อัลตราซาวด์ (Ultrasound) เป็นการตรวจวิเคราะห์ โดยการใช้คลื่นเสียงความถี่สูง โดยมีหลักการคือ การส่งคลื่นเสียงความถี่สูงออกจากเครื่องอัลตราซาวด์ ผ่านทางผิวหนังเพื่อตรวจอวัยวะที่อยู่ลึกลงไป เมื่อคลื่นเสียงไปกระทบอวัยวะที่ทึบหรือมีความหนาแน่นแตกต่างกัน ก็จะสะท้อน กลับมาที่เครื่องอัลตราซาวด์และแปลงเป็นสัญญาณภาพปรากฏบนจอมอนิเตอร์ได้
การนำมาใช้เพื่อช่วยวินิจฉัยโรค คลื่นเสียงความถี่สูงสามารถใช้ตรวจส่วนต่างๆ ของร่างกาย
- ส่วนหัว ใช้ตรวจเด็กเล็กอายุน้อยกว่า 2 ปี เพื่อตรวจดูความผิดปกติในกะโหลกศีรษะ โดยตรวจผ่านกระหม่อมที่ยังไม่ปิด
- ส่วนคอ ใช้ตรวจหาความผิดปกติและหารอยโรคของต่อมไทรอยด์, ต่อมน้ำลาย, ก้อนในบริเวณคอ และใช้ตรวจเส้นเลือดแดงคาโรติด
- ส่วนอก ใช้ตรวจทรวงอก เพื่อดูน้ำในช่องเยื่อหุ้มปอดหรือตรวจดูรอยโรคว่า เป็นเนื้อหรือน้ำติดกับผนังทรวงอก เช่น เนื้องอก
- ช่องท้อง ใช้ตรวจดูความผิดปกติและหารอยโรคของอวัยวะภายในช่องท้อง เช่น ดูก้อนในตับ ดูนิ่วในถุงน้ำดี ดูนิ่วในไต
- ส่วนอื่นๆ ใช้ตรวจเพื่อหาความผิดปกติและรอยโรคที่สงสัยในอวัยวะส่วนอื่นๆ ที่เป็นเนื้อเยื่ออ่อน หรือมีน้ำภายใน เช่น กล้ามเนื้อ นอกจากนี้ยังสามารถตรวจเต้านม ขา เส้นเลือดขนาดใหญ่และ ขนาดกลาง เพื่อดูความผิดปกติของเส้นเลือด วัดความเร็วการไหลเวียนเส้นเลือด ดูการอุดตันของเส้นเลือด
