ดวงตาก็เหมือนอวัยวะอื่น ๆ ในร่างกายที่มีการเสื่อมสภาพไปตามอายุ เปรียบได้กับรถยนต์ ที่เราต้องนำรถไปตรวจสภาพ เปลี่ยนน้ำมันเครื่อง เปลี่ยนอะไหล่ ยางล้อรถยนต์ เมื่อครบระยะตามที่กำหนด ทั้ง ๆ ที่รถยังใช้งานได้ปกติ ดวงตาของเราก็เช่นเดียวกัน ควรได้รับการดูแลและหมั่นตรวจเช็กเป็นประจำทุกปี เป็นหนึ่งในสิ่งสำคัญที่ทุกคนต้องทำหากอยากมีสุขภาพตาที่ดี และอยากคงการมองเห็นที่ดีไปนาน ๆ
สำหรับคนทั่วไปที่มีการมองเห็นเป็นปกติ หลังอายุ 40 ปี คุณหมอจะแนะนำให้เริ่มตรวจสุขภาพตาทุก 2 ปี และจำเป็นต้องรับการตรวจเป็นประจำทุกปีหลังอายุ 60 เพราะอายุช่วงหลัง 60 นี้ สุขภาพดวงตาจะเริ่ม “เสื่อมหนัก” และเริ่มมีปัจจัยเสี่ยงในการเกิดโรค ต้อกระจก ต้อหิน รวมถึงจอประสาทตาเสื่อม
เมื่อถึงเวลารับการตรวจสุขภาพตาประจำปี มากกว่าการตรวจเบื้องต้น วัดค่าสายตา สั้น ยาวเอียง มี 3 เรื่องสำคัญที่คุณควรถามคุณหมอ ได้แก่
1. เริ่มมีต้อกระจกหรือไม่?
ต้อกระจกคือ ภาวะเลนส์แก้วตาเสื่อม โดยทั่วไปเลนส์ตาจะเริ่มขุ่นเป็น “ปกติ” หลังอายุ 60 ปี และค่อย ๆ ขุ่นขึ้นเรื่อย ๆ ตามอายุที่เพิ่มมากขึ่น หากตรวจเจอเลนส์ตาขุ่น หมายถึงมีต้อกระจก การรักษาขึ้นกับ 2 ปัจจัย คือ
- ระดับความรุนแรงของโรค เป็นมากน้อยแค่ไหน
- การมองเห็นหลังการรักษา
2. ความดันลูกตาสูงหรือไม่?
ความดันลูกตาสูง หมายถึง “ต้อหิน” ซึ่งพบมากในผู้สูงอายุ สาเหตุมักเกิดจากลูกตาเสื่อม เมื่อความดันภายในลูกตาสูงขึ้น ทำให้เส้นประสาทตาเสียหาย เมื่อเป็นหนักมากขึ้น ส่งผลให้มุมมองแคบลง จนท้ายที่สุดการมองเห็นจะคล้าย ๆ มองผ่านแกนกระดาษทิชชู่ คือเห็นชัดเฉพาะตรงกลาง ส่วนรอบ ๆ มองไม่เห็น โรคนี้เมื่อเป็นแล้ว จะสูญเสียการมองเห็นแบบเสียแล้วเสียเลย ดังนั้นหากมีความเสี่ยงหรือตรวจพบรอยโรค ควรรีบปรึกษาแพทย์แต่เนิ่น ๆ เพื่อรับการรักษา ประคับประคองให้คงการมองเห็นไว้ไม่ให้แย่ไปกว่าเดิม
3. ขอตรวจจอประสาทตา โดยการขยายม่านตาทุกครั้ง
เวลาส่องกระจก ลูกตาที่เรามองเห็น เรียกว่า “ลูกตาส่วนหน้า” ซึ่งเป็นเพียง 20% ของลูกตาทั้งหมอ ส่วนอีก 80% ของลูกตาที่อยู่ในเบ้าตา เรียกว่าลูกตาส่วนหลัง ซึ่งส่วนนี้เป็นส่วนสำคัญ เพราะเป็นที่อยู่ของ “จอประสาทตา”
การตรวจสุขภาพจอประสาทตาที่ดีที่สุดทางการแพทย์นั้น จะทำโดยการหยอดยาขยายม่านตา และทำการตรวจหลังจากม่านตาเปิด จะช่วยให้คุณหมอมองเห็นส่วนประกอบภายในลูกตาได้ชัดขึ้น และดูได้ทั่วทุกบริเวณของประสาทตาว่ามีรอยโรคหรือความเสื่อมหรือไม่
ถึงแม้ว่าโรคทางจอประสาทตาจะไม่ได้เป็นที่รู้จักของคนทั่วไป ดังเช่นโรคต้อกระจก หรือโรคต้อหิน แต่โรคนี้พบได้บ่อยเช่นเดียวกัน นับเป็นภัยเงียบเพราะเกิดขึ้นโดยที่คนไข้ไม่รู้ตัว เป็นโรคที่ตรวจพบได้จากการที่คนไข้เข้ารับการตรวจสุขภาพตา โดยการตรวจนี้ใช้เวลาไม่นาน ประมาณ 1 ชั่วโมง และหลังหยอดยาขยายม่านตา ดวงตาคนไข้จะหายมัว กลับมามองเห็นเป็นปกติภายใน 3-4 ชั่วโมง
ก่อนที่จะสายไป เริ่มตั้งแต่เข้ารับการตรวจสุขภาพตารวมถึงจอประสาทตาเป็นประจำทุกปี กับจักษุแพทย์ที่มีความชำนาญและมากประสบการณ์ จะช่วยให้เราดูแลดวงตาคู่สำคัญได้อย่างดี ช่วยให้มองเห็นโลกได้ชัดเจนไปอีกนาน
ข้อมูลโดย
นพ. กัปตัน วิริยะลัพภะ (หมอกัปตัน)
นัดหมายปรึกษาแพทย์ได้ที่
ไบรท์วิวเซ็นเตอร์ (BrightView Center) ชั้น 2 โรงพยาบาลกรุงเทพภูเก็ต
เปิดทำการ วันอาทิตย์-พฤหัสบดี เวลา 8.30-16.00น.
