เช็กปัจจัยเสี่ยง! สาเหตุของมะเร็งรังไข่มาจากไหน? พร้อมแนวทางรับมือโรคมะเร็งรังไข่เชิงรุก

หลายคนสงสัยว่ามะเร็งรังไข่เกิดจากอะไร และจะลดความเสี่ยงได้อย่างไร ความจริงคือ สาเหตุที่แน่ชัดยังไม่ทราบในผู้ป่วยส่วนใหญ่ แต่มีปัจจัยเสี่ยงที่ระบุได้และบางอย่างปรับเปลี่ยนได้ การรู้ปัจจัยเสี่ยงของตัวเองช่วยให้วางแผนดูแลสุขภาพเชิงรุกได้ดีขึ้น

สาเหตุของมะเร็งรังไข่มาจากไหน?

ในผู้ป่วยส่วนใหญ่ ยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัด มะเร็งรังไข่เกิดจากเซลล์ในรังไข่หรือบริเวณใกล้เคียงเจริญผิดปกติ ซึ่งสัมพันธ์กับหลายปัจจัย ทั้งพันธุกรรม ฮอร์โมน และประวัติสุขภาพ การมีปัจจัยเสี่ยงไม่ได้แปลว่าจะเป็นโรค และผู้ป่วยจำนวนมากไม่มีปัจจัยเสี่ยงชัดเจน

ปัจจัยเสี่ยงที่ควบคุมไม่ได้

• อายุ ความเสี่ยงเพิ่มขึ้นตามอายุ โดยเฉพาะหลังวัยหมดประจำเดือน
• พันธุกรรม ยีนกลายพันธุ์ เช่น BRCA1 หรือ BRCA2 เพิ่มความเสี่ยงอย่างมีนัยสำคัญ
• ประวัติครอบครัว มีญาติสายตรงเป็นมะเร็งรังไข่หรือมะเร็งเต้านม
• ประวัติส่วนตัว เคยเป็นมะเร็งเต้านมบางชนิด
• ประวัติการมีบุตร ไม่เคยตั้งครรภ์ หรือมีบุตรช้า

ปัจจัยที่ปรับเปลี่ยนหรือดูแลได้

• ดูแลสุขภาพโดยรวม ควบคุมน้ำหนัก และไม่สูบบุหรี่
• ปรึกษาแพทย์เรื่องการใช้ฮอร์โมนก่อนใช้ในระยะยาว
• ตรวจสุขภาพสตรีและตรวจภายในตามคำแนะนำอย่างสม่ำเสมอ
• ผู้ที่มีความเสี่ยงทางพันธุกรรม ควรปรึกษาแพทย์เรื่องการประเมินและทางเลือกการดูแล

สำคัญ: มีปัจจัยเสี่ยงไม่ได้แปลว่าจะเป็นโรค
การมีปัจจัยเสี่ยงไม่ได้หมายความว่าจะเป็นมะเร็งรังไข่ และผู้ป่วยจำนวนมากไม่มีปัจจัยเสี่ยงชัดเจน การรู้ความเสี่ยงของตัวเองมีไว้เพื่อวางแผนดูแลเชิงรุก ไม่ใช่เพื่อกังวล หากมีประวัติครอบครัวหรือกังวลเรื่องความเสี่ยง ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินเป็นรายบุคคล

BRCA และความเสี่ยงทางพันธุกรรม

ผู้ที่มียีนกลายพันธุ์ BRCA1 หรือ BRCA2 มีความเสี่ยงต่อมะเร็งรังไข่และมะเร็งเต้านมสูงขึ้น หากมีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งรังไข่หรือเต้านมหลายราย หรือเป็นตั้งแต่อายุน้อย ควรปรึกษาแพทย์เรื่องการประเมินความเสี่ยงและการตรวจทางพันธุกรรม ซึ่งช่วยวางแผนการเฝ้าระวังและการดูแลที่เหมาะสมเป็นรายบุคคล

แนวทางรับมือเชิงรุก

• รู้ความเสี่ยงของตัวเอง โดยเฉพาะประวัติครอบครัวและพันธุกรรม
• ไม่ละเลยอาการผิดปกติ เช่น ท้องอืด ปวดท้องน้อย หรืออิ่มเร็วที่เป็นเรื้อรัง
• ตรวจสุขภาพสตรีสม่ำเสมอ และพบแพทย์เมื่อมีอาการที่เปลี่ยนไปจากเดิม
• ปรึกษาแพทย์เรื่องการประเมินความเสี่ยง หากอยู่ในกลุ่มเสี่ยงสูง เพื่อวางแผนเฝ้าระวังเฉพาะบุคคล
• ดูแลสุขภาพโดยรวม ควบคุมน้ำหนัก ไม่สูบบุหรี่ และปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ฮอร์โมนระยะยาว

สรุปการรับมือเชิงรุก
สาเหตุส่วนใหญ่ยังไม่ทราบชัด  แต่ระบุปัจจัยเสี่ยงได้
ความเสี่ยงสูง: อายุมาก ประวัติครอบครัว ยีน BRCA
การรับมือเชิงรุก: รู้ความเสี่ยง ไม่ละเลยอาการ ตรวจสม่ำเสมอ

เข้าใจความเสี่ยงเพื่อดูแลตัวเอง

ความรู้เรื่องปัจจัยเสี่ยงมีไว้เพื่อ วางแผนดูแลสุขภาพเชิงรุก ไม่ใช่เพื่อสร้างความกังวล แม้จะไม่มีวิธีป้องกันที่ได้ผล 100% แต่การรู้ความเสี่ยงของตัวเอง การไม่ละเลยอาการผิดปกติ และการตรวจสุขภาพสม่ำเสมอ ช่วยให้ตรวจพบความผิดปกติได้เร็วและดูแลได้เหมาะสม โดยเฉพาะผู้ที่มีความเสี่ยงทางพันธุกรรมควรปรึกษาแพทย์เพื่อวางแผนเฉพาะบุคคล

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Q: มะเร็งรังไข่เกิดจากอะไร?

A: ในผู้ป่วยส่วนใหญ่ยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัด แต่สัมพันธ์กับหลายปัจจัย ทั้งพันธุกรรม ฮอร์โมน อายุ และประวัติสุขภาพ การมีปัจจัยเสี่ยงไม่ได้แปลว่าจะเป็นโรค

Q: ใครมีความเสี่ยงสูงต่อมะเร็งรังไข่?

A: ผู้ที่อายุมากขึ้น มีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งรังไข่หรือเต้านม มียีน BRCA1/BRCA2 เคยเป็นมะเร็งเต้านมบางชนิด หรือไม่เคยตั้งครรภ์ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินความเสี่ยงเฉพาะบุคคล

Q: ยีน BRCA เกี่ยวกับมะเร็งรังไข่อย่างไร?

A: ผู้ที่มียีนกลายพันธุ์ BRCA1 หรือ BRCA2 มีความเสี่ยงต่อมะเร็งรังไข่และเต้านมสูงขึ้น หากมีประวัติครอบครัวชัดเจน ควรปรึกษาแพทย์เรื่องการตรวจทางพันธุกรรมและการวางแผนเฝ้าระวัง

Q: ลดความเสี่ยงมะเร็งรังไข่ได้ไหม?

A: ไม่มีวิธีป้องกันที่ได้ผล 100% แต่การดูแลสุขภาพโดยรวม ควบคุมน้ำหนัก ไม่สูบบุหรี่ ปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ฮอร์โมนระยะยาว และตรวจสุขภาพสม่ำเสมอ ช่วยดูแลเชิงรุกและตรวจพบความผิดปกติได้เร็ว

สถาบันมะเร็งกรุงเทพภูเก็ต  พร้อมดูแลคุณทุกขั้นตอน
ทีมแพทย์สหสาขาวิชาชีพจาก 3 โรงพยาบาลชั้นนำในเครือ BDMS
เทคโนโลยีการวินิจฉัยและรักษาระดับมาตรฐานสากล
บริการทั้งผู้ป่วยชาวไทยและผู้ป่วยชาวต่างชาติ
เปิดให้บริการทุกวัน เวลา 09.00 – 17.00 น. | ชั้น 3 โรงพยาบาลกรุงเทพภูเก็ต
นัดหมายได้ที่ [email protected] หรือโทร 1719

เอกสารอ้างอิง (References)

• Webb, P. M., & Jordan, S. J. (2017). Epidemiology of epithelial ovarian cancer. Best Practice & Research Clinical Obstetrics & Gynaecology, 41, 3 – 14. https://doi.org/10.1016/j.bpobgyn.2016.08.006
• Kuchenbaecker, K. B., Hopper, J. L., Barnes, D. R., et al. (2017). Risks of breast, ovarian, and contralateral breast cancer for BRCA1 and BRCA2 mutation carriers. JAMA, 317(23), 2402 – 2416. https://doi.org/10.1001/jama.2017.7112
• Lheureux, S., Gourley, C., Vergote, I., & Oza, A. M. (2019). Epithelial ovarian cancer. The Lancet, 393(10177), 1240–1253. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(18)32552-2
• Moore, K., Colombo, N., Scambia, G., et al. (2018). Maintenance olaparib in patients with newly diagnosed advanced ovarian cancer. New England Journal of Medicine, 379(26), 2495 – 2505. https://doi.org/10.1056/NEJMoa1810858
• Jacobs, I. J., Menon, U., Ryan, A., et al. (2016). Ovarian cancer screening and mortality in the UK Collaborative Trial of Ovarian Cancer Screening (UKCTOCS). The Lancet, 387(10022), 945 – 956. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(15)01224-6
• World Health Organization. (2023). Cancer fact sheet. WHO / IARC. https://www.who.int/news-room/fact-sheets

บทความนี้จัดทำโดย สถาบันมะเร็งกรุงเทพภูเก็ต | โรงพยาบาลกรุงเทพภูเก็ต | BDMS | bangkokhospital.com/phuket
ข้อมูลในบทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อการให้ความรู้เท่านั้น ไม่สามารถทดแทนคำแนะนำของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญได้