หัวใจเป็นอวัยวะสำคัญอยู่ตรงกลางอกค่อนไปทางซ้ายบนร่างกายของมนุษย์ ทำหน้าที่คอยสูบสูบฉีดเลือดไปหล่อเลี้ยงเซลล์ต่าง ๆ ตามที่อวัยวะทั่วร่างต้องการสารอาหารและฮอร์โมนเพื่อรักษาสมดุลร่างกาย
แต่แม้ว่าหัวใจจะถูกนับว่าเป็นอวัยวะที่สำคัญ ในบางครั้งเราก็ไม่รู้ตัวว่าเกิดความผิดปกติบางอย่างกับร่างกายของเรา คุณคลินตันเป็นชาวต่างชาติที่ได้เข้ามารักษาอาหารลิ้นหัวใจตีบกับทางโรงพยาบาลกรุงเทพพัทยา แต่การรักษานั้นไม่ใช่การผ่าตัดธรรมดาเพราะมีเงื่อนไขบางประการที่แพทย์เฉพาะทางโรคหัวใจจำเป็นต้องให้คุณคลินตันเปลี่ยนลิ้นหัวใจด้วยวิธีพิเศษที่ไม่ต้องผ่าตัด
ทำความรู้จักโรคลิ้นหัวใจตีบกันสักนิด
ลิ้นหัวใจของคนเรามี 4 อันเช่นเดียวกับที่หัวใจมี 4 ห้อง ลักษณะเป็นแผ่นพังผืดกั้นทางไหลของเลือดแต่ละห้องหัวใจ โรคลิ้นหัวใจตีบมักเกิดขึ้นกับลิ้นหัวใจที่กั้นหัวใจห้องล่างซ้ายและหลอดเลือดแดงใหญ่เอออร์ตา (aorta) ลิ้นหัวใจตำแหน่งนี้ทำหน้าที่ป้องกันไม่ให้เลือดไหลย้อนกลับมายังหัวใจ
เมื่อมีลิ้นหัวใจตีบเลือดจะไหลผ่านลิ้นหัวใจได้ยากขึ้น ทำให้ให้หัวใจต้องทำงานหนักเพื่อสูบฉีดเลือดให้ไหลผ่านลิ้นหัวใจนั้นไปได้ สาเหตุของโรคนี้หลัก ๆ เกิดขึ้นจาก 2 สาเหตุคือ การเสื่อมสภาพไปตามอายุ สุขภาพร่างกาย และเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียบางชนิดในวัยเด็ก
โรคนี้จะส่งผลให้ผู้ป่วย เหนื่อยง่าย แน่นหน้าอก หายใจไม่สะดวก หน้ามืดเป็นล้ม ซึ่งหากปล่อยไว้นาน ๆ ไม่ได้รักษา โรคนี้จะเสี่ยงให้เกิดอาการหัวใจล้มเหลว (heart failure) หัวใจวาย (heart attack) และรุนแรงที่สุดอาจถึงขั้นเสียชีวิต
โรคนี้สามารถตรวจได้ผ่านการตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ เอคโค่หัวใจ และ CT scan ขึ้นอยู่ความเห็นของแพทย์และอาการของผู้ป่วย ส่วนการรักษามีตั้งแต่การให้ยาและการผ่าตัดเปลี่ยนลิ้นหัวใจ
จากการทำเด็กหลอดแก้วสู่การทำหัถการรักษาลิ้นหัวใจตีบ
คุณคลินตัน ซาวากอส และคุณณปภาผู้เป็นภรรยา เป็นคู่รักที่ต้องการทำเด็กหลอดแก้ว แต่ในระหว่างกระบวนการตรวจสุขภาพแพทย์พบว่าคุณคลินตันมีภาวะลิ้นหัวใจตีบชนิดรุนแรงแรง ไม่สามารถดมยาสลบได้เพราะอาจมีความเสี่ยงที่จะไม่ฟื้นขึ้นมา ซึ่งจำเป็นต้องรักษาอาการนี้เสียก่อน
“ถึงตอนนั้นก็คิดว่าเราต้องดูแลเขาก่อนล่ะ” คุณณปภากล่าวด้วยความเป็นห่วงหลังจากที่ได้ทราบอาการของคุณคลินตัน
คุณคลินตันพร้อมด้วยคุณณปภาผู้เป็นภรรยาได้ตัดสินใจเข้ามาปรึกษากับแพทย์ผู้เชี่ยวชาญทางด้านโรคหัวใจที่โรงพยาบาลกรุงเทพพัทยา ซึ่งแพทย์ตรวจซ้ำอีกครั้งหนึ่งก็พบเช่นเดิมว่าลิ้นหัวใจตีบมากจริง ๆ ตีบเร็วมากและถ้าจะต้องรักษาด้วยการผ่าตัดใหญ่แบบดั้งเดิมก็ค่อนข้างมีความเสี่ยงสูง
เมื่อต้องเปลี่ยนลิ้นหัวใจในยามที่ผ่าตัดใหญ่ไม่ได้
ณ วินาทีนั้นทางออกที่ดีที่สุดของคุณคลินตันคือจะต้องรักษาด้วยวิธีอื่นที่ไม่ใช่การผ่าตัดใหญ่ ซึ่งคุณหมอที่ศูนย์หัวใจโรงพยาบาลกรุงเทพพัทยาก็ได้แนะนำให้ทำการรักษาด้วยวิธี TAVI เป็นเทคโนโลยีการเปลี่ยนลิ้นหัวใจคนไข้ โดยที่ไม่ต้องใช้การผ่าตัดใหญ่
“ปัจจุบันการเปลี่ยนลิ้นหัวใจไม่จำเป็นต้องผ่าตัดใหญ่เหมือนเดิมแล้ว” คุณหมอศิริวสันต์หนึ่งในทีมแพทย์ที่ดูแลรักษาคุณคลินตันกล่าว
คุณหมอมนูญ หนึ่งในทีมแพทย์ที่รักษาคุณคลินตันอีกท่านหนึ่ง ได้อธิบายเพิ่มเติมเกี่ยวกับการเปลี่ยนลิ้นหัวใจด้วยวิธี TAVI เอาไว้ว่า “เทคนิค TAVI เราก็จะมีแผลแค่บริเวณขาหนีบ เล็ก ๆ แล้วก็จะมีการใส่อุปกรณ์ต่าง ๆ ขึ้นไป เพื่อระบุตำแหน่งของลิ้นหัวใจ หลังจากนั้นเราก็จะใส่ลิ้นหัวใจ แล้วก็ไปวางบนตำแหน่งที่ระบุไว้ เมื่อได้ตำแหน่งที่เหมาะสมแล้วเราก็จะทำการกางลิ้นหัวใจเทียม ตัวลิ้นหัวใจเทียมก็จะไปอยู่ในตำแหน่งทดแทนตำแหน่งลิ้นเดิมเลย”
ภารกิจรักษาลิ้นหัวใจตีบ เคส TAVI เคสแรกของภาคตะวันออก
“ตอนแรกเขากะจะกลับไปทำที่อเมริกาแต่เราก็บอกเขาว่าฝีมือคนไทยเก่งนะไม่ต้องห่วง” คุณณปภากล่าว
ด้วยความความเชื่อมั่นและไว้วางใจทั้งจากคุณคลินตันและคุณณปภาผู้เป็นภรรยา คุณคลินตันได้ตัดสินใจรักษาลิ้นหัวใจตีบด้วยวิธี TAVI แพทย์ที่โรงพยาบาลกรุงเทพพัทยาแทนที่จะกลับไปรักษาที่ประเทศสหรัฐอเมริกาบ้านเกิดของตน
ซึ่งเคสนี้เป็นเคสพิเศษเพราะนี่ไม่ใช่เพียงเคสแรก TAVI เคสแรกของโรงพยาบาลกรุงเทพพัทยาแต่ยังเป็นเคสแรกของภาคตะวันออก และเพื่อให้ภารกิจอันแสนสำคัญนี้ประสบความสำเร็จมากที่สุด ทีมแพทย์โรงพยาบาลกรุงเทพพัทยา พยาบาลและหน่วยอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง ได้มีการประชุมหารือและซักซ้อมเพื่อให้การเปลี่ยนลิ้นหัวใจของคุณคลินตันครั้งนี้ผ่านไปได้ด้วยดี
เมื่อถึงเวลา ทีมแพทย์ได้ดำเนินการตามกระบวนการรักษา ซึ่งการผ่าตัดผ่านพ้นไปได้ด้วยดี ใช้เวลาเพียง 1 ชั่วโมง บวกลบอีกประมาณครึ่งชั่วโมง ในวันรุ่งขึ้นคุณคลินก็ตื่นมาพร้อมลิ้นหัวใจอันใหม่ สามารถรับประทานอาหาร ทำกายภาพบำบัดแล้วลุกเดินได้เลย
ความสบายใจของคนไข้คือความสำเร็จของทีมแพทย์
“การผ่าตัดผ่านไปได้ด้วยดี ผมไม่รู้จะหาคำไหนมาอธิบาย เกี่ยวกับโรงพยาบาลและทีมที่ดูแลรักษา ‘มันยอดเยี่ยมมาก’” คุณคลินตันอธิบายความรู้สึกหลังผ่าตัดเปลี่ยนลิ้นหัวใจ
“หลังผ่าตัดเขาก็มาเล่าให้เราฟังว่า ‘รู้สึกดีขึ้นมาก เดินได้ไกลมากขึ้น’ คนไข้ยังเล่าอีกว่าแต่ก่อนเขาจะรู้ชาที่ปลายนิ้ว ไม่แน่ใจเหมือนกันว่าเป็นอะไรแต่หลังผ่าตัดอาการก็หายหมดและคนไข้ก็ไม่มีภาวะแทรกซ้อนใด ๆ ด้วย ” คุณหมอศิริวสันต์ได้อธิบายความรู้สึกของคนไข้เช่นกัน
“ก่อนที่แกจะทำ (ผ่าตัด TAVI) แกบอกว่า ‘กลัวจะเสียชีวิต’ แต่ ณ เวลานี้แกบอกว่า ‘สามารถเลี้ยงลูกยัน 15 ถึง 20 ปี’ ซึ่งแกก็คาดหวังไว้อย่างนั้น” คุณณปภาภรรยาของคุณคลินตันกล่าวด้วยความพึงพอใจ
ในตอนท้ายคุณณปภาได้ขอบคุณทีมแพทย์ของศูนย์หัวใจ โรงพยาบาลกรุงเทพพัทยา และยังทิ้งท้ายเอาไว้ว่า การรักษานี้ช่วยให้คุณคลิณตันกลับมามีกำลังใจ เชื่อมั่นว่าตัวเขาสามารถมีอายุยืน รู้สึกปลอดภัยและไม่ต้องกังวลเกี่ยวกับหัวใจของเขาอีกเลย
