โรคกระดูกสันหลังยุบในคนสูงอายุเป็นภาวะที่พบได้บ่อยและมักมีความสัมพันธ์กับโรคกระดูกพรุน มักทำให้ผู้ป่วยมีอาการปวดหลังมากและใช้ชีวิตได้ลำบาก โดยส่วนใหญ่ผู้ป่วยมักมีประวัติอุบัติเหตุหกล้มก้นกระแทกพื้น ในบางครั้งจะสามารถวินิจฉัยได้ยากและอาจส่งผลเสียร้ายแรงได้ ถ้าปล่อยไว้นานและไม่ได้รักษาให้ถูกต้อง
สาเหตุ
กระดูกสันหลังยุบจากโรคกระดูกพรุนเป็นปัญหาที่พบได้บ่อยในผู้สูงวัย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเพศหญิง สาเหตุสำคัญเกิดจากความเปราะบางของเนื้อกระดูกสันหลังที่เกิดจากโรคกระดูกพรุน ทำให้เนื้อกระดูกเกิดการแตกหักได้ง่าย
สาเหตุของโรคกระดูกพรุนเกิดจากหลายปัจจัยอาทิเช่น อายุ เพศ อาหาร กิจวัตรประจำวัน โรคประจำตัว ภาวะขาดแคลเซียมและวิตามินดี เป็นต้น
ภาวะกระดูกสันหลังยุบจากโรคกระดูกพรุนส่วนใหญ่มักเกิดในผู้สูงอายุมากกว่า 60 ปีขึ้นไป โดยมากมักมีประวัติอุบัติเหตุหกล้มหลังหรือก้นกระแทก หรือในบางรายอาจไม่มีประวัติอุบัติเหตุเลยก็ได้ โดยเฉพาะผู้สูงอายุที่มีลักษณะหลังค่อมหรือตัวเตี้ยลงอย่างชัดเจน อาจพบภาวะกระดูกพรุนหรือหมอนรองกระดูกเสื่อมจากภาวะมวลกระดูกที่ลดลง ส่งผลให้กระดูกสันหลังค่อย ๆ ยุบตัวลง และมักพบในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย
อาการ
โดยส่วนมากกระดูกสันหลังที่ยุบมักเกิดขึ้นบริเวณรอยต่อระหว่างกระดูกสันหลังช่วงอกส่วนล่างและกระดูกสันหลังเอวส่วนบน (Thoracolumbar Junction) ทำให้ผู้ป่วยมักมีอาการปวดหลังบริเวณบั้นเอวส่วนบน โดยส่วนใหญ่แล้วภาวะกระดูกสันหลังยุบจากโรคกระดูกพรุนมักไม่เกิดการกดทับเส้นประสาท ซึ่งจะทำให้ผู้ป่วยมีอาการปวดหลังเพียงอย่างเดียว อย่างไรก็ตามในผู้ป่วยบางรายอาจมีอาการกดทับเส้นประสาทร่วมด้วย อาจทำให้เกิดอาการปวดร้าวลงขา ชาขา ขาอ่อนแรง และปัสสาวะหรืออุจจาระลำบากร่วมด้วยได้
อาการปวดหลังจากกระดูกสันหลังยุบมักมีระดับความปวดค่อนข้างมาก อาการปวดมักไม่ทุเลาแม้ใช้ยาแก้ปวดประเภท Paracetamol และอาการปวดมักเป็นมากขึ้นเวลามีการขยับร่างกาย เช่น เวลาพลิกตัวบนเตียงในท่านอน หรือเวลาเปลี่ยนท่าทางจากนอนเป็นนั่งและจากท่านั่งเป็นยืน
ตรวจวินิจฉัย
โดยทั่วไปโรคกระดูกสันหลังยุบมักวินิจฉัยได้จากภาพ X-ray อย่างไรก็ตามในผู้ป่วยบางรายที่ภาพ X-ray ไม่สามารถแสดงลักษณะกระดูกสันหลังยุบได้ชัดเจน อาจมีความจำเป็นต้องทำ MRI Scan เพื่อช่วยในการวินิจฉัยเพิ่มเติม
การรักษา
ในผู้ป่วยที่มีกระดูกสันหลังยุบไม่มากและไม่มีอาการทางเส้นประสาทแพทย์มักจะเริ่มต้นการรักษาโดยการให้ยาระงับปวดทำกายภาพและใส่อุปกรณ์ช่วยพยุงหลังโดยส่วนใหญ่คนไข้มักจะมีอาการปวดที่ดีขึ้นและกลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้ตามปกติในระยะเวลาประมาณ 3 เดือน
ในผู้ป่วยที่มีอาการปวดมากมีอาการกดทับเส้นประสาทหรือมีการยุบตัวของกระดูกรุนแรงแพทย์อาจจำเป็นต้องพิจารณาการรักษาโดยวิธีผ่าตัดโดยมีตั้งแต่การรักษาโดยการฉีดซีเมนต์บริเวณที่กระดูกยุบ การผ่าตัดใส่สกรูเพื่อยึดดามกระดูก หรืออาจจำเป็นต้องทำทั้งสองอย่างร่วมกัน
ข้อมูล :
นพ.ชัยเดช สระสมบูรณ์
ศัลยแพทย์กระดูกสันหลัง ศูนย์กระดูกสันหลัง โรงพยาบาลกรุงเทพอินเตอร์เนชั่นแนล
