ภาวะผมร่วง: สิ่งที่ควรพิจารณาก่อนตัดสินใจเลือกการรักษา

1. ผมร่วงระดับใดที่ถือว่าผิดปกติ

หากเส้นผมร่วงมากกว่า 100 เส้นต่อวันอย่างต่อเนื่องเป็นเวลานาน ถือว่าผมร่วงผิดปกติและจำเป็นต้องไปพบแพทย์ผิวหนังเพื่อแก้ไขปัญหา   ภาพด้านล่างนี้คือเครื่องมือในการประมาณระดับความรุนแรงของอาการผมร่วงต่อวันที่ได้รับการเผยแพร่และเป็นที่ยอมรับในระดับสากล

รูปที่ 1: ระดับการหลุดร่วงของเส้นผม: ผมหลุดร่วงในระดับปกติ 2-3 คะแนน, ผมหลุดร่วงผิดปกติ >3 คะแนน (> 100 เส้น) 

ภาพจาก: การประเมินระดับการหลุดร่วงของเส้นผมด้วยสายตา: เครื่องมือในการประเมินการหลุดร่วงของเส้นผมในผู้หญิง Dermatol Ther (Heidelb). 2017;7(1):155-165. 

2. อาการผมร่วง (alopecia) มี 2 ประเภทหลัก 

2.1 ผมร่วงแบบไม่มีแผลเป็นบนหนังศีรษะ (Non scarring alopecia) คือ อาการผมร่วงที่รากผมบนหนังศีรษะยังคงมีช่องเปิดและไม่มีแผลเป็นหนังศีรษะ โดยประเภทย่อยที่พบได้บ่อยที่สุดคือโรคผมร่วงที่เกิดจากกรรมพันธุ์ (androgenetic alopecia) รองลงมาคือ โรคผมร่วงเฉียบพลัน (telogen effluvium) และโรคผมร่วงเป็นหย่อม (alopecia areata)

รูปที่ 2 โรคผมร่วงที่เกิดจากกรรมพันธุ์ (Androgenetic alopecia) 

รูปที่ 3 โรคผมร่วงฉับพลัน
(Telogen effluvium) 

รูปที่ 4 โรคผมร่วงเป็นหย่อม
(Alopecia areata)

2.2 ผมร่วงแบบมีแผลเป็นบนหนังศีรษะ (Scaring alopecia) คือ อาการผมร่วงที่รากผมบนหนังศีรษะไม่มีรูเปิดอันเนื่องจากการอักเสบรุนแรงและกลายเป็นแผลเป็นในที่สุด โดยประเภทย่อยที่พบได้บ่อยที่สุดคือโรคไลเคน พลาโนพิลาธิส (Lichen planopilaris) รองลงมาคือโรคผมร่วงแบบมีแผลเป็นดีแอลอี (Discoid lupus erythematosus) และโรคผมร่วงที่เริ่มจากกลางศีรษะและมีแผลเป็น (Central centrifugal cicatricial alopecia) 

รูปที่ 5 โรคไลเคน พลาโนพิลาธิส
(Lichen planopilaris) 

รูปที่ 6 โรคผมร่วงแบบมีแผลเป็นดีแอลอี
(Discoid lupus erythematosus) 

รูปที่ 7 โรคผมร่วงที่เริ่มจากกลางศีรษะและมีแผลเป็น (Central centrifugal cicatricial alopecia) 

อย่างไรก็ตาม ยังมีอาการผมร่วงที่พบได้ไม่บ่อยนักอีกหลายประเภท เช่น อาการผมร่วงจากซิฟิลิส (Syphilis) โรคดึงผมตนเอง (Trichotillomania) หรือรูขุมขนอักเสบ (Folliculitis) ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการยืนยันจากแพทย์ผิวหนัง   ดังนั้นหากคุณมีอาการผมร่วง คุณควรไปพบแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อรับการวินิจฉัยที่ถูกต้อง 

3. โรคที่อาจเกี่ยวข้องกับอาการผมร่วง  

โรคโลหิตจาง ความผิดปกติของการเผาผลาญธาตุเหล็ก (โดยเฉพาะในสตรีวัยเจริญพันธุ์) ความผิดปกติของต่อมไทรอยด์ กลุ่มอาการถุงน้ำรังไข่หลายใบ (PCOS) การรับประทานอาหารแคลอรี่ต่ำและโปรตีนต่ำ การตั้งครรภ์ ความผิดปกติที่เกี่ยวข้องกับภาวะวัยหมดประจำเดือน มะเร็ง และเคมีบำบัด 

4. วิธีการตรวจวินิจฉัยเพื่อค้นหาสาเหตุที่แท้จริงของอาการผมร่วง 

• การตรวจทางคลินิก 
• การตรวจทางห้องปฏิบัติการ: การตรวจสอบภาวะโภชนาการ การตรวจฮอร์โมน และการตรวจภูมิต้านทานตนเอง 
• การตรวจด้วยกล้องส่องตรวจเส้นผมและหนังศีรษะ (Trichoscopy, Dermoscopy) 
• ไตรโครแกรม 
• การตรวจชิ้นเนื้อหนังศีรษะ 

5. วิธีที่จะทำให้เส้นผมงอกขึ้นใหม่โดยไม่ต้องผ่าตัดได้ 

• ค้นหาสาเหตุที่แท้จริง 
• ใช้ยาตามชนิดและสาเหตุของผมร่วง 
• รับประทานอาหารเสริมตามผลการประเมินภาวะโภชนาการ 
• การปรับฮอร์โมน 
• การฉีดพลาสมาที่มีเกล็ดเลือดสูง 

ข้อมูลอ้างอิง: 

– Biomedicines, 9(12), 1755. https://doi.org/10.3390/biomedicines9121755 
– Dermatol Ther (Heidelb). 2017;7(1):155-165. doi:10.1007/s13555-017-0171-8 
– Actas dermo-sifiliograficas, 104(10), 867–876. https://doi.org/10.1016/j.ad.2013.03.004