ส่องกล้องรักษามะเร็งกระเพาะปัสสาวะ TURBT

ปัสสาวะเป็นเลือดโดยไม่ทราบสาเหตุ เป็นหนึ่งในสัญญาณเตือนสำคัญที่อาจนำไปสู่การวินิจฉัยมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ และเมื่อแพทย์ตรวจพบเนื้องอกในกระเพาะปัสสาวะ TURBT คือหัตถการแรกที่ใช้ทั้งวินิจฉัยและรักษาไปพร้อมกันในขั้นตอนเดียว โดยไม่ต้องผ่าเปิดหน้าท้องแต่อย่างใด

TURBT คืออะไร?

Transurethral Resection of Bladder Tumor (TURBT) คือการส่องกล้องผ่านท่อปัสสาวะเพื่อตัดชิ้นเนื้องอกในกระเพาะปัสสาวะออกมาตรวจและรักษาไปพร้อมกัน ถือเป็นวิธีวินิจฉัยและรักษาขั้นแรกสำหรับมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ โดยพบว่าผู้ชายมีโอกาสได้รับการวินิจฉัยมะเร็งชนิดนี้สูงกว่าผู้หญิงถึงเกือบ 4 เท่า

ผู้ป่วยส่วนใหญ่ที่ตรวจพบมะเร็งกระเพาะปัสสาวะในระยะแรกมักยังไม่ลุกลามเข้าสู่ชั้นกล้ามเนื้อของกระเพาะปัสสาวะ และเกือบทุกรายจะต้องเข้ารับการตัดชิ้นเนื้อตรวจและตัดเนื้องอกออกด้วยวิธี TURBT

ขั้นตอนการทำ TURBT เป็นอย่างไร?

หัตถการนี้อาจทำภายใต้การดมยาสลบ หรือการฉีดยาชาเข้าไขสันหลังในบางราย โดยผู้ป่วยจะรู้สึกตัวแต่ไม่รู้สึกเจ็บปวด

แพทย์จะสอดเครื่องมือที่เรียกว่า Resectoscope ผ่านท่อปัสสาวะเข้าไปยังกระเพาะปัสสาวะ โดยไม่ต้องมีแผลผ่าตัดใด ๆ จากนั้นจะใช้เครื่องมือนี้ตัดเนื้องอกออกเพื่อส่งตรวจทางพยาธิวิทยา และใช้กระแสไฟฟ้าจี้ทำลายเซลล์มะเร็งที่อาจหลงเหลืออยู่ (Fulguration หรือ Cauterization)

ในบางกรณี แพทย์อาจให้ยาเคมีบำบัดเข้าไปในกระเพาะปัสสาวะโดยตรงผ่านกล้อง (Intravesical Chemotherapy) และอาจแนะนำให้รับการรักษาด้วยเคมีบำบัดแบบต่อเนื่องเป็นระยะ

TURBT มีความเสี่ยงอะไรบ้าง?

TURBT ถือเป็นหัตถการที่ปลอดภัยสูง แต่เช่นเดียวกับการผ่าตัดทั่วไป อาจมีความเสี่ยงดังนี้

• ความเสี่ยงจากการดมยาสลบ
• การติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะ
• เลือดออกมากหรือเลือดออกเป็นเวลานาน
• กระเพาะปัสสาวะทะลุ

หากมีไข้ หนาวสั่น หรือเลือดออกมากหลังทำหัตถการ ควรรีบไปพบแพทย์ทันที

ใช้เวลาฟื้นตัวนานแค่ไหน?

หลังหัตถการจะมีการใส่สายสวนปัสสาวะเพื่อระบายปัสสาวะ โดยอาจพบเลือดปนในปัสสาวะได้ในช่วงแรก ซึ่งเป็นเรื่องปกติ การดื่มน้ำมาก ๆ จะช่วยล้างกระเพาะปัสสาวะและลดความเสี่ยงการติดเชื้อ สายสวนจะถูกถอดออกเมื่อไม่พบเลือดในปัสสาวะแล้ว หรือเมื่อกลับบ้าน

ผู้ป่วยสามารถรับประทานอาหารและดื่มน้ำได้ตามปกติ อาจมีอาการแสบขณะปัสสาวะได้บ้าง และสามารถกลับไปทำกิจกรรมตามปกติได้ภายในไม่กี่วัน

แนวโน้มผลการรักษาเป็นอย่างไร?

TURBT เป็นการรักษาที่ได้ผลดีสำหรับมะเร็งกระเพาะปัสสาวะระยะเริ่มต้น และช่วยป้องกันไม่ให้มะเร็งลุกลามเข้าสู่ชั้นกล้ามเนื้อของกระเพาะปัสสาวะ อย่างไรก็ตาม มะเร็งกระเพาะปัสสาวะมีโอกาสกลับมาเป็นซ้ำได้ จึงอาจจำเป็นต้องทำ TURBT ซ้ำในอนาคต และแพทย์จะนัดติดตามอาการอย่างสม่ำเสมอเพื่อเฝ้าระวังการกลับเป็นซ้ำ

หากผลตรวจพบว่ามะเร็งอยู่ในระยะที่ลุกลามมากขึ้น อาจจำเป็นต้องได้รับการรักษาเพิ่มเติม เช่น

• การทำ TURBT แบบขยายขอบเขตมากขึ้น
• การผ่าตัดเอาก้อนเนื้องอกออก
• การผ่าตัดกระเพาะปัสสาวะ
• เคมีบำบัด
• รังสีรักษา
• การรักษาด้วย BCG ซึ่งใช้ภูมิคุ้มกันของร่างกายในการต่อสู้กับเซลล์มะเร็ง

ทั้งนี้ แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบทางเดินปัสสาวะและพยาธิแพทย์จะร่วมกันพิจารณาแนวทางการรักษาที่เหมาะสมที่สุด โดยอ้างอิงจากระยะของมะเร็งและประวัติสุขภาพของผู้ป่วยแต่ละราย

ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านมะเร็งระบบทางเดินปัสสาวะ

ศูนย์ศัลยกรรมระบบทางเดินปัสสาวะ โรงพยาบาลกรุงเทพพัทยา พร้อมให้คำปรึกษาและดูแลรักษามะเร็งกระเพาะปัสสาวะอย่างครบวงจร โดยทีมแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทาง