มะเร็งรังไข่เป็นมะเร็งที่ผู้หญิงควรรู้จัก เพราะอาการเริ่มต้นมักไม่ชัดเจนและคล้ายปัญหาทั่วไป ทำให้หลายคนมองข้าม การเข้าใจสัญญาณที่ไม่ควรละเลยและปัจจัยเสี่ยง ช่วยให้สังเกตความผิดปกติและเข้ารับการตรวจได้เร็วขึ้น ซึ่งสัมพันธ์กับผลการดูแลที่ดีกว่า
มะเร็งรังไข่คืออะไร?
มะเร็งรังไข่ (Ovarian Cancer) คือ เนื้อร้ายที่เกิดจากเซลล์ในรังไข่หรือบริเวณใกล้เคียงเจริญผิดปกติและควบคุมไม่ได้ รังไข่เป็นอวัยวะของระบบสืบพันธุ์เพศหญิง ทำหน้าที่สร้างไข่และฮอร์โมน หากปล่อยทิ้งไว้ เซลล์มะเร็งสามารถลุกลามไปอวัยวะข้างเคียงและช่องท้องได้
ทำไมมะเร็งรังไข่จึงตรวจพบช้า?
เพราะรังไข่อยู่ลึกในอุ้งเชิงกราน และอาการระยะแรก มักไม่จำเพาะและคล้ายปัญหาทางเดินอาหารหรืออาการทั่วไป เช่น ท้องอืดหรือไม่สบายท้อง หลายคนจึงไม่ได้นึกถึงและตรวจช้า การรู้จักสัญญาณที่ควรใส่ใจและไม่นิ่งนอนใจเมื่ออาการเป็นเรื้อรัง จึงสำคัญมาก
สัญญาณและอาการที่ไม่ควรละเลย
อาการที่ควรใส่ใจ โดยเฉพาะหากเป็นต่อเนื่องหรือเกิดบ่อยผิดปกติ ได้แก่:
- ท้องอืด แน่นท้อง หรือรู้สึกตึงท้องเรื้อรัง
- ปวดหรือไม่สบายบริเวณท้องน้อยหรืออุ้งเชิงกราน
- อิ่มเร็วผิดปกติ หรือเบื่ออาหาร
- ปัสสาวะบ่อยหรือปวดปัสสาวะเร่งด่วนกว่าปกติ
- ท้องโตขึ้นหรือคลำได้ก้อนในท้อง
- เลือดออกผิดปกติทางช่องคลอด หรือประจำเดือนเปลี่ยนไป
|
อาการเหล่านี้ส่วนใหญ่ไม่ใช่มะเร็งรังไข่ อาการอย่างท้องอืดหรือไม่สบายท้องพบบ่อยและส่วนใหญ่เกิดจากสาเหตุที่ไม่ร้ายแรง แต่เพราะแยกด้วยตัวเองไม่ได้ หากอาการเป็นเรื้อรัง เกิดบ่อยผิดปกติ หรือเปลี่ยนไปจากเดิมโดยไม่ทราบสาเหตุ ควรพบแพทย์เพื่อตรวจประเมิน ไม่ควรนิ่งนอนใจ |
ปัจจัยเสี่ยงที่ควรรู้
- อายุที่มากขึ้น โดยเฉพาะหลังวัยหมดประจำเดือน
- ประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งรังไข่หรือมะเร็งเต้านม
- มียีนกลายพันธุ์ เช่น BRCA1 หรือ BRCA2
- ประวัติส่วนตัวเคยเป็นมะเร็งเต้านมบางชนิด
- ไม่เคยตั้งครรภ์ หรือมีบุตรช้า
การมีปัจจัยเสี่ยงไม่ได้แปลว่าจะเป็นโรค และผู้ป่วยจำนวนมากไม่มีปัจจัยเสี่ยงชัดเจน
การวินิจฉัย
แพทย์จะซักประวัติ ตรวจภายในและอุ้งเชิงกราน ร่วมกับอัลตราซาวด์ การตรวจเลือดดูสารบ่งชี้บางชนิด และการตรวจภาพเพิ่มตามข้อบ่งชี้ การวินิจฉัยที่แน่นอนมักต้องอาศัยการตรวจชิ้นเนื้อหรือผลการผ่าตัด เพื่อยืนยันและประเมินระยะของโรค
แนวทางการรักษาในภาพรวม
- การผ่าตัด เป็นการรักษาหลักเพื่อนำก้อนมะเร็งออกและประเมินระยะ
- เคมีบำบัด มักใช้ร่วมกับการผ่าตัดในหลายราย
- ยาพุ่งเป้าและยากลุ่มใหม่ เช่น ยากลุ่ม PARP inhibitor ในผู้ป่วยบางกลุ่มตามข้อบ่งชี้
- การดูแลประคับประคอง จัดการอาการและคุณภาพชีวิตควบคู่ตลอดการรักษา
|
สรุปประเด็นสำคัญ มะเร็งรังไข่อาการในช่วงแรก มักคล้ายปัญหาทางเดินอาหาร ควรใส่ใจอาการที่เรื้อรังหากเกิดบ่อยจนผิดปกติ ไม่ควรละเลย การรักษาหลักคือผ่าตัด และเคมีบำบัด และอาจมียากลุ่มใหม่ในบางกลุ่ม |
ไม่ตื่นตระหนก แต่ไม่ละเลย
มะเร็งรังไข่เป็นโรคที่ควรใส่ใจ แต่ อาการที่กล่าวมาส่วนใหญ่เกิดจากสาเหตุทั่วไปที่ไม่ร้ายแรง สิ่งสำคัญคือไม่เพิกเฉยเมื่ออาการเป็นเรื้อรังหรือผิดปกติไปจากเดิม การพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ การรู้ปัจจัยเสี่ยงของตนเอง และการดูแลสุขภาพสตรีอย่างสม่ำเสมอ ช่วยให้ตรวจพบความผิดปกติได้เร็วและดูแลได้เหมาะสม
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
Q: มะเร็งรังไข่คืออะไร?
A: คือเนื้อร้ายที่เกิดจากเซลล์ในรังไข่หรือบริเวณใกล้เคียงเจริญผิดปกติ รังไข่เป็นอวัยวะของระบบสืบพันธุ์เพศหญิง หากปล่อยไว้เซลล์มะเร็งสามารถลุกลามไปอวัยวะข้างเคียงและช่องท้องได้
Q: อาการแรกของมะเร็งรังไข่เป็นอย่างไร?
A: มักไม่จำเพาะและคล้ายปัญหาทั่วไป เช่น ท้องอืด แน่นท้อง ปวดท้องน้อย อิ่มเร็ว หรือปัสสาวะบ่อย จึงมักถูกมองข้าม สิ่งที่ควรใส่ใจคืออาการที่เรื้อรังหรือเกิดบ่อยผิดปกติ
Q: มีอาการเหล่านี้แปลว่าเป็นมะเร็งรังไข่ไหม?
A: ส่วนใหญ่ไม่ใช่ อาการเหล่านี้พบบ่อยจากสาเหตุที่ไม่ร้ายแรง แต่หากเป็นเรื้อรัง เกิดบ่อยผิดปกติ หรือเปลี่ยนไปจากเดิมโดยไม่ทราบสาเหตุ ควรพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ
Q: ใครมีความเสี่ยงสูง?
A: ผู้ที่อายุมากขึ้น มีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งรังไข่หรือเต้านม มียีน BRCA1/BRCA2 หรือเคยเป็นมะเร็งเต้านมบางชนิด ควรปรึกษาแพทย์เรื่องการประเมินความเสี่ยงเฉพาะบุคคล
|
สถาบันมะเร็งกรุงเทพภูเก็ต พร้อมดูแลคุณทุกขั้นตอน ทีมแพทย์สหสาขาวิชาชีพจาก 3 โรงพยาบาลชั้นนำในเครือ BDMS เทคโนโลยีการวินิจฉัยและรักษาระดับมาตรฐานสากล บริการทั้งผู้ป่วยชาวไทยและผู้ป่วยชาวต่างชาติ เปิดให้บริการทุกวัน เวลา 09.00 – 17.00 น. | ชั้น 3 โรงพยาบาลกรุงเทพภูเก็ต นัดหมายได้ที่ [email protected] หรือโทร 1719 |
เอกสารอ้างอิง (References)
- Lheureux, S., Gourley, C., Vergote, I., & Oza, A. M. (2019). Epithelial ovarian cancer. The Lancet, 393(10177), 1240–1253. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(18)32552-2
- Webb, P. M., & Jordan, S. J. (2017). Epidemiology of epithelial ovarian cancer. Best Practice & Research Clinical Obstetrics & Gynaecology, 41, 3–14. https://doi.org/10.1016/j.bpobgyn.2016.08.006
- Moore, K., Colombo, N., Scambia, G., et al. (2018). Maintenance olaparib in patients with newly diagnosed advanced ovarian cancer. New England Journal of Medicine, 379(26), 2495 – 2505. https://doi.org/10.1056/NEJMoa1810858
- Jacobs, I. J., Menon, U., Ryan, A., et al. (2016). Ovarian cancer screening and mortality in the UK Collaborative Trial of Ovarian Cancer Screening (UKCTOCS). The Lancet, 387(10022), 945 – 956. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(15)01224-6
- Kuchenbaecker, K. B., Hopper, J. L., Barnes, D. R., et al. (2017). Risks of breast, ovarian, and contralateral breast cancer for BRCA1 and BRCA2 mutation carriers. JAMA, 317(23), 2402 – 2416. https://doi.org/10.1001/jama.2017.7112
- World Health Organization. (2023). Cancer fact sheet. WHO / IARC. https://www.who.int/news-room/fact-sheets
บทความนี้จัดทำโดย สถาบันมะเร็งกรุงเทพภูเก็ต | โรงพยาบาลกรุงเทพภูเก็ต | BDMS | bangkokhospital.com/phuket
ข้อมูลในบทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อการให้ความรู้เท่านั้น ไม่สามารถทดแทนคำแนะนำของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญได้
