ข้อไหล่เป็นข้อต่อขนาดใหญ่ที่เชื่อมต่อระหว่างกระดูกต้นแขนและกระดูกสะบัก มีหน้าที่ช่วยให้สามารถเคลื่อนไหวแขนได้หลายทิศทาง โรคหรืออาการบาดเจ็บที่ข้อไหล่อาจทำให้มีอาการปวด บวม เคลื่อนไหวลำบาก หรืออ่อนแรง
การรักษาโรคหรืออาการบาดเจ็บที่ข้อไหล่นั้น ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการ โดยแบ่งออกเป็น 2 วิธีหลักๆ คือ
- การรักษาแบบไม่ผ่าตัด มักใช้กับผู้ป่วยที่มีอาการไม่รุนแรง โดยแพทย์อาจแนะนำให้ใช้ยาแก้ปวด ยาคลายกล้ามเนื้อ การทำกายภาพบำบัด หรือฉีดยาสเตียรอยด์เข้าข้อไหล่
- การรักษาด้วยการผ่าตัด มักใช้กับผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรง หรือการรักษาแบบไม่ผ่าตัดไม่ได้ผล โดยแพทย์จะทำการซ่อมแซมหรือเปลี่ยนโครงสร้างภายในข้อไหล่
การผ่าตัดข้อไหล่โดยวิธีส่องกล้อง เป็นการผ่าตัดแบบแผลเล็ก โดยใช้กล้องส่องเข้าไปดูภายในข้อไหล่ ทำให้ศัลยแพทย์สามารถมองเห็นบริเวณที่ผ่าตัดได้ชัดเจนยิ่งขึ้น ซึ่งช่วยลดโอกาสในการบาดเจ็บของเนื้อเยื่อโดยรอบ
การเตรียมตัวก่อนการผ่าตัด
ก่อนการผ่าตัด ผู้ป่วยจะต้องเข้ารับการตรตรวจร่างกายเพิ่มเติม เช่น การตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ การตรวจคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า เพื่อให้แพทย์ประเมินความรุนแรงของอาการและวางแผนการผ่าตัด
ขั้นตอนการผ่าตัด
การผ่าตัดข้อไหล่โดยวิธีส่องกล้อง ใช้เวลาประมาณ 2 – 3 ชั่วโมง ศัลยแพทย์จะทำการกรีดแผลที่บริเวณไหล่เพียงประมาณ 1 – 2 เซนติเมตร จากนั้นจะใช้กล้องส่องเข้าไปดูบริเวณที่ผ่าตัด และนำเครื่องมือขนาดเล็กเข้าไปทำหัตถการตามวัตถุประสงค์ของการผ่าตัด เช่น
- ตัดแต่งกระดูกอ่อนผิวข้อที่เสียหาย
- ซ่อมแซมหรือเปลี่ยนเอ็นหรือกล้ามเนื้อที่ฉีกขาด
- ตกแต่งกระดูกหรือกระดูกอ่อนที่ผิดปกติ
- กำจัดเศษกระดูกหรือชิ้นเนื้อที่ขัดขวางการเคลื่อนไหวของข้อ
การดูแลตนเองหลังการผ่าตัด
หลังการผ่าตัด ผู้ป่วยจะต้องพักฟื้นอยู่ที่โรงพยาบาลประมาณ 1-2 วัน แพทย์จะนัดให้ผู้ป่วยมาตรวจอาการและติดตามผลการรักษาเป็นระยะ ๆ โดยมีข้อควรปฏิบัติ ดังนี้
- ปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด
- ยกแขนให้สูงกว่าระดับหัวใจ เพื่อลดอาการบวม
- ประคบเย็นบริเวณไหล่ทุก 4 – 6 ชั่วโมง เพื่อลดอาการบวมและปวด
- รับประทานยาตามคำแนะนำของแพทย์
- ฝึกบริหารกล้ามเนื้อรอบ ๆ ข้อไหล่ตามคำแนะนำของแพทย์
ภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นหลังการผ่าตัด
- อาการปวดไหล่
- บวม
- รอยช้ำ
- ติดเชื้อ
- เส้นประสาทถูกกดทับ
- เลือดออก
- ข้อไหล่ติดยึด
การฟื้นตัวหลังการผ่าตัด
ระยะเวลาในการฟื้นตัวหลังการผ่าตัดข้อไหล่นั้น ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการ โดยทั่วไปผู้ป่วยสามารถกลับไปทำงานหรือทำกิจกรรมต่าง ๆ ได้ตามปกติภายใน 3-6 เดือน
ข้อดี
- แผลผ่าตัดมีขนาดเล็ก ทำให้ผู้ป่วยฟื้นตัวได้เร็ว
- ศัลยแพทย์สามารถมองเห็นบริเวณที่ผ่าตัดได้ชัดเจนยิ่งขึ้น ซึ่งช่วยลดโอกาสในการบาดเจ็บของเนื้อเยื่อโดยรอบ
- ผลการรักษาดี ผู้ป่วยส่วนใหญ่สามารถกลับไปใช้ชีวิตได้ตามปกติ
ข้อเสีย
- ค่าใช้จ่ายสูงกว่าการผ่าตัดแบบเปิดแผลใหญ่
- ผู้ป่วยอาจมีอาการปวดไหล่เล็กน้อยหลังการผ่าตัด
ข้อบ่งชี้
- โรคหรืออาการบาดเจ็บที่ข้อไหล่ที่รักษาด้วยวิธีไม่ผ่าตัดไม่ได้ผล
- โรคหรืออาการบาดเจ็บที่ข้อไหล่ที่อาจส่งผลให้ข้อไหล่ติดยึดหากไม่ผ่าตัด
