้คำถามง่ายๆ เพื่อสำรวจพฤติกรรมเสี่ยงของคนทำงานออฟฟิศ ลองถามตัวเองว่า
- ต้องนั่งทำงานหน้าจออย่างน้อย 6 ชั่วโมงต่อวันหรือไม่
- ขณะทำงาน มีอาการตาลาย อ่านจอไม่ถนัด หรือปวดศีรษะบริเวณระหว่างคิ้วหรือไม่
- หลังเลิกงาน รู้สึกปวดเมื่อยที่ไหล่หรือสะบัก จนต้องนวด กินยาแก้ปวด หรือไปนวดเพื่อบรรเทาหรือไม่
หากตอบว่า “ใช่” แสดงว่ามีพฤติกรรมที่เสี่ยงต่ออาการปวดจากการทำงาน ควรปรับท่าทางและพฤติกรรมการทำงาน และปรึกษาแพทย์หากอาการไม่ดีขึ้น (แบบสอบถามนี้ใช้สำรวจเบื้องต้น ไม่ใช่การวินิจฉัยโรค)
ดูแลตัวเองเบื้องต้นอย่างไร
หากปวดไม่มาก และไม่มีสัญญาณเตือนตามหัวข้อถัดไป สามารถดูแลตัวเองเบื้องต้นได้ดังนี้
- พักการใช้งานคอที่หนักเกินไป และเปลี่ยนท่าทางเป็นระยะ ไม่นั่งก้มหน้าท่าเดิมนานๆ ลุกเดินหรือยืดเหยียดเบาๆ ระหว่างวัน
- ปรับที่ทำงาน ให้หน้าจออยู่ระดับสายตา ไม่ต้องก้มหรือเงยคอ และให้ข้อศอกวางพักได้สบาย
- เลือกหมอนที่พอดีกับคอ ไม่สูงหรือแบนเกินไป เพื่อให้คอวางในแนวที่สบายขณะนอน
- ขยับและยืดกล้ามเนื้อคอเบาๆ ค่อยเป็นค่อยไป ไม่ฝืนจนเจ็บ และไม่บิดหรือกระชากคอแรงๆ
- การใช้ยาบรรเทาปวด ควรเป็นไปตามคำแนะนำของแพทย์หรือเภสัชกร ไม่ควรซื้อยากินเองต่อเนื่องเป็นเวลานาน
หากทำแล้วอาการแย่ลง ให้หยุดและปรึกษาแพทย์
ปวดคอแบบไหน ควรไปพบแพทย์
ควรไปพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ หากมีอาการดังนี้
- ปวดคอร่วมกับ ปวดร้าวลงแขน ชา หรืออ่อนแรง ที่แขนหรือมือ
- แขนและขาชาหรืออ่อนแรง เดินเซ หรือใช้มือหยิบจับของได้ลำบากกว่าเดิม
- ปวดคอ หลังอุบัติเหตุ หรือถูกกระแทกที่ศีรษะและคอ
- ปวดมากขึ้นเรื่อยๆ หรือ ปวดนานโดยไม่ดีขึ้น แม้ปรับพฤติกรรมและดูแลตัวเองแล้ว
- ปวดคอร่วมกับ มีไข้ คอแข็งมาก หรือปวดศีรษะรุนแรง ควรไปโรงพยาบาลโดยเร็ว
กรมการแพทย์ให้ข้อมูลว่า ในรายที่หมอนรองกระดูกกดทับเส้นประสาทรุนแรง อาจมีผลต่อไขสันหลังจนทำให้อ่อนแรงได้ จึงไม่ควรปล่อยอาการที่เข้าข่ายไว้โดยไม่ตรวจ
แพทย์ตรวจและดูแลอย่างไร
แพทย์จะซักประวัติ ตรวจร่างกาย และอาจส่งตรวจเอกซเรย์หรือการตรวจเพิ่มเติมตามความจำเป็น เพื่อหาสาเหตุ แนวทางดูแลขึ้นอยู่กับอาการและสาเหตุของแต่ละคน ในรายที่อาการไม่รุนแรง แพทย์อาจพิจารณายาบรรเทาอาการ การพักผ่อน การลดการเคลื่อนไหวของคอ และการทำกายภาพบำบัด ร่วมกับการปรับพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน ส่วนรายที่ตรวจพบการกดทับเส้นประสาทหรือไขสันหลังอย่างชัดเจน แพทย์จะพิจารณาวิธีดูแลที่เหมาะสมเป็นรายบุคคล
ป้องกันอาการปวดคออย่างไร
- สลับท่าทางและลุกขยับระหว่างการทำงานหรือขับรถ
- ปรับโต๊ะ เก้าอี้ และหน้าจอให้พอดีกับตัว
- ถือโทรศัพท์ในระดับสายตา แทนการก้มหน้าเป็นเวลานาน
- ยกของหนักอย่างระมัดระวัง และไม่ออกกำลังกายหักโหมเกินกำลัง
- นอนในท่าที่คอไม่บิดหรือเอียงมากเกินไป
ข้อมูลในบทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่สามารถใช้แทนการตรวจวินิจฉัยโดยแพทย์ หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาแพทย์
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
- กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข
- กองโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข






